در جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری چند دستور کار در شهرهای تاکستان، زنجان و مرودشت مورد بررسی قرار گرفت که مهمترین موضوع این نشست، بررسی طرح جامع شهر مرودشت و محدوده ۱۷۰ هکتاری موسوم به مهدیه و محور تخت جمشید بود؛ موضوعی که با توجه به مجاورت این محدوده با تخت جمشید و نگرانیهای مطرحشده از سوی برخی انجمنهای تخصصی و فعالان میراث فرهنگی، مقرر شد بار دیگر مورد بررسی قرار گیرد
به گزارش چمدان خبر دوازدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در سال جاری با بررسی چند دستور کار در شهرهای تاکستان، زنجان و مرودشت برگزار شد. مهمترین موضوع این جلسه به بررسی طرح جامع شهر مرودشت و محدوده ۱۷۰ هکتاری موسوم به مهدیه و محور تخت جمشید اختصاص داشت؛ موضوعی که با توجه به مجاورت این محدوده با تخت جمشید و نگرانیهای مطرحشده از سوی برخی انجمنهای تخصصی و فعالان میراث فرهنگی، مقرر شد بار دیگر مورد بررسی قرار گیرد.
کاظمیان – دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران – در تشریح مصوبات این جلسه گفت: دوازدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری در سال جاری چند دستور کار داشت که نخستین آن مربوط به الحاق محدودهای به شهر تاکستان بود که با تصویب اعضای شورا همراه شد.
وی افزود: دو موضوع نیز در شهر زنجان مطرح بود؛ یکی افزایش محدوده شهر و دیگری ساختمانی که برای شهرداری و بلندمرتبهسازی در نظر گرفته شده بود. هر دو موضوع پس از اصلاحات و تعدیلات انجامشده در کمیته فنی و شورای عالی به تصویب رسید.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: موضوع دیگری که در جلسه امروز مطرح شد، ادامه تهیه طرح جامع شهر مرودشت بود. با توجه به اینکه این شهر در مجاورت یکی از مهمترین آثار تاریخی کشور یعنی تخت جمشید قرار دارد، نحوه تعامل و ارتباط شهر با این اثر تاریخی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی با بیان اینکه طرح جامع شهر مرودشت در دو مرحله تهیه میشود، اظهار کرد: مرحله نخست این طرح سال گذشته در شورای عالی شهرسازی مطرح و تصویب شده و مرحله دوم آن در حال تهیه است. بر اساس مرحله نخست، محدودهای موسوم به مهدیه و محور تخت جمشید که میان شهر مرودشت و مهدیه قرار دارد، برای الحاق به محدوده شهر پیشبینی شده بود.
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری افزود: هدف از این الحاق، قرار گرفتن این محدوده تحت کنترل و نظارت بیشتر و مؤثرتر مدیریت شهری و با غلبه کاربری گردشگری بوده است؛ البته تمامی ضوابط و ملاحظات میراث فرهنگی نیز باید در این محدوده رعایت شود.
کاظمیان گفت: در ادامه، نگرانیهایی از سوی برخی انجمنهای علمی و تخصصی و نهادهای مردمی استان مطرح شد که این مصوبه ممکن است بر حریم درجه دو تخت جمشید اثر بگذارد. با توجه به اینکه از نظر تخصصی و قانونی موظف هستیم به دغدغههای مطرحشده در فرآیند تهیه طرحهای جامع توجه کنیم، جلسات مختلفی با همکاران وزارت میراث فرهنگی برگزار شد.
وی ادامه داد: در آخرین جلسه نیز با حضور آقای دارابی و آقای صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، مقرر شد فرصتی برای بررسی مجدد موضوع در شورای عالی شهرسازی و معماری در نظر گرفته شود تا نگرانیهای مطرحشده به صورت دقیقتر بررسی و در صورت نیاز اصلاحات لازم انجام شود.
هیچ اقدام اجرایی برای جابهجایی محدوده انجام نشده است
کاظمیان با تأکید بر اینکه موضوع هنوز در مرحله تهیه طرح جامع قرار دارد، گفت: محدوده مورد بحث حدود ۱۷۰ هکتار است و از آنجا که طرح جامع هنوز به تصویب نهایی نرسیده، هیچ اقدام اجرایی و عملیاتی برای جابهجایی محدوده در عمل صورت نگرفته است؛ بنابراین همچنان فرصت بررسی، اصلاح و در صورت ضرورت تجدیدنظر وجود دارد.
وی افزود: وزارت میراث فرهنگی نیز طی مکاتبهای خواستار بررسی مجدد این موضوع شده و استانداری فارس نیز با این درخواست موافقت کرده است.
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری اظهار کرد: در جلسه امروز با حضور وزیر راه و شهرسازی مقرر شد با برگزاری جلسات مختلف و با محوریت وزارت میراث فرهنگی، نظرات و دغدغههای مطرحشده بررسی شود و در صورت نیاز، اصلاح یا تغییر لازم در طرح انجام گیرد.
