برخلاف روابط و تعاملات دوستانه و نزدیک ایران با کشورهای چین و روسیه، در این سالها سهم ایران از گردشگران میلیونی چین و روسیه بسیار ناچیز بوده است. با اینکه انتظار میرفت لغو روادید میان ایران با این کشورها، مسیر را برای ورود گردشگر به ایران هموار کند اما باز هم شاهد حضور کمرنگ گردشگران روس و چین در ایران هستیم. «آندری دیمیتریف» یکی از ۴ توراپراتور روس است که به دلیل نشستB۲B به تهران آمده بود. این اپراتور روس میگوید: دیدن مقاصد تاریخی برای روسها بسیار جذاب است و ایران بهعنوان کشوری کهن و تاریخی از این امتیاز برخوردار است. اما بهنظر میرسد، ورود گردشگر روس به ایران، جدای از برنامههای تبلیغاتی، نیاز به مذاکرات در لایههای بالای سیاسی دارد. این یک واقعیت است، مردم در روسیه برای آمدن به ایران نیاز به اجازه و چراغ سبز پوتین دارند.
گردشگری ایران سالهاست که از حرکت ایستاده است. فعالان این صنعت برخلاف اظهارات خوشبینانه مسئولان، از عواقب رکود گردشگر و نداشتن سیاست و برنامهای مشخص در سطح کلان و دولت و حاکمیت همواره گلایهمند هستند. دولت اما با حذف روادید با بسیاری از کشورها گامهایی برای ورود گردشگر به کشور برداشته اما با وضعیت فعلی گردشگری بهنظر میرسد چنگ زدن به این راهکار جذب گردشگر هم کافی نبوده است.
در این میان روابط و تعاملات سیاسی ایران با کشورهایی چون روسیه و چین هم نتوانسته جان تازهای حتی بهطور موقت بهگردشگری ایران دهد.
پیشتر نیز «حرمتالله رفیعی» رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران گفته بود، از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار گردشگری که سال گذشته از روسیه به ترکیه سفر کرده بودند، کمتر از یک درصد از این گردشگران وارد ایران شدند.
این سوال همچنان مطرح است که با توجه به روابط دوستانه و نزدیک میان ایران، چین و روسیه چرا گردشگران این دو کشور همچنان برای آمدن به ایران امتناع میورزند؟
«آندری دیمیتریف» یکی از ۴ توراپراتورهای روسیه است که برای شرکت در نشست B۲B و گردهمایی بینالمللی توراپراتورهای جهان به ایران دعوت شده است. وقتی از او درباره مقصد ایران و برنامهریزیهایی که قرار است در آینده برای سفر روسها به ایران انجام شود، پرسیدیم، گفت: بعید میدانم نشستهای بینالمللی راهی باشد برای ورود حجم بالای گردشگر روس به ایران.
او به ایلنا گفت: روسیه همیشه گردشگران خود را به ایران میفرستد. درحالحاضر هم سالانه هزاران روس به ایران سفر میکنند حتی پس از کرونا ایران تبدیل به یک مقصد جدید برای روسها شده است. پیش از کرونا روسیه تلاش میکرد که گردشگران خود را به چین و اروپا بفرستد اما الان تلاش میکند که روی مقاصد جدید سرمایهگذاری کند که ایران میتواند یکی از آن مقاصد باشد.
به گفته دیمیتریف: مهمترین امتیازی که ایران درحالحاضر دارد، فرهنگ غنی مردم ایران است و روسها کشورهای تاریخی را بسیار دوست دارند و ایران هم یکی از آن کشورهاست. با اینکه تعدادی از مردم در روسیه تاریخ ایران را از حفظ هستند و به این تاریخ بسیار علاقمند اما نمیتوان این واقعیت را کتمان کرد که هنوز ۹۸ درصد مردم روسیه ایران را بهخوبی نمیشناسند که با معرفی گسترده برنامههای تبلیغاتی و داشتن اطلاعات بیشتر از ایران، قطعا مردم روسیه قطعا بیشتر به ایران سفر میکنند.
این توراپراتور روس، در پاسخ به این پرسش که نشستها و نمایشگاههای بینالمللی گردشگری، برنامهریزیهای تبلیغاتی و مذاکرات دوجانبه آژانسها و فعالان بخش خصوصی تا چه میزان باعث رشد گردشگر ورودی از روسیه میشود، گفت: اگر ایران انتظار گردشگر میلیونی دارد و این تعداد گردشگری که از روسیه به ایران میآید برایش کافی نیست، بهنظرم باید از لایههای بالاتر سیاسی ورود پیدا کند. من شخصا فکر میکنم مسائل سیاسی روی انتخاب مردم برای سفر به یک کشور بسیار موثر است. این یک واقعیت در روسیه است که اگر دولت روسیه بهویژه پوتین به مردم بگوید ایران کشور خوب و جذابی برای سفر محسوب میشود و میتوانید به این کشور سفر کنید، در انتخاب مردم بسیار تاثیر میگذارد و قطعا سیل گردشگر به ایران روانه میشود. چراکه دستور دولت و رئیس جمهور روسیه برای مردم بسیار مهم است.
او تاکید کرد: اگر ایران میخواهد جذب گسترده گردشگر از روسیه داشته باشد حتما باید با مقامات روسیه مذاکرات کند و نشستهایی مثل B۲B خیلی نمیتواند برای جذب گردشگر به ایران موثر باشد و این مشکل را حل کند.
این توراپراتور روس افزود: در مرحله اول دولتها باید به یک توافق اساسی برای تراکنش توریستی دست پیدا کنند و مشکلات گردشگری در سطح بالای توسط دولتمردان حل شود که بهنظر میرسد الان بهترین زمان برای انجام این کار است.
دیمیتریف معتقد است: پس از آن باید به حل مشکلات زیرساختهای گردشگری پرداخت. درحالحاضر تعداد کمی از روسها سالانه به ایران سفر میکنند اما پروازها برای همین تعداد گردشگر روس که به ایران میآید کافی نیست. طبیعی است که بسیاری از گردشگران از آمدن به ایران امتناع میکنند از سوی دیگر مشکل حمل پول نقد و چالشهای کارتهای اعتباری است این موضوع برای گردشگران ما بسیار اهمیت دارد و یکی از نگرانیهای ما برای ارسال گردشگر به ایران همین موضوع بوده و همیشه کار را برای ما بسیار سخت کرده است.
او گفت: رفع مشکل کارتهای الکترونیکی و بانکی یک ابزار برای جذب گردشگر بیشتر از کشور روسیه است. مورد بعدی وزارت میراثفرهنگی دو کشور ایران و روسیه است که باید اطلاعات بهتری از این کشور ارائه کنند راجع به ایران هیچ برنامه و تبلیغات گستردهای تاکنون صورت نگرفته است تعدادی از مردم روسیه ایران را به نام پرشیا میشناسند و بیش از ۹۸ درصد مردم هنوز ایران را نمیشناسند و اطلاعات کاملی نسبت به این کشور ندارند. به نظر میرسد ایران برای جذب توریست باید یک برنامه ویژه داشته باشد و همزمان که در حال تقویت روابط سیاسی با کشورهاست باید برنامههای معرفی خود را در سطح بینالمللی گسترش دهد.