رئیس انجمن حرفه‌ای گردشگری سلامت خراسان رضوی از کاهش ورود بیماران خارجی به ایران خبر داد و گفت: محدودیت صدور ویزای درمانی و مشکلات پروازی، فرصت جذب بازار درمان افغانستان را برای رقبایی مانند ترکیه فراهم کرده است.
به گزارش چمدان خبر، کاهش ورود گردشگران سلامت به ایران در ماه‌های اخیر، فعالان این حوزه در خراسان رضوی را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است؛ شرایطی که به گفته رئیس انجمن حرفه‌ای گردشگری سلامت استان، علاوه بر محدودیت‌های پروازی و مسائل امنیتی، از سخت‌گیری در صدور ویزای درمانی نیز تأثیر می‌گیرد و موجب شده بخشی از بازار منطقه‌ای درمان به رقبای ایران واگذار شود.
حسین نکونام در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: پس از جنگ رمضان و از اسفندماه، ورود زائران و گردشگران سلامت به ایران با محدودیت‌هایی از سوی کشور مبدأ و همچنین ایران مواجه شد. برای نمونه، ترکمنستان به دلایل امنیتی ورود شهروندان خود به ایران را محدود کرد و صدور ویزا نیز به‌ندرت انجام می‌شد. هرچند در دو تا سه ماه اخیر ورود بیماران از این کشور به‌صورت محدود از سر گرفته شده، اما آمارها همچنان با دوره پیش از جنگ فاصله زیادی دارد.
وی افزود: بیماران عراقی و افغانستانی نیز به دلیل تنش‌های امنیتی، آسیب‌های ناشی از جنگ، لغو یا محدودیت پروازها و تحریم‌ها نتوانستند به میزان گذشته برای دریافت خدمات درمانی به ایران سفر کنند. این وضعیت برای برخی بیماران که امکان سفر زمینی نداشتند یا به ادامه درمان در ایران نیازمند بودند، مشکلات جدی ایجاد کرد.
کاهش ورود بیماران افغانستانی به ایران
رئیس انجمن حرفه‌ای گردشگری سلامت خراسان رضوی با اشاره به آمار ورود بیماران افغانستانی گفت: در حال حاضر حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر با ویزای درمانی از افغانستان وارد ایران شده‌اند و سه تا چهار هزار نفر دیگر نیز با انواع ویزاهای دیگر توانسته‌اند برای ادامه درمان به کشور سفر کنند.
نکونام با بیان اینکه این ارقام قابل مقایسه با آمار سال‌های پیش از جنگ نیست، تصریح کرد: در حال حاضر مجموع گردشگران سلامت ورودی از کشورهای حوزه خلیج فارس حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر برآورد می‌شود که عمده آن‌ها از عراق و افغانستان و تعداد محدودی نیز از ترکمنستان هستند.
ترکیه از محدودیت‌های ایران برای جذب بازار افغانستان استفاده می‌کند
نکونام با اشاره به گردش مالی بیش از یک میلیارد دلاری بازار درمان افغانستان در سال، اظهار کرد: متقاضیان افغانستانی تمایل دارند برای دریافت خدمات درمانی به ایران مراجعه کنند، اما سخت‌گیری در صدور ویزای درمانی باعث شده کشور نتواند سهم مناسبی از این بازار را جذب کند. در مقابل، ترکیه با بازاریابی فعال از شرایط موجود استفاده کرده و بیماران افغانستانی را به مراکز درمانی خود هدایت می‌کند.
وی یکی از مشکلات اصلی را طولانی بودن فرایند صدور ویزای درمانی دانست و گفت: در شرایطی که برخی متقاضیان افغانستانی می‌توانند با ارائه بلیت هواپیما و پرداخت هزینه، ویزای گردشگری دریافت کنند، بیماران برای اخذ ویزای درمانی باید مراحل اداری، تأییدیه‌ها و ضمانت‌های متعددی را پشت سر بگذارند. این روند گاهی ۱۰ روز تا یک ماه زمان می‌برد و حتی در مواردی به صدور ویزا منتهی نمی‌شود.
