چمدان خبر- مرتضی یگانه: فعالان هتلداری در چند استان کشور میگویند افزایش هزینه برق، گاز و ردیفهایی مانند ترانزیت و فوقترانزیت، فشار تازهای بر واحدهای اقامتی وارد کرده است؛ مطالبهای که اکنون میان بخشی از فعالان این صنعت مطرح شده، تعریف تعرفه ویژه گردشگری یا قرار گرفتن تأسیسات گردشگری در گروه تعرفههای فرهنگی است.
به گزارش چمدان خبر، افزایش هزینههای جاری واحدهای اقامتی طی ماههای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای فعالان هتلداری تبدیل شده است؛ موضوعی که از افزایش قیمت حاملهای انرژی آغاز شده اما به گفته فعالان این حوزه، اکنون هزینههایی مانند ترانزیت و فوقترانزیت برق، سوخت ژنراتورها و نحوه محاسبه مصرف نیز بر آن افزوده شده است.
چمدان خبر در نخستین بخش از این پرونده به سراغ فعالان هتلداری و گردشگری رفته تا مسئله را از نگاه بهرهبرداران و نمایندگان تشکلهای این حوزه بررسی کند.
بیگی: هتلداری به تعرفه ویژه انرژی نیاز دارد
کریم بیگی، رئیس جامعه هتلداران اصفهان و عضو هیأتمدیره جامعه هتلداران کشور، در گفتوگو با چمدان خبر گفت: واحدهای اقامتی علاوه بر افزایش عمومی هزینهها، در حوزه برق، آب، گاز و سوخت مورد نیاز ژنراتورها نیز با مشکلات متعددی مواجه شدهاند.
وی افزود: یکی از مسائل اساسی این است که میزان مصرف انرژی در یک هتل بهطور کامل در اختیار بهرهبردار نیست؛ چرا که پس از تحویل اتاق به مهمان، هتل نمیتواند مصرف آب، برق، سرمایش یا گرمایش او را به شکل مستقیم مدیریت کند.
بیگی بیان کرد: در چنین شرایطی نمیتوان از واحد اقامتی انتظار داشت برای کاهش مصرف انرژی، سطح استاندارد خدمات خود را کاهش دهد.
وی تأکید کرد: همانطور که برای مصارف خانگی، کشاورزی، صنعتی و فرهنگی تعرفههای متفاوتی وجود دارد، باید برای صنعت هتلداری نیز تعرفهای متناسب با ویژگیهای این فعالیت تعریف شود.
به گفته وی، این تعرفه باید مجموعه حاملهای انرژی از جمله برق، آب، گاز و گازوئیل مورد استفاده ژنراتورهای واحدهای اقامتی را دربرگیرد.
ترانزیت و فوقترانزیت؛ردیفهایی که هتلداران درباره آنها سؤال دارند
عبدالحمید حرمتی، رئیس جامعه هتلداران خوزستان، نیز در گفتوگو با چمدان خبر گفت: مسئله افزایش هزینه انرژی تنها به یک تعرفه یا یک دستورالعمل محدود نمیشود و واحدهای اقامتی با عناوین و ردیفهای مختلفی در قبوض خود مواجه هستند.
وی افزود: ابتدا هزینه ترانزیت به قبوض اضافه شد و پس از آن هزینه فوقترانزیت نیز در قبوض برخی مجموعهها قرار گرفت و این مبالغ به مرور افزایش پیدا کرد.
حرمتی بیان کرد: در برخی قبوض، مبلغ ترانزیت و فوقترانزیت به رقمی بسیار نزدیک به هزینه خود انرژی رسیده و همین مسئله فشار زیادی بر واحدهای اقامتی وارد کرده است.
وی ادامه داد: مسئله اساسی این است که در بخشی از تصمیمگیریها همچنان هتل به عنوان یک فعالیت لوکس دیده میشود؛ در حالی که هتل بخشی از زیرساخت اقتصادی، گردشگری، اجتماعی و فرهنگی کشور است.
این ادعا زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که به سراغ خود قبوض رفتیم.
