با نزدیک شدن به اوج سفرهای تابستانی، بحث «گردشگری بیشازحد» بار دیگر به یکی از محورهای اصلی صنعت گردشگری اروپا تبدیل شده است. در حالی که کشورهایی مانند اسپانیا و پرتغال طی سالهای اخیر با اعتراضات گسترده محلی و اعمال محدودیتهایی بر اجارههای کوتاهمدت و ورود کشتیهای کروز خبرساز شدهاند، اکنون این پرسش مطرح است که آیا مالت نیز با چالشی مشابه روبهرو شده است؟
به گزارش چمدان خبر، اطلاعات منتشر شده در روزنامه تایمز آو مالتا نشان میدهد پاسخ به این پرسش ساده نیست؛ زیرا افکار عمومی در این کشور جزیرهای بر سر میزان «تحملپذیر» گردشگران دو دسته شده است.
رشد سریع ورود گردشگران
آمارهای رسمی نشان میدهد تعداد گردشگران ورودی به مالت در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ هر سال افزایش یافته و بیشترین رشد در بازه ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ ثبت شده است؛ رشدی ۱۳.۲ درصدی که مسافران کشتیهای کروزِ اقامتکننده در جزیره را نیز شامل میشود.
اداره گردشگری مالت اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۴ میلیون گردشگر وارد این کشور شدهاند. سه بازار اصلی مبدأ شامل بریتانیا، ایتالیا و پرتغال بودهاند. بیش از ۳ میلیون نفر از این گردشگران برای نخستینبار به مالت سفر کردهاند و ۹۳.۱ درصد آنان با هدف تعطیلات وارد کشور شدهاند.
میانگین مدت اقامت گردشگران ۶.۳ شب بوده که در مجموع حدود ۳.۹ میلیارد یورو درآمد برای اقتصاد گردشگری مالت ایجاد کرده است؛ رقمی قابلتوجه برای کشوری کوچک با جمعیت حدود نیم میلیون نفر که در مسیر توسعه گردشگری می تواند به آنها کمک شایانی انجام دهد.
جامعه دوپاره بر سر ظرفیت گردشگری
در نظرسنجی شرکت تحقیق بازار «اسپریمی» برای تایمز آو مالتا، ۵۱ درصد پاسخدهندگان گفتهاند میزان فعلی گردشگران «تقریباً مناسب» است و ۴۵ درصد معتقدند تعداد بازدیدکنندگان «بیش از حد» است.
با این حال، نگرانیها در سراسر کشور یکسان نیست. مالت در سال ۲۰۲۴ از نظر تعداد گردشگر به ازای هر کیلومتر مربع، در میان ۳۰ کشور نخست جهان در رتبه ششم قرار گرفت؛ شاخصی که فشار فضایی گردشگری را برجسته میکند.
در مناطق پرگردشگر مانند خلیج سنت پل، ملیها و گوزو، تا ۵۹ درصد ساکنان از ازدحام بیشازحد ابراز نگرانی کردهاند. در مقابل، در مناطقی مانند مارساسکالا، مارساژلوک و بیرزبوجا تنها ۲۷ درصد نگرانی مشابه داشتهاند.
گوزو؛ مقصد آرامتر اما پرتردد
گوزو که تنها ۴۵ دقیقه با کشتی از پایتخت (والتا) فاصله دارد، به عنوان جایگزینی آرامتر برای سرزمین اصلی شناخته میشود. این جزیره با مسیرهای پیادهروی، مناظر طبیعی و تجربهای اصیلتر از زندگی سنتی مالت گردشگران را جذب میکند. همچنین پنج رستوران آن در راهنمای میشلن معرفی شدهاند که جایگاه این جزیره را در گردشگری خوراک تقویت کرده است.
کومینو و «بلو لاگون»
کومینو، کوچکترین جزیره مسکونی مالت، بهویژه به دلیل خلیج مشهور بلو لاگون با آبهای شفاف و کمعمق شناخته میشود. این جزیره دارای ۱۲ سایت شناختهشده غواصی، مناطق شنا و بناهای تاریخی از جمله برجی متعلق به قرن هفدهم است.
برای مهار ازدحام و حفاظت از اکوسیستم حساس بلو لاگون، سامانه رزرو قبلی با عنوان «Book, Protect, Enjoy» راهاندازی شده است. این طرح با هدف مدیریت ظرفیت روزانه بازدیدکنندگان اجرا میشود و نمونهای از تلاش دولت برای کنترل فشار گردشگری به شمار میرود.
گردشگری بیشازحد؛ بحران یا مدیریتپذیر؟
دادههای موجود نشان میدهد گردشگری برای مالت همچنان موتور اقتصادی قدرتمندی است، اما افزایش سریع ورود گردشگران، تراکم بالا در مناطق محدود جغرافیایی و وابستگی شدید به فصل تابستان، خطر شکلگیری نارضایتی اجتماعی را افزایش داده است.
در حال حاضر، جامعه مالت بر سر این موضوع که آیا کشور به آستانه «گردشگری بیشازحد» رسیده یا نه، بهطور تقریبی به دو نیم تقسیم شده است. پاسخ نهایی احتمالاً به نحوه مدیریت ظرفیتها، توزیع مکانی گردشگران و استمرار سیاستهای حفاظتی بستگی دارد