صنعت هوایی کشور از جمله بخش های اقتصادی کشور است که از تغییر سیاست های ارزی و حرکت به سمت یکسان سازی بازارهای ارزی به طور مستقیم اثر می پذیرد اما انتظار می رود نرخ بلیت هواپیما که تابعی از نرخ ارز و مکانسیم عرضه و تقاضاست، در فضایی تعاملی تعیین شود تا شاهد ریزش مسافران هوایی نباشیم.
آغاز اصلاحات نظام ارزی در دولت چهاردهم که با انتقال یارانه ارز ترجیحی به انتهای زنجیره مصرف و ادغام تالارهای اول و دوم مرکز مبادله ارز و طلای ایران رقم خورد، سرآغاز اصلاحات در سایر اقتصادی کشور نیز به شمار می رود؛ اقدامی که بسیاری کارشناسان آن را شجاعانه تعبیر می کنند و معتقدند اصلاحات ارزی شرط لازم برای اصلاحات اساسی در اقتصاد است، هرچند موفقیت آن نیازمند نظارت و مراقبت مستمر بازار است.
صنعت هوایی کشور یکی از بخش هایی است که به طور مستقیم از این اصلاحات ارزی تاثیر می پذیرد زیرا نرخ هر ساعت صندلی پرواز بر اساس دلار تعیین می شود و شرکت های هوایی هزینه های جانبی مختلفی نیز دارند که مبنای محاسبه آن بر اساس ارزهای خارجی است.
طبق مصوبه شورای عالی هواپیمایی نرخ هر ساعت صندلی پرواز ۴۸ دلار است. همچنین بین ۶۰ تا ۷۰ درصد قیمت تمام شده هر صندلی پرواز، ارزی است. به این ترتیب، قیمت بلیت پرواز در کشورمان به طور مستقیم تابعی از نرخ دلار است. امری که اگر اتفاق نیفتد، تداوم پروازها و تابآوری ناوگان را به خطر خواهد انداخت. هرچند واکاوی نرخ بلیت هواپیماها، حاکی از تبعیت نرخها از مکانیسم عرضه و تقاضا است.
هماکنون نرخ بلیت پروازها بر اساس دلار ۱۰۴ هزار تومانی تعیین میشود، اما با آغاز اصلاحات ارزی در دولت چهاردهم، تغییر مجدد در این نرخها انتظار میرود و به یکی از سوالات اساسی مشتریان تبدیل شده است.
تعیین نرخ بلیت برپایه مکانیسم عرضه و تقاضا/ تاثیر رتبهبندی ایرلاینها
محمد امیرانی مدیرعامل شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران به ایرنا گفت: با توجه به اینکه نزدیک به ۶۰ درصد ارائه خدمات ایرلاینها بر مبنای دلار است، اصلاحات ارزی به طور قطع روی قیمت هر ساعت صندلی پروازی تاثیرگذار خواهد شد.
وی بیانداشت: طبق ماده ۸۷ احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، هفتهزار تومان در هر بلیت برای مسافران ایرانی و ۳۵ هزار تومان از مسافران خارجی بهمنظور ارائه برخی خدمات فرودگاهی دریافت میشود.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامهداد: همچنین بر اساس ماده ۶۳ قانون احکام دائمی، بابت خدمات لندینگ، تیکآف، ایربریج، روشنایی و … نیز مبالغی دریافت میشود که پایه و اساس آن دلاری است؛ بر این اساس افزایش نرخ این خدمات فرودگاهی انتظار میرود که در ادامه بر نرخ بلیتها تاثیرگذار خواهد بود.
امیرانی خاطرنشانکرد: هرچند به طور طبیعی افزایش قیمتها مورد انتظار است، اما به طور معمول وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشوری نیز تعیین نرخ متناسب با شرایط را دنبال خواهند کرد تا شاهد رشد بیرویه قیمتها و ریزش مسافران پروازها نباشیم.
وی یادآوری کرد: هماکنون نرخ هر ساعت صندلی پرواز ۴۸ دلار است، اما بلیتها در بازار برپایه مکانیسم عرضه و تقاضا و با قیمتهایی به مراتب پایینتر فروخته میشود.
مدیرعامل شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران اظهار داشت: با اجرایی شدن «رتبهبندی شرکت های هواپیمایی» که بهجد از سوی سازمان هواپیمایی کشوری دنبال میشود، میتوان نرخهای عادلانهتری برای بلیت ایرلاینهای مختلف تعیین کرد.
افت ۱۲ درصدی مسافران پروازها در ۸ ماهه امسال
مقصود اسعدی سامانی رئیس انجمن شرکتهای هواپیمایی نیز در همین زمینه به ایرنا گفت: هماکنون نرخ بلیت پروازها بر اساس دلار ۱۰۵ هزار تومانی (تالار دوم ارزی) محاسبه میشود.
وی، افزایش قیمت بلیتها را با توجه به اصلاحات ارزی یاد شده را گریزناپذیر دانست و افزود: اختیار این موضوع از سوی قانون به شرکتهای هواپیمایی داده شده است تا بر مبنای نرخی که مرکز مبادله طلا و ارز ایران اعلام میکند، به اصلاح قیمتها بپردازند.
این مقام صنفی با اشاره به دور پیشین تعدیل نرخ بلیتها با انتقال ارز شرکتهای هواپیمایی به تالار دوم، اظهار داشت: در هشت ماهه امسال شاهد کاهش ۱۲ درصدی مسافران پروازها (داخلی و خارجی) در مقایسه با مدت مشابه پارسال بودیم. هرچند بخشی از این افت مربوط به جنگ تحمیلی ۱۲ روزه است.
به گزارش ایرنا، پیش از این، آبانماه امسال شاهد افزایش متوسط ۲۴ درصدی نرخ بلیت هواپیما بودیم که این رشد قیمتی ناشی از تغییر نرخ ارز از ۶۸ هزار و ۸۰۰ هزار تومان به نرخ تالار دوم یعنی حدود ۱۰۵ هزار تومان بود.
با توجه به اینکه ۶۰ درصد هزینههای ایرلاینها ارزی است، همچنین افزایش نرخ سوخت از ۶۰۰ تومان به ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان در هر لیتر، افزایش تعرفه گمرکی ترخیص قطعات و موتور هواپیما از ۲۸۵۰۰ تومان به ۷۰ هزار تومان و با توجه به اینکه حدود ۱۲ درصد این افزایش نرخ، مالیات بر ارزش افزوده و سهم عوارض مختلف است، در مجموع متوسط نرخ بلیت هواپیما رشد ۲۴ درصدی داشته است.
اسعدی سامانی بیانداشت: این تغییر نرخها آن هم در شرایط کنونی تورمی کشور، بهطور قطع در کاهش تعداد مسافران پروازها تاثیرگذار است.