تشدید درگیریها در خاورمیانه و افزایش هزینه پروازهای طولانی، موجب شده است گردشگران اروپایی مقاصد نزدیکتر و امنتر را برای تعطیلات خود انتخاب کنند؛ تغییری که کاهش محسوس ورود گردشگر به برخی کشورهای منطقه و در مقابل، رشد تقاضا برای جنوب اروپا و شمال آفریقا را بهدنبال داشته است.
به گزارش چمدان خبر، جنگ و ناآرامیهای اخیر در خاورمیانه، الگوی سفر گردشگران اروپایی را بهطور محسوسی تغییر داده است. افزایش نگرانیهای امنیتی، اختلال در حریمهای هوایی و رشد بهای سوخت هواپیما، هزینه سفرهای دوربرد را بالا برده و بسیاری از مسافران را به انتخاب مقصدهای نزدیکتر به خانه سوق داده است.
بر اساس این گزارش، از زمان آغاز درگیریها در پایان ماه فوریه، ورود گردشگران به برخی مقاصد خاورمیانه با افت قابل توجهی روبهرو شده است. در اردن، صف بازدید از شهر باستانی پترا کوتاهتر از گذشته شده و در تونس نیز فعالان صنعت گردشگری از کاهش رزروها خبر میدهند.
آنان کامون، مدیر هتل «رویال گاردن پالاس» در جزیره جربه تونس، به خبرگزاری فرانسه گفت: «در حالت عادی روزانه حدود ۱۰۰ رزرو جدید داشتیم، اما اکنون این رقم به حدود ۵۰ رزرو کاهش یافته است.» به گفته او، فصل گردشگری امسال با کندی آغاز شده است.
اختلال در فرودگاهها و حریم هوایی کشورهای حاشیه خلیج فارس، همراه با افزایش قیمت بلیت پروازهای دوربرد، تنها خاورمیانه را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه بر سفر به مقاصد جنوب شرق آسیا نیز اثر گذاشته است. وزارت گردشگری تایلند اعلام کرده در ماه آوریل (اواخر فروردین و اردیبهشت)، شمار گردشگران آلمانی ۲۹ درصد و ایتالیایی ۴۴ درصد کاهش یافته است.
در همین راستا، گروه «تییوآی» آلمان، بزرگترین توراپراتور جهان، پیشبینی سود خود را کاهش داده و نسبت به «احتیاط گردشگران» در پی تحولات ژئوپلیتیکی هشدار داده است.
اروپا؛ برنده تغییر مسیر سفرها
در مقابل، شورای جهانی سفر و گردشگری اعلام کرده است که هزینه گردشگران بینالمللی در اروپا در سال جاری میلادی ۷.۱ درصد افزایش خواهد یافت؛ رقمی فراتر از میانگین جهانی که نشاندهنده تقویت تقاضا برای سفرهای درونقارهای است.
کارشناسان این روند را نتیجه «اثر جایگزینی» میدانند؛ پدیدهای که در آن مسافران، مقصدهای پرریسکتر را با گزینههای امنتر جایگزین میکنند. رافائل پامپیلون اولمدو، استاد دانشکده کسبوکار اسپانیا، گفته است: «جنگ در حال بازتنظیم جریانهای گردشگری بینالمللی است و تقاضا را به سمت مقاصدی سوق میدهد که امنتر تلقی میشوند.»
او افزود: «بسیاری از اروپاییها که نسبت به سفر به خاورمیانه، مدیترانه شرقی یا حتی کشورهای نزدیک به خلیج فارس تردید دارند، اکنون اسپانیا و پرتغال را انتخاب میکنند.»
پدرو آزنار، اقتصاددان مدرسه کسبوکار اساد نیز تصریح کرد: «اسپانیا از اثر جایگزینی بهره میبرد. جنگ میتواند خانوادهها را به تغییر مقصد یا بازتنظیم سبد هزینههای سفر وادار کند.»
پیشبینی میشود کشورهای آفتابگیر جنوب اروپا، بهویژه اسپانیا و ایتالیا، بیشترین سهم را از این جابهجایی تقاضا کسب کنند.
مراکش؛ مقصد جایگزین جدید
تحولات اخیر حتی به نفع برخی کشورهای شمال آفریقا نیز تمام شده است. زکریا ملیانی، مدیر عملیات اقامتگاههای «بلیما» در رباط مراکش، اعلام کرده است که تقاضا برای سفر به این کشور افزایش یافته و فصل گردشگری زودتر از موعد آغاز شده است.
به گفته او، مسافرانی که قصد داشتند تعطیلات خود را در خلیج فارس یا آسیا بگذرانند، اکنون مراکش را انتخاب کردهاند.
فاطمه الزهرا عمار، وزیر گردشگری مراکش نیز اعلام کرده است که با وجود شرایط نامشخص ژئوپلیتیکی، صنعت گردشگری این کشور مطابق پیشبینیها پیش میرود و تا پایان آوریل ۲۰۲۶ حدود پنج درصد رشد ثبت کرده است.
جمعبندی
تحولات ژئوپلیتیکی اخیر نشان میدهد صنعت گردشگری جهانی بهشدت به ثبات سیاسی و امنیت منطقهای وابسته است. افزایش ریسک ادراکشده، تغییر در هزینههای سفر و محدودیتهای پروازی، الگوهای سنتی سفر را دگرگون کرده و اروپا و برخی مقاصد نزدیکتر را به برندگان کوتاهمدت این تغییر مسیر تبدیل کرده است.
در صورت تداوم نااطمینانیهای منطقهای، انتظار میرود روند تقویت سفرهای کوتاهبرد و درونقارهای در اروپا ادامه یابد و بازار گردشگری جهانی وارد مرحلهای از بازتوزیع جغرافیایی تقاضا شود.