فرمان اجرایی جدید دونالد ترامپ برای محدود کردن «حق تابعیت بر اساس تولد» در آمریکا، بار دیگر یکی از بحثبرانگیزترین انواع سفر هدفمند، یعنی «گردشگری زایمان»، را در کانون توجه قرار داده است؛ سیاستی که در صورت اجرایی شدن میتواند تصمیم خانوادههای خارجی برای سفر به آمریکا با هدف تولد فرزند در خاک این کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش چمدان خبر، دونالد ترامپ با امضای دو فرمان اجرایی جدید تلاش کرده است دامنه اعطای تابعیت بر اساس تولد را محدود و با پدیده موسوم به «گردشگری زایمان» مقابله کند. این اقدام در شرایطی صورت گرفته که تلاش قبلی دولت او برای محدود کردن گسترده این حق با چالشهای حقوقی و قضایی روبهرو شده است.
گردشگری زایمان چیست؟
«گردشگری زایمان» به سفر والدین یا مادران باردار به کشوری دیگر با هدف تولد فرزند و بهرهمندی او از حقوق تابعیتی آن کشور گفته میشود. آمریکا سالها یکی از مقاصد شناختهشده این نوع سفر بوده است؛ زیرا اصل اعطای تابعیت به افراد متولدشده در خاک آمریکا، فارغ از وضعیت تابعیتی والدین در بسیاری از موارد، مبنای حقوقی داشته است.
این موضوع در سالهای اخیر به یک بازار تخصصی در صنعت سفر نیز تبدیل شده است. برخی شرکتها و واسطهها خدماتی از قبیل برنامهریزی سفر، اقامت، حملونقل، خدمات درمانی و هماهنگیهای مرتبط با تولد را به متقاضیان ارائه میکردند؛ بنابراین هرگونه تغییر در سیاست آمریکا میتواند فراتر از حوزه مهاجرت، بر بخشی از تقاضای سفر بینالمللی نیز اثر بگذارد.
ترامپ چه چیزی را هدف گرفته است؟
ترامپ در فرمانهای جدید خود، محدودیتهایی را برای برخورداری برخی فرزندان متولدشده در آمریکا از تابعیت در نظر گرفته است. از جمله گروههایی که در متن فرمان مورد اشاره قرار گرفتهاند، فرزندان برخی اعضای گروههای تروریستی خارجی، «دشمنان بیگانه» و برخی افراد مرتبط با دولتهای خارجی هستند.
فرمان دیگر نیز مشخصاً پدیده «گردشگری زایمان» را هدف قرار داده است؛ موضوعی که از محورهای ثابت سیاستهای مهاجرتی ترامپ محسوب میشود.
با این حال، هنوز میزان اثرگذاری عملی این فرمانها بر سفرهای مرتبط با زایمان مشخص نیست و اجرای آنها میتواند با چالشهای حقوقی جدیدی مواجه شود.
آیا سفر برای تولد فرزند در آمریکا متوقف میشود؟
موضوع اصلی این است که میان «سفر به آمریکا در دوران بارداری» و «دریافت تابعیت برای فرزند» تفاوت وجود دارد. قوانین مهاجرتی آمریکا پیش از این نیز استفاده از ویزای گردشگری با هدف اصلی تولد فرزند و دریافت تابعیت برای او را ممنوع کرده بود.
از سوی دیگر، متمم چهاردهم قانون اساسی آمریکا مبنای اصلی حق تابعیت بر اساس تولد در این کشور است. دیوان عالی آمریکا نیز در مناقشات اخیر بر اهمیت این اصل تأکید کرده است؛ بنابراین تغییر گسترده این رویه تنها با یک فرمان اجرایی با موانع حقوقی جدی مواجه خواهد بود.
ضربه احتمالی به یک بازار خاص گردشگری
در صورت تثبیت محدودیتهای جدید، «گردشگری زایمان» در آمریکا میتواند با کاهش تقاضای بینالمللی مواجه شود. این کاهش تنها شرکتهای فعال در این حوزه را تحت تأثیر قرار نمیدهد و میتواند بخشی از تقاضا برای هتلها، اقامتگاههای کوتاهمدت، حملونقل، خدمات درمانی و سایر خدمات وابسته به سفر را نیز کاهش دهد.
البته تا زمانی که وضعیت حقوقی فرمانهای جدید مشخص نشود، نمیتوان درباره میزان کاهش این نوع سفر یا تأثیر آن بر بازار گردشگری آمریکا برآورد دقیقی ارائه کرد.
با این حال، اقدام تازه ترامپ نشان میدهد که «گردشگری زایمان» همچنان یکی از نقاط برخورد سیاست مهاجرتی آمریکا با صنعت سفر است؛ بازاری که در سالهای گذشته بخشی از تقاضای گردشگری بینالمللی این کشور را شکل داده و اکنون با چشمانداز تازهای روبهرو شده است.