قبضها چه میگویند؟
چمدان خبر برای بررسی عینی موضوع، دو قبض برق مربوط به یک هتل در استان خوزستان را بررسی کرده است. این دو قبض مربوط به اردیبهشت و تیر ۱۴۰۵ هستند و نشان میدهند سهم هزینههای مرتبط با ترانزیت در مبلغ نهایی برق این واحد اقامتی قابل توجه است.
قبض اردیبهشت 1405؛ بیش از یکسوم مبلغ مربوط به ترانزیت
قبض برق این واحد اقامتی در بازه یکم اردیبهشت تا یکم خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد هتل در یک دوره ۳۱ روزه، علاوه بر حدود ۱۳۶ میلیون و ۸۵۳ هزار ریال هزینه انرژی، حدود ۷۱ میلیون و ۲۹۴ هزار ریال نیز بابت بخش ترانزیت، فوقترانزیت و هزینههای مرتبط با آن پرداخت کرده است.
مجموع قبض جاری این دوره حدود ۲۰۸ میلیون و ۱۴۷ هزار ریال بوده است؛ به این ترتیب بیش از یکسوم مبلغ نهایی قبض مربوط به بخش ترانزیت و هزینههای وابسته به آن بوده است.
قبض تیر 1405؛ سهم ترانزیت به نزدیک ۴۵ درصد رسید
قبض همین واحد اقامتی در بازه یکم تیر تا یکم مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد مبلغ بخش انرژی به حدود ۲۹۶ میلیون و ۲۵۵ هزار ریال و مبلغ بخش ترانزیت به حدود ۲۴۱ میلیون و ۳۶۰ هزار ریال رسیده است.
مجموع قبض این دوره حدود ۵۳۷ میلیون و ۶۱۵ هزار ریال بوده است؛ رقمی که نشان میدهد بخش ترانزیت نزدیک به ۴۵ درصد کل مبلغ قبض و معادل حدود ۸۱ درصد هزینه خود انرژی بوده است.
البته مصرف برق این هتل در دوره تیرماه و همزمان با فصل گرم سال افزایش یافته و نمیتوان تمام افزایش مبلغ قبض را به هزینههای جانبی نسبت داد؛ با این حال مقایسه دو قبض نشان میدهد رشد مبلغ بخش ترانزیت از رشد مصرف برق بیشتر بوده است.
هتل کالای لوکس است یا زیرساخت گردشگری؟
بحث حرمتی اما در اعداد قبض متوقف نمیشود زیرا او معتقد است پشت بخشی از سیاستگذاریهای موجود، یک مسئله بنیادیتر وجود دارد: تعریف هتل در ساختار اقتصادی کشور و طرح این سوال که آیا هتل صرفاً یک کسبوکار تجاری و خدماتی است که مشتریان آن برای یک خدمت غیرضروری هزینه میکنند، یا باید آن را بخشی از زیرساخت گردشگری، اقتصادی و فرهنگی کشور دانست؟
حرمتی با نگاه دوم موافق است و در این باره عنوان کرد: هتل تنها میزبان گردشگر تفریحی نیست. فعالیتهای صنعتی، نمایشگاهها، سفرهای تجاری، نشستهای اقتصادی، رویدادهای دانشگاهی، همایشهای ملی و بینالمللی و حتی برنامههای سیاسی و دیپلماتیک به زیرساخت اقامتی نیاز دارند.
وی افزود: یک مقصد بدون زیرساخت مناسب اقامت، عملاً امکان میزبانی بسیاری از این فعالیتها را از دست خواهد داد؛ پولی که گردشگر وارد یک مقصد میکند، تنها در هتل باقی نمیماند و از حملونقل و رستوران گرفته تا خرید، سوغات و خدمات شهری را درگیر میکند؛ بنابراین فشار بر صنعت اقامت میتواند آثار گستردهتری در اقتصاد گردشگری داشته باشد.
حرمتی با اشاره به مشکلات ایجاد شده برای جامعه هتلداران به سبب این تعرفه ها و استناد به نیاز امروز جامعه اقامتی کشور ،پیشنهاد انتقال تعرفه انرژی هتل ها به تعرفه فرهنگی را ارائه داد.
