مشهد،معنای دوباره میزبانی

((سید جواد موسوی مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی))

تاریخ، گاهی نه بر سنگ که بر دل‌ها نوشته می‌شود؛ با گام‌های خسته مسافری که از هزاران کیلومتر دورتر، دل به جاده می‌سپارد؛ با سفره‌ای که بی‌هیاهو گسترده می‌شود؛ با دستی که پیش از آنکه نامی بپرسد، لیوانی آب تعارف می‌کند و لبخندی که خستگی راه را از جان زائر می‌شوید.
سید جواد موسوی مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی در یادداشتی نوشت: خراسان رضوی، از دیرباز، چنین تاریخی را زندگی کرده است؛گ، تاریخی که جوهر آن نه مرکب، که مهر است و نه واژه، که خدمت.

از روزی که خورشید ولایت در توس غروب کرد و در مشهد طلوعی جاودانه یافت، این سرزمین نیز به مدرسه‌ای بزرگ برای آموختن میزبانی بدل گشته و امروز به میزبانی آقای شهید مردم نائل شده است.

قرن‌هاست که مردم این دیار، خدمت به زائر حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) را نه وظیفه، که توفیق می‌دانند؛ نه مسئولیت، که افتخار. در این شهر، مهمان، تنها مسافر نیست؛ امانت امام است و خدمت به او، عبادتی است که در سکوت دست‌ها و گرمای دل‌ها معنا پیدا می‌کند.

هر سال، میلیون‌ها زائر از چهار سوی ایران و جهان به این حریم نور قدم می‌گذارند و مشهد، همچون مادری مهربان، آنان را در آغوش می‌گیرد. این میزبانی، حاصل تجربه چند سال یا چند دهه نیست؛ عصاره قرن‌ها عشق، همدلی و زیستن در سایه خورشید هشتم است. گویی مردم این سرزمین، زبان بی‌کلام خدمت را بهتر از هر زبان دیگری آموخته‌اند.

این میراث گرانسنگ، در مراسم خاکسپاری قائدنا شهید حضرت امام خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جوار بارگاه منور رضوی، جلوه‌ای دیگر یافت.

هنگامی که سیل عاشقان از سراسر کشور به سوی مشهد روانه شد، شهر نه غافلگیر شد و نه درماند، بلکه هم‌چون درختی که ریشه در ژرفای تاریخ دارد، استوار ایستاد و شاخه‌هایش را برای پذیرایی از میلیون‌ها دلداده گشود.

در آن روزها، مشهد فقط یک شهر نبود، قلب تپنده ایران بود که وضوی اشک ساخته بود و خون انتقام در رگ‌هایش جاری بود. خیابان‌هایش به رودخانه‌های انسان بدل شده بود و هر کوچه، هر میدان و هر گذر، روایتگر داستانی از ایثار، همدلی و مسئولیت بود. در پس این شکوه، هزاران انسان بی‌ادعا ایستاده بودند، آنان که شب را به صبح دوختند تا آسایش دیگران گسسته نشود؛گ، آنان که خستگی را از یاد بردند تا زائران، آرامش را احساس کنند.

شبانه‌روز، شبکه‌ای بزرگ از خدمت، بی‌وقفه در حرکت بود. مراکز اقامتی، هتل‌ها، مهمان‌پذیرها، زائرسراها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی، درهای خود را به روی میهمانان گشودند. ناوگان حمل‌ونقل، چون رگ‌هایی زنده، جریان حضور مردم را در شهر به گردش درآورد. سفره‌های پذیرایی گسترده شد، مراکز درمانی و امدادی بی‌وقفه آماده خدمت بودند، نیروهای امنیتی و انتظامی با آرامش و اقتدار امنیت را پاسداری کردند و ده‌ها دستگاه اجرایی، نهاد مردمی و گروه‌های داوطلب، همچون حلقه‌های یک زنجیر، تصویری کم‌نظیر از هماهنگی و همدلی آفریدند.

آنچه رخ داد، تنها مدیریت یک اجتماع میلیونی نبود، شکوفایی یک فرهنگ بود، فرهنگی که ریشه در قرن‌ها همجواری با امام مهربانی‌ها دارد. اینجا، تجربه تاریخی میزبانی از زائران، در آزمونی بزرگ، بار دیگر قامت برافراشت و نشان داد که میراث فرهنگی، تنها در بناهای تاریخی و آثار کهن خلاصه نمی‌شود؛ گاه یک فرهنگ، یک منش و یک شیوه زیستن، بزرگ‌ترین میراث یک سرزمین است.

مردم مشهد و خراسان رضوی، در آن روزهای سرنوشت‌ساز، ثابت کردند که سرمایه واقعی این دیار، نه فقط گنبدهای فیروزه‌ای و کاشی‌های لاجوردی، بلکه دل‌هایی است که برای خدمت می‌تپد و دست‌هایی که بی‌هیچ چشم‌داشتی به یاری می‌شتابد.

آنان بار دیگر نشان دادند که مجاور امام رضا(ع)، پیش از هر چیز، خادم زائر است؛ و این خادمی، میراثی است که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و هرگز رنگ کهنگی به خود نمی‌گیرد.

بی‌تردید، آنچه در این آیین باشکوه رقم خورد، فراتر از یک رخداد اجرایی بود؛ رویدادی تمدنی بود که در آن، ایمان، فرهنگ، مدیریت، مشارکت مردمی و سرمایه اجتماعی در کنار یکدیگر تصویری ماندگار از ایران اسلامی آفریدند.

این حماسه، برگ زرینی در تاریخ خدمت‌رسانی کشور و سندی روشن از ظرفیت بی‌بدیل مشهدالرضا در میزبانی از رویدادهای بزرگ ملی خواهد ماند.

اینجانب، به نمایندگی از خانواده بزرگ میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی، با نهایت احترام، پیشانی سپاس بر آستان همه آنان که در خلق این حماسه سهم داشتند فرود می‌آورم، از آستان مقدس رضوی، همه دستگاه‌های اجرایی، نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی، مجموعه‌های امدادی و درمانی، شهرداری، فعالان صنعت گردشگری، مدیران و کارکنان مراکز اقامتی، اصناف، رسانه‌ها، گروه‌های مردمی، داوطلبان و خادمان بی‌ادعایی که با عشق خدمت کردند و از مردم نجیب، صبور و مهمان‌نواز مشهد و خراسان رضوی که بار دیگر ثابت کردند این شهر، نه فقط پایتخت معنوی ایران، که پایتخت مهر، میزبانی و کرامت است.

آنان نشان دادند که هرگاه نام امام رضا(ع) در میان باشد، هیچ خدمتی کوچک نیست و هیچ خستگی توان ایستادن در برابر عشق را ندارد.اکنون مشهد عزیز میزبان امام دیگری شده است.