سخنگوی ستاد خدمات سفر خراسان رضوی با تأکید بر اینکه مشهد مقدس هنوز فاصله زیادی با استانداردهای یک شهر بینالمللی و میزبان شایسته زائران حضرت رضا(ع) دارد، از مشکلات جدی در حوزه راهها، حملونقل، خدمات بینراهی، اقامت، تابلوهای راهنما و زیرساختهای ویژه زائران خارجی انتقاد کرد و گفت بودجههای فعلی کفاف نیازهای مشهد را نمیدهد.
حجتالله شریعتمداری با حضور در تحریریه چمدان خبر در گفتوگو با خبرنگار ما درباره فعالیت های ستاد خدمات سفر 1405 استانداری خراسان رضوی اظهار داشت: هویت مشهد مقدس در زیارت تعریف شده و بخش عظیمی از هویت این شهر به واسطه مضجع شریف امام رضا(ع) شکل گرفته است. اگر این هویت را از مشهد بگیریم، هویت دیگری برای این شهر قابل تصور نخواهد بود.
شریعتمداری با بیان اینکه «در حوزه زیارت و تکریم زائران اقدامات خوبی انجام شده» افزود: بخش عمده زیرساختهای موجود توسط بخش خصوصی ایجاد شده اما ظرفیتها همچنان متناسب با جایگاه مشهد و حجم زائرانی که سالانه مشرف میشوند نیست.
وی تصریح کرد: با وجود اینکه مشهد رتبه اول هتلسازی و مراکز اقامتی را دارد، هنوز تا وضعیت ایدهآل فاصله قابل توجهی داریم.
مدیرکل هماهنگی امور رفاهی زائرین استانداری خراسان رضوی با اشاره به تشکیل کارگروه ملی زیارت عنوان کرد: این کارگروه در دولت سیزدهم با محوریت مشهد ایجاد شد اما به مرور شهرهای دیگری نظیر قم، شیراز و شهرری نیز به آن اضافه شدند؛ این در حالی است که فلسفه تشکیل این کارگروه، تمرکز بر مشهد و زیارت امام رضا(ع) بود. وی گفت: منابع و اعتبارات این کارگروه اکنون میان چهار شهر تقسیم میشود و از هدف اولیه فاصله گرفته است.
سخنگوی ستاد خدمات سفر با انتقاد از وضعیت راهها بیان داشت: زیرساختهای ارتباطی در شأن مشهد نیست. امروز بسیاری از جادههای فرعی کیفیتی بهتر از جادههای اصلی دارند و این موضوع نگرانکننده است. همچنین مسیر ریلی تهران – مشهد هنوز به صورت سنتی اداره میشود و سفر ۱۱ تا ۱۲ ساعت طول میکشد، در حالی که وعده احداث قطار سریعالسیر و برقی همچنان محقق نشده است.
وی با اشاره به آزادراه حرم تا حرم تصریح کرد: این پروژه باید از سمت مشهد آغاز میشد اما روند اجرا از سوی دیگر کشور شروع شده است و پیشرفت آن متناسب با نیازهای مشهد نیست.
شریعتمداری در ادامه با طرح این پرسش که «آیا فرودگاه مشهد کشش پاسخگویی به زائران داخلی و خارجی را دارد؟» گفت: وضعیت فعلی سالنهای پرواز خارجی در شأن زائران حضرت رضا(ع) نیست و نیاز جدی به ارتقا دارد.
وی افزود: در داخل شهر نیز ظرفیت پارکینگها و سیستم حملونقل عمومی شامل اتوبوس، مترو و تاکسی پاسخگوی جمعیت بالای زائران نیست.
وی با بیان اینکه «مشهد در حوزه زیرساختی از جایگاه واقعی خود عقب است» عنوان کرد: دولت و دستگاههای اجرایی مسئولیت سنگینی در این زمینه دارند و باید برای ارتقای شرایط پای کار باشند.
سخنگوی ستاد خدمات سفر با اشاره به تشکیل کمیته زائران غیرایرانی اظهار داشت: در این کمیته شبکهای شامل ۶۰ مسئله اصلی زائران خارجی، از زمان ورود به فرودگاه تا تردد در سطح شهر، شناسایی و احصا شده است.
شریعتمداری افزود: در حوزه تابلوهای راهنمای چندزبانه، سامانههای اطلاعرسانی و خدمات تلفنی چندزبانه برای مواقع اضطراری، کمبودهای جدی وجود دارد.
