افزایش ناگهانی نرخ ارز سبب شده بسیاری از مردم در نوروز ۱۴۰۴ از سفر پشیمان شوند و بیش از آنکه تمایل به خرید تور و رزور هتل داشته باشند با چادرهای مسافرتی راهی سفر شوند و به پیک نیک بروند.
حرمت الله رفیعی از کاهش ۵۰ درصدی سفرهای داخلی، گردشگری ورودی و خروجی کشور خبر داد. او به ایلنا گفت: تعداد زیادی از دفاتر خدمات مسافرتی هم اعلام کردهاند که کمتر از دو هفته مانده به آغاز سال جدید و تعطیلات نوروزی، هنوز نتوانستهاند جذب مسافر داشته باشند و حتی نمیتوانند به اتباع خارجی هم بلیت بفروشند.
۲۰۰ میلیون تومان هزینه سفر خانوار به کیش
بررسیهای ایلنا نیز مشخص کرده است که دلیل گران بودن سفر در ایران، بسیاری از مردم بیش از آنکه برنامهریزی سفر در تعطیلات نوروزی داشته باشند، به رویای سفر میاندیشند.
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی ایران گفت: سفر کیش با احتساب بلیت هواپیما، اقامت هتل و… برای هر نفر ۵۰ میلیون تومان و برای یک خانواده ۴ نفری حدود ۲۰۰ میلیون تومان هزینه دارد. مسئولان گردشگری کشور نیز از عدم تکمیل ظرفیت مراکز اقامتی رسمی کشور خبر میدهند.
رفیعی با بیان اینکه صنعت گردشگری ایران وضعیت افسارگسیخته پیدا کرده، گفت: نوروز ۱۴۰۴ برای آژانسها و دفاتر خدمات مسافرتی، نوروز تلخی نسبت به سال قبل است. آمارها نشان میدهد روند صنعت گردشگری دچار عقبگرد است و تمام ابزارهای موجود که در اختیار صنعت گردشگری هستند مسیری را طی میکنند که به گردشگری ایران آسیب وارد میکنند.
او افزود: مهمترین عاملی که باعث ریزش گردشگر ورودی و خروجی و حتی گردشگری داخلی شده، عدم ثبات نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی است که متاسفانه بهصورت افسار گسیخته رو به افزایش است و فعالان صنعت گردشگری ایران هم نمیدانند باید چه کار کنند؟ در این شرایط مردم نمیدانند اصلا باید سفر بروند یا نه؟
رفیعی تاکید کرد: افرادی که هنوز سفر را در سبد خانوار خود حفظ کردهاند هم نمیتوانند در وضعیت فعلی برای سفر تصمیم بگیرند. متاسفانه سفر به تدریج از سبد خانوار حذف میشود و این اتفاق در حالی افتاده است که متولیان، فعالان و دستاندرکاران صنعت گردشگری کشور سالیان زیاد زحمت کشیدند تا صنعت گردشگری ایران را در جایگاهی بنشانند که مردم ایران مثل همه جای دنیا بتوانند از سفر و گردشگری همانطور که در آموزههای دینی ما نیز تاکید شده بهرهمند شوند.
سفر با سیاستگذاریهای داخلی گران شده است
رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران با اشاره به مسئولیت مستقیم دولت در کنترل نرخ ارز افزود: علاوه بر وضعیت نرخ ارز، مالیات هم بدون هیچ ساز و کار مشخصی بر گرده صنعت گردشگری ایران نشسته است و در حالی که در همه جای دنیا گردشگری و حمل و نقل معاف از مالیات هستند، متاسفانه براساس قانون مصوب شده در مجلس، گردشگری معاف از مالیات در بخش دریایی، ریلی و جادهای شده و سفرهای هوایی در آن لحاظ نشده است.
او افزود: این قانون در هیچ کجای دنیا مرسوم نیست. با این حال باز هم ما مطیع قوانین هستیم و معقتدیم اگر قرار است از فعالین گردشگری مالیات اخذ شود این فرایند باید کاملا شفاف و اصولی باشد. چرا که بستن مالیاتهای سنگین موجب افزایش هزینه پکیجهای سفر میشود و قیمت نرخ هواپیما و هتل را افزایش میدهد. به همین دلیل وضعیت ایجاد شده، بزرگترین آسیبی است که به صنعت گردشگری ایران وارد میکند.
رفیعی با اعلام اینکه صنعت گردشگری دچار نابسامانی شده است، افزود: اخیرا مطلع شدم بخشی از زنجیره صنعت گردشگری کشور تلاش میکنند نرخ ریالی را برای اتباع و گردشگران خارجی تبدیل به نرخ دلاری کنند و از آنها به جای ریال دلار بگیرند. در حالی که این کار درستی نیست و خطاست. حق نداریم چنین کاری انجام دهیم. ولی متاسفانه بخشی از نابسامانی فعلی در صنعت گردشگری توسط خود تصمیم سازان صنعت ایجاد شده است و با خود رایی مصوباتی را تصویب میکنند که آسیب جدی به صنعت گردشگری میزند. اگر اینطور است پس ما هم به دفاتر مسافرتی خود بگوییم به جای گرفتن نرخ ریالی از مشتریان خود ارز و دلار دریافت کنند.