کاظمیان تأکید کرد: شورای عالی شهرسازی و معماری قانوناً موظف است تمام ضوابط میراث فرهنگی و تعهدات دولت درخصوص این اثر تاریخی را رعایت کند.
وی در عین حال گفت: باید میان مرودشت به عنوان جامعه محلی و تخت جمشید به عنوان یک اثر تاریخی، همسویی و همافزایی ایجاد شود. مردم مرودشت باید بتوانند از مجاورت با این اثر تاریخی، هم از نظر فرهنگی و تاریخی و هم از نظر اقتصادی و گردشگری بهرهمند شوند.
به گفته کاظمیان، یکی از اهداف این طرح میتواند افزایش سهم شهر مرودشت از گردشگری مرتبط با تخت جمشید باشد و در کنار آن، ملاحظات طبیعی، مدیریتی و سایر ملاحظات نیز بررسی خواهد شد.
وی افزود: نتایج بررسیها نیز به اطلاع عموم و دستگاهها و نهادهایی که نسبت به این موضوع نگرانیهایی مطرح کردهاند، خواهد رسید و اطلاعرسانی دقیق میتواند به شکلگیری اجماع بیشتر درباره این موضوع کمک کند.
هدف، پیشگیری از ایجاد مشکل برای حریم تخت جمشید است
دارابی، معاون میراث فرهنگی، نیز در این جلسه گفت: تشکیل جلسه امروز با توجه ویژه به دغدغههای جوامع محلی و برخی نگرانیهایی که از سوی رسانهها و فعالان این حوزه مطرح شده بود، انجام شد.
وی افزود: هدف این بود که نشان داده شود صداها و دغدغههای مطرحشده از سوی جامعه محلی و کارشناسان شنیده میشود و مسئولان نسبت به آنها بیتفاوت نیستند.
دارابی با اشاره به تجربههای قبلی شورای عالی شهرسازی و معماری گفت: در گذشته نیز پروندهها و موضوعات مختلفی در شورای عالی مطرح شده و پس از گفتوگو و بررسی، برخی مصوبات مورد بازنگری قرار گرفتهاند.
وی با اشاره به موضوع باغ جهانی بهشهر اظهار کرد: در آن موضوع نیز با همراهی شورای عالی شهرسازی و معماری و وزیر راه و شهرسازی، با وجود تصویب اولیه، موضوع مورد بازنگری قرار گرفت و به مسیر بررسی مجدد بازگشت.
معاون میراث فرهنگی ادامه داد: تخت جمشید، چغازنبیل و میدان نقش جهان از جمله آثار جهانی ایران هستند و وزارت میراث فرهنگی به عنوان متولی ثبت جهانی و حفاظت از این آثار، خود را در خط مقدم صیانت از آنها میداند.
وی درباره محدوده ۱۷۰ هکتاری مرودشت گفت: در این موضوع چند مسئله به یکدیگر مرتبط شده است؛ از جمله موضوع الحاق روستای مهدیه به محدوده شهر و محدودهای از محور تخت جمشید.
دارابی افزود: در مصوبه شورای عالی شهرسازی نیز بر این موضوع تأکید شده که کاربری غالب در این محدوده گردشگری باشد. سیاست وزارت میراث فرهنگی نیز توسعه گردشگری و ایجاد زیرساختهایی مانند بومگردیها و خدمات گردشگری است.
وی گفت: وزارت میراث فرهنگی و استانداری فارس درخواست کردهاند که مصوبه مربوط به این محدوده مورد بازنگری قرار گیرد تا فرصت کافی برای بررسی دقیق همه ملاحظات و جانمایی مناسب آنها در مرحله دوم طرح جامع وجود داشته باشد.
ساختوساز مسکونی جدید در محدوده ۱۷۰ هکتاری ممنوع است
دارابی در پاسخ به نگرانیهای مطرحشده درباره احتمال توسعه ساختوساز به سمت تخت جمشید، تأکید کرد: در حریم درجه یک تخت جمشید اساساً نباید ساختوساز و اقدامی که مغایر با ضوابط میراث فرهنگی باشد، انجام شود.
وی افزود: در حریم درجه دو نیز ضوابط ارتفاعی وجود دارد و ارتفاع ساختوساز در این محدوده حدود ۸.۵ متر تعیین شده است. بنابراین ساخت هتلها یا برجهای بلندمرتبه در این محدوده امکانپذیر نیست.
معاون میراث فرهنگی گفت: آنچه از کاربری گردشگری مدنظر است، ایجاد اقامتگاههای بومگردی و زیرساختهای مورد نیاز گردشگران است و نه ایجاد ساختوسازهای نامرتبط با گردشگری.
