معاون مسافری راه‌آهن با انتقاد از نرخ‌گذاری دستوری و مداخلات اداری در صنعت ریلی اعلام کرد سهم گردشگری ریلی با وجود برخورداری ایران از ۱۶ هزار کیلومتر شبکه ریلی، همچنان ناچیز است؛ وضعیتی که به اعتقاد او، بدون اصلاح نظام قیمت‌گذاری و تفکیک خدمات عمومی از قطارهای گردشگری تغییر نخواهد کرد.
به گزارش چمدان خبر، غلامحسین کریمی، معاون مسافری شرکت راه‌آهن، در نوزدهمین همایش حمل‌ونقل ریلی، توسعه‌نیافتگی گردشگری ریلی را نتیجه چالش‌های ساختاری در حکمرانی این بخش دانست و گفت: با وجود برخورداری کشور از شبکه ریلی گسترده و ظرفیت‌های متنوع طبیعی، تاریخی و جغرافیایی، سهم گردشگری ریلی در ایران بسیار ناچیز است.
وی با اشاره به ثبت جهانی راه‌آهن ایران در یونسکو اظهار کرد: در کشورهای توسعه‌یافته، قطار صرفاً وسیله‌ای برای جابه‌جایی مسافر نیست، بلکه می‌تواند تجربه‌ای گردشگرانه و سبکی از سفر با امکانات رفاهی و چشم‌اندازهای مسیر باشد. با این حال، ایران هنوز از قطارهای تخصصی و استاندارد گردشگری برخوردار نیست و فعالیت‌ها در این حوزه بیشتر به حرکت‌های مقطعی و بازسازی‌های اولیه محدود شده است.
کریمی با اشاره به ظرفیت‌هایی مانند شیرگاه در سوادکوه، لرستان و مسیر موسوم به مثلث طلایی گردشگری شامل اصفهان، شیراز و یزد، توسعه قطارهای گردشگری را فرصتی برای توزیع متوازن‌تر ثروت و ایجاد اشتغال در مناطق مختلف کشور دانست.
قیمت‌گذاری دستوری؛ مانع سرمایه‌گذاری در قطارهای گردشگری
معاون مسافری راه‌آهن، غیر اقتصادی بودن بخش مسافری و حومه‌ای را از پیامدهای تعرفه‌های تکلیفی و توزیع نامناسب یارانه‌ها عنوان کرد و گفت: تا زمانی که قیمت‌گذاری دستوری و بروکراسی اداری بر بخش مسافری حاکم باشد، بخش خصوصی انگیزه کافی برای سرمایه‌گذاری نخواهد داشت.
وی تأکید کرد که باید میان خدمات عمومی و تکلیفی با خدمات تجاری و گردشگری، از جمله قطارهای لوکس، پنج‌ستاره و بسته‌های سفر، تفاوت قائل شد. به گفته کریمی، در بخش گردشگری ریلی باید سازوکار قیمت‌گذاری متناسب با عرضه و تقاضا باشد تا امکان توجیه اقتصادی و جذب سرمایه فراهم شود.
۶ مانع توسعه گردشگری ریلی در ایران
کریمی در تشریح موانع توسعه این بخش، به مجموعه‌ای از مشکلات زیرساختی و مدیریتی اشاره کرد که مانع شکل‌گیری زنجیره کامل سفر ریلی شده‌اند. پوشش ناکافی خطوط ریلی در مناطق گردشگرپذیر، سرعت پایین سیر قطارها، فرسودگی ناوگان تخصصی، اجرایی نشدن طرح‌های توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی (TOD) در ایستگاه‌ها، ضعف سامانه‌های یکپارچه بازاریابی و فروش و ناهماهنگی میان راه‌آهن و متولیان گردشگری از جمله این موانع هستند.
وی نبود نقشه راه مشخص برای توسعه گردشگری ریلی را نیز یکی از چالش‌های این حوزه دانست و بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان بخش‌های حمل‌ونقل و گردشگری تأکید کرد.
معاون مسافری راه‌آهن در پایان، اصلاح نظام حکمرانی، تجاری‌سازی ظرفیت ایستگاه‌ها، آزادسازی تعرفه بسته‌های گردشگری و کاهش تصدی‌گری و بروکراسی دولتی را از الزامات احیای بخش مسافری و توسعه گردشگری ریلی عنوان کرد.
توسعه گردشگری ریلی تنها به راه‌اندازی قطارهای لوکس محدود نمی‌شود؛ دسترسی مناسب به جاذبه‌های گردشگری، اتصال ایستگاه‌ها به مراکز اقامتی و تفریحی، طراحی بسته‌های سفر و امکان رزرو یکپارچه خدمات نیز در موفقیت این بازار نقش دارند. از این منظر، اصلاح قیمت‌گذاری می‌تواند یکی از پیش‌نیازهای جذب سرمایه باشد، اما به‌تنهایی برای تبدیل ظرفیت شبکه ریلی ایران به یک محصول گردشگری رقابت‌پذیر کافی نیست.