فردوس ـ یک فعال حوزه گردشگری، مسجد جامع قدیم تون را یکی از ظرفیتهای مهم فردوس برای قرار گرفتن در مسیر ثبت جهانی مساجد ایران دانست و گفت: این بنا تنها یک اثر تاریخی نیست، بلکه بخشی از روایت بیش از هزار سال حیات فرهنگی، مذهبی و اجتماعی شهر تاریخی تون است.
علیرضا حمامی، با اشاره به پیشینه مسجد جامع تون اظهار کرد: این بنا با الگوی معماری خراسانی و ساختار دوایوانی، دارای بخشهایی از دورههای مختلف تاریخی از جمله سلجوقی، صفوی و قاجار بوده و ایوان مرتفع و تزئینات آجری آن از ویژگیهای شاخص معماری بناست.
وی پیوند مسجد با قنوات تاریخی تون را از دیگر ارزشهای مهم آن عنوان کرد و افزود: اشاره مقدسی به حضور آب قنات در جامع تون، نشاندهنده ارتباط دیرینه نظام آبرسانی و حیات مذهبی شهر است؛ موضوعی که میتواند در مطالعات و معرفی جهانی این اثر مورد توجه قرار گیرد.
این فعال حوزه گردشگری همچنین با اشاره به زلزلههای تاریخی و زلزله ویرانگر سال ۱۳۴۷ گفت: با وجود آسیبهای فراوان، بخشهایی از هسته تاریخی مسجد باقی مانده و بنا همچنان برای مردم دارای کارکرد و معنای اجتماعی و مذهبی است.
حمامی تأکید کرد: مسجد جامع قدیم تون با ثبت ملی به شماره ۱۲۲۲، میتواند با انجام مطالعات علمی، مستندنگاری، حفاظت و مرمت اصولی و معرفی پیوند آن با بافت تاریخی، قنوات و تاریخ شهر تون، در مسیر پروندههای جهانی قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: «ثبت جهانی مسجد جامع تون، تنها ثبت یک ساختمان نیست بلکه ثبت بخشی از هویت تاریخی فردوس و جایگاه تون در تاریخ معماری و تمدن خراسان است.»