وی با تأکید بر مشکلات گردشگری سلامت تصریح کرد: فضای این حوزه پر از رانت و دلالی است و زائر خارجی نمیداند باید از چه مسیری خدمات درمانی معتبر دریافت کند. همچنین در حوزه اقتصاد زیارت، بهویژه سوغات و برندینگ، نیاز به اقدامات جدی و اساسی داریم.
شریعتمداری افزود: شهرهای اطراف مشهد میتوانند نقش مکمل در میزبانی داشته باشند اما این ظرفیت هنوز بهطور کامل فعال نشده و باید مورد حمایت قرار گیرد.
وی درباره میزبانی مردم مشهد گفت: مردم مشهد با وجود ظرفیت محدود زیرساختی، بزرگترین و باکیفیتترین خدمترسانی را انجام میدهند و فرهنگ میزبانی آنها ریشهدار و افتخارآمیز است. در ایام خاص مانند نوروز و دهه پایانی صفر، مردم بار اصلی میزبانی از میلیونها زائر را به دوش میکشند.
سخنگوی ستاد خدمات سفر با اشاره به وضعیت اربعین عنوان کرد: برای اربعین سالانه سه تا چهار میلیون زائر ایرانی برنامهریزی ملی صورت میگیرد اما مشهد در میزبانی از زائران امام رضا(ع) تنهاست و استانهای معین نیز در تهیه نیازهای اساسی به دلیل فاصله نمی توانند به صورت جدی به ما کمک کنند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود بیان داشت: اگر مشهد یک شهر بینالمللی است، باید قوانین و ضوابط ملی و محلی نیز با همین رویکرد تنظیم شود. نمیتوانیم مشهد را یک شهر بینالمللی بدانیم اما مقررات آن مشابه سایر استانها باشد. استانداردهای بینالمللی در حوزه شهرسازی، خدمات شهری و مدیریت زائر باید رعایت شود.
شریعتمداری همچنین گفت: بودجه فعلی خراسان رضوی بهویژه در حوزه زیارت، پاسخگوی نیازهای زیرساختی نیست و پروژههای زیارتی باید از محل اعتبارات تملک دارایی پشتیبانی شوند تا به مرحله بهرهبرداری برسند.
وی تأکید کرد: در مسیرهای منتهی به مشهد، نیاز به توسعه و افزایش تعداد و کیفیت مجتمعهای بینراهی داریم. در عین حال قوانین شهری باید با نگاه بلندمدت صدساله برای مشهد تدوین شود تا زیرساختهای اقامتی، حملونقل، سلامت و ترافیک با شأن زائران هماهنگ باشد.
شریعتمداری با اشاره به اینکه سالانه ۳۰ تا ۳۳ میلیون زائر به مشهد سفر میکنند، افزود: هر زیرساختی که برای مشهد ایجاد شود، متعلق به همه ایران است و تخصیص بودجه نباید با نگاه رقابتی میان شهرها انجام شود.
وی درباره فعالیت ستاد خدمات سفر 1405 گفت: نخستین جلسه ستاد از آذرماه 1404 با حضور استاندار و ۱۶ کمیته تخصصی برگزار شد و امسال دو کمیته «زائران خارجی» و «هوشمندسازی» به ستاد اضافه شد.
سخنگوی ستاد خدمات سفر اعلام کرد: پس از شهادت رهبر انقلاب در ۹ اسفند و آغاز حمله دشمن، ستاد خدمات سفر با ستاد بحران تلفیق شد. ظرفیتی که برای ۱۰ میلیون زائر در نظر گرفته شده بود، در قالب اضطراری نیز فعال شد.
شریعتمداری گفت: از 25 اسفند تا ۱۲ فروردین، دو میلیون و ۲۰۰ هزار زائر وارد مشهد شدهاند. میزان اشغال واحدهای اقامتی رسمی ۲۴ درصد، موقت ۴۸ درصد و اضطراری ۱۴ درصد بوده است. همچنین ۹۰ درصد ورودیها با خودرو شخصی و ۲۲۱ هزار و ۳۱۳ نفر از طریق ریلی وارد مشهد شدهاند.
وی افزود: مجموع اقامت ثبتشده مشهد از ابتدای تعطیلات ۲ میلیون و ۱۴۷ هزار و ۱۳۳ نفر بوده که نسبت به سال گذشته ۴۲ درصد کاهش داشته است.