برگزاری تورهای موسوم به «گاوبانگی» در فصل جفتگیری مرالها ممنوع اعلام شد؛ سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرده است که حضور گردشگران در زیستگاه این گونه در حساسترین دوره زیستی آن میتواند روند طبیعی رفتار و تولیدمثل مرال را مختل کند.
به گزارش چمدان خبر، حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، با تأکید بر ممنوعیت برگزاری تورهای گاوبانگی گفت: فصل گاوبانگی یکی از حساسترین دورههای زندگی مرال است و هرگونه فعالیت انسانی که موجب اختلال در رفتار طبیعی و فرآیند تولیدمثل این گونه شود، ممنوع خواهد بود.
وی با اشاره به افزایش حضور انسان در زیستگاههای مرال در این دوره افزود: برگزاری تورهای گردشگری، ایجاد تجمع، ترددهای غیرضروری و نزدیکشدن به زیستگاه این گونه در فصل گاوبانگی میتواند آرامش و الگوی رفتاری مرالها را تحت تأثیر قرار دهد.
گردشگری تجاری نباید وارد فصل زادآوری مرال شود
معاون سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد که پدیده گاوبانگی نباید به ابزاری برای توسعه گردشگری تجاری و انتفاعی تبدیل شود.
به گفته ظهرابی، تنها در صورت وجود ضرورتهای حفاظتی و نیاز به پایش، حضور محدود افراد آموزشدیده و واجد صلاحیت امکانپذیر است. این حضور نیز باید صرفاً با هدف پایش و حفاظت و با رعایت کامل ضوابط انجام شود و نباید با فعالیت گردشگری و تفریحی اشتباه گرفته شود.
وی همچنین تأکید کرد که در این برنامههای حفاظتی، جامعه محلی باید در اولویت قرار گیرد و حضور افراد نباید هیچگونه تنش یا اختلالی در زیستگاه ایجاد کند.
ممنوعیت قطعی برای تورهای حیاتوحش
سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده است که ممنوعیت تورهای گاوبانگی یک تصمیم حفاظتی قطعی است و فعالان گردشگری و بهرهبرداران باید آن را رعایت کنند.
ظهرابی گفت: در مدیریت حیاتوحش، تأمین امنیت و آرامش گونهها در فصل زادآوری بر منافع اقتصادی اولویت دارد و حضور انسان تنها زمانی قابل بررسی است که با الزامات اکولوژیک و حفاظتی سازگار باشد.
این تصمیم میتواند بهعنوان یک نمونه جدی از ضرورت حرکت گردشگری طبیعت ایران به سمت گردشگری مسئولانه و کممداخله تلقی شود؛ رویکردی که در آن مشاهده حیاتوحش نباید به قیمت تغییر رفتار، برهمزدن زیستگاه یا آسیب به فرآیند تولیدمثل گونهها تمام شود.
گاوبانگی چیست؟
گاوبانگی به دوره جفتگیری مرال یا گوزن قرمز گفته میشود که معمولاً از اواخر تابستان تا اوایل پاییز رخ میدهد.
در این دوره، گوزنهای نر با ایجاد بانگهای بلند و ویژه، حضور و قدرت خود را اعلام میکنند و برای جلب مادهها و تعیین قلمرو با یکدیگر رقابت دارند. این رقابت در برخی موارد به درگیری فیزیکی و شاخبهشاخ شدن میان نرها منجر میشود.
همین رفتارهای طبیعی، گاوبانگی را به یکی از جذابترین پدیدههای حیاتوحش برای علاقهمندان به طبیعت تبدیل کرده است؛ اما حضور کنترلنشده گردشگران در این دوره میتواند آرامش حیوانات را مختل کند.
از این رو، سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرده است که حفاظت از مرال و تضمین تداوم زادآوری آن باید بر درآمد حاصل از تورهای حیاتوحش مقدم باشد.