رییس انجمن صنفی دفاتر مسافرتی ایران با تاکید بر گران بودن سفر به ایران و در ایران اعلام کرد: در دیدار با برخی سفرای خارجی به آنها تاکید کردهایم همان اندازه که ما به کشورتان گردشگر اعزام میکنیم شما هم موظفید به ایران گردشگر بفرستید. اما آنها در پاسخ گفتند ما حرفی برای ایجاد توازن در اعزام گردشگران نداریم ولی شما هم باید هزینههای سفر به ایران را متعادل کنید و مانند کشورهای دیگر با گردشگران برخورد کنید. چون پکیجهای سفر به ایران برای گردشگران خارجی گران تمام میشود.
رفیعی افزود: حرف آنها ابتدا با توجه به کاهش ارزش پول ملی کشور برای ما سنگین تمام شد. چون معتقد بودیم سفر به ایران با این شرایط بسیار ارزان است. ولی وقتی نشستیم و محاسبه کردیم، متوجه گران بودن هزینه سفر به ایران شدیم.
وی گفت: الان هم متوجه شدهایم که دفاتر مسافرتی دیگر نمیتوانند به اتباع خارجی بلیت بفروشند. در حالی که این اقدام خلاف مقررات بین المللی سفر است. نمیتوان برای حمل و نقل تبعیض قائل شد و گفت چون فلان گردشگر تبعه کشور نیست بنابراین باید مبلغ پرواز را با نرخ بیشتر پرداخت کند. قانونا و به لحاظ مصوبات و معاهدات بینالمللی حق نداریم قیمتهای مختلف از اتباع خارجی بابت خدمات گردشگری دریافت کنیم.
گلایه دفاتر مسافرتی از نبود گردشگران نوروزی
رییس انجمن صنفی دفاتر مسافرتی ایران با تاکید بر گران بودن سفرهای داخلی افزود: هزینه سفر و مراکز اقامتی در ایران گران است. هزینه حمل و نقل هم گران است و با توجه به شرایط نابسامان اقتصادی و نابسامانی ایجاد شده در صنعت گردشگری چگونه میتوان انتظار داشت سفرهای داخلی رونق داشته باشد؟
او افزود: کمتر از دو هفته به نوروز و شروع تعطیلات نوروزی مانده و هنوز دفاتر گردشگری ما نتوانستهاند جذب مسافر کنند. اکثر آژانسها با مراجعه به انجمن صنفی گلایه دارند که از حجم گردشگران و مسافران کاسته شده و رزرو و فروش تورهای نوروزی آنها کم شده است.
رفیعی تاکید کرد: تا زمانی که بخش خصوصی صنعت گردشگری تصمیم گیر و تصمیم ساز نباشد، امیدی به بهبود وضعیت گردشگری نیست.
این فعال گردشگری گفت: حجم سفرهای نوروزی ۱۴۰۴ به میزان ۵۰ درصد نسبت به نوروز گذشته براساس رزرو تورها کاهش دارد. البته سال گذشته هم سفر رونق نداشت. ضمن اینکه نوروز سال ۱۴۰۳ براساس گزارش هتلها فقط هتلهای دو و سه ستاره پر شدند و هتلهای چهار و پنج ستاره کشور خالی ماندند. امسال در گردشگری ورودی تقریبا نزدیک به صفر هستیم و گردشگری خروجی هم رونق ندارد.
او با اعلام اینکه نوسان نرخ ارز بر گردشگری داخلی هم تاثیر گذاشته است، افزود: در گزارش آمار سفر کشور ترکیه نیز امسال ایرانیها طلایهدار ورود به آن کشور شدند. درحالی که ایران هیچ وقت رتبه اول گردشگران ورودی به ترکیه نبود و همیشه جایگاه سوم را پس از روسیه و آلمان داشت. چرا این اتفاق افتاده؟ چون سفر به روستای وان ترکیه که مقصد گردشگری هم نیست ارزانتر از سفرهای داخلی است.
کاهش ۵۰ درصدی سفر در نوروز ۱۴۰۴
رفیعی با اشاره به آمار سفر ۴۲ میلیون گردشگر نوروزی در نوروز ۱۴۰۲ اعلام کرد: آمار سفرهای نوروزی در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل از آن با افت ۵۰ درصدی مواجه شد و در نوروز ۱۴۰۴ نیز در مقایسه با این آمار احتمال کاهش ۵۰ درصدی سفرهای نوروزی نسبت به سال قبل از آن وجود دارد.
رفیعی تاکید کرد: یک سفر داخلی با اقامت در هتل و بلیت هواپیما و… در نوروز ۱۴۰۴ برای یک نفر حدود ۵۰ میلیون تومان هزینه دارد که مبلغ زیادی است. دولت نیز به جای اینکه این وضعیت را نظارت و کنترل کند به ۵ هزار آژانس هواپیمایی مجوز میدهد که از نظر من آژانسهای فعال به ۵۰۰ آژانس هم نمیرسد و برخی دیگر کار غیرقانونی انجام میدهند. مسافر از آنها تقاضای سفر میکند و پولش را هم میدهد و پایش را که بیرون میگذارد با او تماس میگیرند که اقامت شما در فلان هتل نشد و یک هتل دیگر به مبلغ بیشتر شما را پذیرفته است. مسافر از سفر پشیمان هم بشود و پولش را بخواهد میگویند پول را به هتل و… پرداخت کردهاند و امکان کنسلی وجود ندارد. یا آن که میگویند نمیتوانند پول مسافر را بازگشت دهند. حالا نظارت دولت کجاست؟