پربازدیدترین کشورهای جهان برای گردشگری سیاه شامل لهستان، رواندا، ژاپن، ویتنام و آفریقای جنوبی میشود.
گردشگری تاریک که به آن گردشگری سیاه نیز گفته میشود، سفر به مکانهایی است که با مرگ، تراژدی، فاجعه یا جنبههای هولناک و تاریک تاریخ مرتبط هستند. در این نوع گردشگری که امروزه به بخش مهم قابلتوجهی در صنعت جهانی توریسم تبدیل شده است، افراد به بازدید از مناطق و شهرهایی میپردازند که در معرض بلایا قرار گرفتهاند یا آثار حملات تروریستی و جنگ، در آنها واقع شده است، همچنین مکانهایی که به دلایل غیرطبیعی همچون احساس ترس، کنجکاوی گردشگران را برای بازدید برمیانگیزاند نیز جزو این نوع گردشگری محسوب میشوند. این سفر تلخ در سال ۲۰۲۵، ارزشی حدود ۳۲.۸ میلیارد دلار داشته است و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۲ به نزدیک ۴۰ میلیارد دلار برسد. در ادامه، بر اساس منابع تخصصی و تحلیلهای کارشناسانه، به معرفی پربازدیدترین کشورهای جهان برای گردشگری سیاه و حقایق مهم در مورد آنها میپردازیم:
رواندا
رواندا کشوری است که توسط منابع تخصصی گردشگری تاریک بهعنوان یکی از ۱۰ کشور برتر و پربازده معرفی شده است و حتی برخی کارشناسان پیشنهاد دادهاند که مکانهای آن ممکن است رتبه نخست را هم کسب کنند. تقریباً همه مکانهای گردشگری تاریک در رواندا، مستقیم به نسلکشی سال ۱۹۹۴ علیه قوم توتسیها مرتبط است؛ این نسلیکشی حدود ۸۰۰ هزار جان را در تنها ۱۰۰ روز گرفت. بنای یادبود نسلکشی کیگالی شناختهشدهترین مکان گردشگری تاریک در این کشور است.
بنای یادبود نسلکشی مورامبی نیز بهعنوان «یکی از تکاندهندهترین مناطق گردشگری تاریک در رواندا توصیف میشود؛ این مکان شامل اجسادی است که تا حدی حفظ شدهاند و در همان محل، داخل ساختمانهای مدرسهای قدیمی نمایش داده شدهاند. گردشگری تاریک در رواندا منحصربهفرد است، زیرا ترکیبی از خاطرات سیاه و زیبایی طبیعی را کنار هم دارد. بازدیدکنندگان میتوانند با طی کردن چند ساعت مسافت از بنای یادبود نسلکشی، به گشتوگذار برای دیدن گوریلهای کوهی، سافاریهای دشتزار و آرامش در کنار دریاچهها برسند.
ژاپن
ژاپن دو مقصد بسیار مهم در گردشگری تاریک با نامهای هیروشیما و ناگاساکی دارد؛ تنها شهرهایی که تاکنون با سلاح هستهای مورد حمله قرار گرفتهاند.
جنگل آئوکیگاهارا که با عنوان جنگل خودکشی نیز شناخته میشود، از دیگر مکانهای گردشگری تاریک در این کشور است. این جنگل که در دامنه شمال غربی کوه فوجی قرار دارد، یکی از مکانهای اسرارآمیز ژاپن است که به دلیل ارتباط ان با مرگ و خودکشی، همواره مورد توجه محققان و گردشگران بوده است. ششم اوت ۱۹۴۵، ساعت ۸:۱۵ صبح، بمب اتمی «پسر کوچک» (Little Boy)، هیروشیما را ویران کرد و بنا به برآوردها ۱۴۰ هزار نفر را کشت.
موزه یادبود صلح هیروشیما، اکنون بهعنوان یکی از مشهورترین مقاصد گردشگری تیره در جهان بهشمار میرود و نمایشگاههای آن اثر فوری بمب، روایتهای شخصی بازماندگان و پیامدهای بلندمدت جنگ هستهای را مستند میکنند. در واقع رویکرد موزه هم آموزشی و هم انسانمحور است. گواهی شهادت بازماندگان این فاجعه و اشیای بهجامانده، از جمله یک سهچرخه ذوبشده و ساعتی که در ۸:۱۵ متوقف شد، تجربهای میسازند که بیشتر تأملبرانگیز است تا اینکه هیجانانگیز باشد. میتوان گفت هیروشیما، نمونهای از گردشگری تاریک در اخلاقیترین شکل آن است و مکانی برای یادآوری و هشداری جهانی درباره پیامدهای جنگ محسوب میشود.
آفریقای جنوبی
آفریقای جنوبی، جزیره روبن را در خود جای میدهد؛ جایی که نلسون ماندلا ۱۸ سال از ۲۷ سال حبس خود را در آن گذراند، همچنین در این سرزمین، مکانهایی مرتبط با تاریخ وحشیانه جداسازی نژادی و خشونت دوران آپارتاید وجود دارد. جزیره روبن در نزدیکی سواحل کیپ تاون، در دوران آپارتاید برای زندانی کردن زندانیان سیاسی استفاده میشد. آنچه جزیره روبن را استثنایی میکند این است که بسیاری از راهنمایان تور، زندانیان سیاسی سابق هستند که تجربیات شخصی خود را مستقیم برای گردشگران و بازدیدکنندگان بیان میکنند. قدمزدن در زندان، دیدن سلول ماندلا و شنیدن داستانها از زبان زندانیان سابق، تجربهای میسازد که برای مدت زیاد پس از بازگشت، در ذهن افراد باقی میماند. در واقع جزیره روبن، شهادت زندهای از افرادی را روایت میکند که بیعدالتی آپارتاید را تحمل کردند و در نهایت پیروز شدند.
ویتنام
گردشگری تاریک در ویتنام بر جنگ ویتنام متمرکز است. تونلهای کوچی یک شبکه زیرزمینی است که بیش از ۲۵۰ کیلومتر امتداد دارد و توسط سربازان ویتکنگ در طول جنگ استفاده میشد. موضوع قابلتوجه این است که تا حدود ۱۶ هزار نفر برای اجتناب از حملات هوایی در زیر زمین زندگی میکردند. بازدیدکنندگان میتوانند تلههای انفجاری مبتکرانه و وحشیانهای را که در طول درگیری از آنها استفاده میشد، با چشم خود ببینند. این تجربه به معنای واقعی دلگیرکننده است، اما یکی از بهترین مکانهای گردشگری تاریم در آسیای جنوب شرقی بهشمار میرود. موزههای اطراف تونلها نیز چشماندازی را نمایش میدهند که بیشتر در روایتهای غربی از جنگ، غایب است و توصیف ویتنام را برای درک تاریخ نظامی قرن بیستم ضروری میکند.