رئیس انجمن حرفه‌ای گردشگری سلامت خراسان رضوی خاطرنشان کرد: این محدودیت‌ها برای بیمارانی که به درمان‌های چندمرحله‌ای مانند ناباروری و سرطان نیاز دارند، مشکلات بیشتری ایجاد می‌کند؛ زیرا اطمینانی برای دریافت ویزای مراحل بعدی درمان وجود ندارد. در نتیجه، بیمار ممکن است برای ادامه درمان، کشورهای دیگری را انتخاب کند.
ظرفیت بخش خصوصی و ضرورت تسهیل صدور ویزا
نکونام اختصاص سهمیه مشخص برای صدور ویزای درمانی و همچنین استفاده از ظرفیت شرکت‌های هواپیمایی برای جابه‌جایی بیماران را ضروری دانست و بیان کرد: تسهیل ورود گردشگران سلامت، علاوه بر جنبه‌های انسان‌دوستانه، می‌تواند به ارزآوری کشور و تداوم فعالیت شرکت‌های گردشگری سلامت و بیمارستان‌هایی کمک کند که سال‌ها در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های درمانی و گردشگری خراسان رضوی افزود: حضور پزشکان شناخته‌شده، هزینه‌های رقابتی درمان و اقامت و همچنین ظرفیت‌های طبیعی و درمانی استان، از جمله آب‌های گرم و چشمه‌های معدنی در فریمان و گناباد، می‌تواند زمینه جذب بیماران خارجی را فراهم کند. با این حال، مشکلات اجرایی، نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها و فعالیت واسطه‌ها، مانع استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها شده است.
نکونام همچنین به ظرفیت مناطق مرزی و مناطق آزاد تجاری دوغارون و سرخس و مسیرهای ارتباطی درگز و لطف‌آباد اشاره کرد و گفت: با وجود ظرفیت‌های موجود در این مناطق، نبود همگرایی و سازوکار مناسب برای توسعه گردشگری سلامت، مانع دستیابی به نتایج مطلوب شده است.
وی با انتقاد از نقش دلالان در هدایت بیماران به مراکز درمانی اظهار کرد: در مواردی با وجود سرمایه‌گذاری بخش خصوصی برای ایجاد زیرساخت‌های درمانی و گردشگری، تصمیم نهایی درباره معرفی بیمار به مراکز مختلف در اختیار واسطه‌ها قرار می‌گیرد و این مسئله انگیزه سرمایه‌گذاری بیشتر را کاهش می‌دهد.
آمادگی بخش خصوصی برای پذیرش بیماران افغانستانی
رئیس انجمن حرفه‌ای گردشگری سلامت خراسان رضوی با تأکید بر آمادگی بخش خصوصی برای مدیریت ورود و درمان بیماران افغانستانی گفت: فعالان این بخش توانایی پذیرش بیماران، هماهنگی خدمات درمانی و اقامتی و مدیریت فرایند حضور آن‌ها تا زمان خروج از کشور را دارند؛ مشروط بر اینکه موانع اداری و اجرایی کاهش یابد و امکان فعالیت مؤثر برای بخش خصوصی فراهم شود.
نکونام از وزارت امور خارجه و دستگاه‌های مسئول خواست با بازنگری در فرایندهای موجود، صدور ویزای درمانی برای اتباع افغانستان را تسهیل و تسریع کنند. به اعتقاد وی، اختصاص سهمیه مشخص و کاهش زمان انتظار می‌تواند به بازگشت بیماران به مراکز درمانی ایران کمک کند و بخشی از بازار منطقه‌ای را که در حال حاضر به رقبایی مانند ترکیه منتقل می‌شود، دوباره در اختیار فعالان داخلی قرار دهد.