دارابی با اشاره به روستای مهدیه اظهار کرد: یکی از نگرانیهای فعالان میراث فرهنگی این است که با الحاق این روستا به شهر، شهرنشینی به سمت تخت جمشید توسعه پیدا کند. اما در طرح مورد بحث چنین هدفی دنبال نمیشود.
وی ادامه داد: محدوده حدود ۱۷۰ هکتاری شامل روستای مهدیه و بخشی از محور تخت جمشید است که میان شهر مرودشت و مهدیه قرار دارد. یکی از دیدگاههای مطرحشده این است که قرار گرفتن این محدوده تحت مدیریت شهری، امکان کنترل و نظارت دقیقتر بر ساختوسازها و رعایت ضوابط میراث فرهنگی را فراهم میکند.
دارابی تأکید کرد: چه الحاق این محدوده به شهر انجام شود و چه انجام نشود، ضوابط میراث فرهنگی از جمله محدودیت ارتفاع ۸.۵ متر باید رعایت شود.
وی تصریح کرد: همچنین در این محدوده ۱۷۰ هکتاری، چه الحاق صورت بگیرد و چه این محدوده همچنان در قالب روستا باقی بماند، بارگذاری مسکونی جدید پیشبینی نخواهد شد.
خدمات گردشگری برای ماندگاری گردشگران در منطقه
معاون میراث فرهنگی با اشاره به محور ارتباطی مرودشت و تخت جمشید گفت: این محور، شهر مرودشت را به تخت جمشید متصل میکند و طبیعتاً تعداد زیادی گردشگر از طریق آن به تخت جمشید مراجعه میکنند. این گردشگران برای ماندگاری بیشتر در منطقه به خدمات پشتیبان نیاز دارند.
دارابی افزود: هدف از پیشبینی کاربری گردشگری، فراهم کردن همین خدمات و زیرساختهاست تا گردشگران زمان بیشتری در منطقه حضور داشته باشند و از ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی مرودشت نیز استفاده کنند.
وی در پایان تأکید کرد: در مرحله دوم تهیه طرح جامع، همه این ملاحظات باید مورد توجه قرار گیرد و هدف اصلی نیز پیشگیری از ایجاد هرگونه مشکل برای حریم و ارزشهای تاریخی تخت جمشید است.
سایر مصوبات جلسه شورای عالی شهرسازی
کاظمیان همچنین درباره سایر دستور کارهای جلسه دوازدهم شورای عالی شهرسازی و معماری گفت: یکی از دستور کارها مربوط به الحاق محدودهای به شهر تاکستان در استان قزوین بود. این محدوده پیشتر در طرح جامع و تفصیلی شهر تاکستان وجود داشته و برای آن حقوق مکتسبه ایجاد شده بود؛ بنابراین شورای عالی با الحاق آن موافقت کرد.
دبیر شورای عالی معماری و شهرسازی افزود: دو دستور کار دیگر مربوط به شهر زنجان بود. نخست، الحاق بخشی از اراضی شمالشرقی شهر زنجان تا حد فاصل کمربندی مصوب بود که پس از بررسی ویژگیها و ملاحظات دستگاههای مختلف عضو شورای عالی، با اعمال اصلاحات و تعدیلات به تصویب رسید.
کاظمیان تأکید کرد: یکی از مهمترین نکات مورد تأکید شورای عالی این بود که تمام خدمات عمومی مورد نیاز این محدوده، نه تنها در سطح محلی و ناحیهای بلکه در سطح شهری و فرامنطقهای، باید تأمین شود. این محدوده باید بخشی از بار خدماتی شهر زنجان را نیز بر عهده بگیرد.
وی گفت: ساخت و تحویل این خدمات بر عهده توسعهگر خواهد بود و این فرآیند تحت نظارت استانداری و با محوریت استانداری انجام میشود.
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ادامه داد: دستور کار سوم مربوط به محدودهای در شهر زنجان بود که سالها موضوع آن مطرح بوده و پیشتر در محدوده بلندمرتبهسازی شهر قرار داشت.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: با توجه به نوع کاربری و حجم ساختوساز پیشبینیشده، این موضوع به عنوان مغایرت اساسی در شورای عالی مطرح شد و پس از بررسی به تصویب رسید.
کاظمیان تأکید کرد: ساختمانی که در این محدوده احداث خواهد شد، در مجاورت باغ امیر قرار دارد و ساخت باغ امیر به عنوان یک پارک عمومی و بهرهبرداری از آن توسط مردم باید همزمان با احداث ساختمان انجام شود. در صورتی که باغ امیر در موعد مقرر ساخته نشود، مصوبه نیز قابل ابطال خواهد بود.
به گفته وی، کارکرد اصلی ساختمان مذکور، استقرار شورای شهر و شهرداری و ایجاد تالار شهر خواهد بود و در کنار آن، کاربریهای ترکیبی دیگری نیز پیشبینی شده است.