رئیس جامعه هتلداران خوزستان بیان داشت: به جای ایجاد عنوانی تازه با نام تعرفه گردشگری، قرار گرفتن تأسیسات گردشگری در گروه فرهنگی میتواند مسیر مناسبتری باشد. او از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز انتظار دارد برای تحقق چنین تغییری وارد مذاکره و پیگیری شود.
هزینه انرژی در نهایت از جیب مسافر خارج میشود
محمود مادرشاهیان، رئیس جامعه هتلداران خراسان رضوی، نیز در گفتوگو با چمدان خبر گفت: افزایش هزینه انرژی فشار زیادی بر صنعت هتلداری و اقامتی وارد کرده و ادامه این وضعیت میتواند هزینه سفر را برای زائر و گردشگر افزایش دهد.
وی افزود: هتل باید هزینه برق، آب، گاز، نیروی انسانی، نگهداری و سایر هزینههای جاری خود را تأمین کند و وقتی این هزینهها افزایش پیدا میکند، بخشی از آن ناگزیر وارد قیمت خدمات اقامتی خواهد شد.
مادرشاهیان بیان کرد: این موضوع در خراسان رضوی اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که بسیاری از مسافران با هدف زیارت وارد مشهد میشوند و افزایش قیمت اقامت میتواند بر مدت ماندگاری زائر و حتی تصمیم خانوادهها برای سفر اثر بگذارد.
وی تأکید کرد: افزایش سفر و ماندگاری زائر مستقیماً بر اشتغال و اقتصاد گردشگری استان تأثیر دارد و باید سیاستهایی اتخاذ شود که هزینه سفر بهویژه برای زائران کنترل شود.
فشار انرژی فقط مسئله هتلهای بزرگ نیست
یاور عبیری، رئیس جامعه بومگردی کشور، نیز در گفتوگو با چمدان خبر گفت: افزایش هزینه حاملهای انرژی تنها هتلها را درگیر نکرده و اقامتگاههای بومگردی نیز با این مسئله مواجه هستند.
وی افزود: بهخصوص در استانهای سردسیر، افزایش هزینه گاز فشار قابل توجهی به مجموعههای بومگردی وارد کرده است.
عبیری بیان کرد: برخی فعالان این حوزه حتی تمایلی به تمدید مجوز خود ندارند و ادامه این شرایط میتواند تعداد بیشتری از مجموعهها را از چرخه فعالیت خارج کند.
وی تأکید کرد: تعطیلی یک بومگردی صرفاً به معنای تعطیلی یک واحد اقتصادی نیست، زیرا بسیاری از این مجموعهها در حفظ و معرفی آداب، رسوم، غذا، معماری و فرهنگ بومی مناطق نقش دارند.
رئیس جامعه بومگردی کشور ادامه داد: از این منظر، بومگردیها باید به عنوان مراکز فرهنگی نیز دیده شوند و قرار گرفتن آنها در گروه تعرفه فرهنگی قابل دفاع است.
تعرفه صنعتی؛ مزیتی که به گفته هتلداران کمرنگ شده است
شهرام شیروانی، نایبرئیس جامعه هتلداران کشور، نیز با اشاره به سابقه تعرفه انرژی تأسیسات گردشگری گفت: در گذشته قرار گرفتن صنعت گردشگری در گروه تعرفههای صنعتی یک مزیت محسوب میشد و میتوانست بخشی از هزینههای این صنعت را کاهش دهد.
وی افزود: با تغییر ساختار نرخهای انرژی و اضافه شدن هزینههایی مانند ترانزیت، این مزیت تا حد زیادی از بین رفته است.
شیروانی بیان کرد: علاوه بر برق، هزینه گاز، آب و فاضلاب نیز برای واحدهای اقامتی افزایش یافته و بخش قابل توجهی از مصرف این مجموعهها نیز مستقیماً تحت کنترل بهرهبردار نیست.
وی ادامه داد: هتل نمیتواند مصرف مهمان را به شکلی مدیریت کند که استاندارد خدمات کاهش یابد و به همین دلیل باید مدل تعرفهگذاری متناسب با ماهیت واحد اقامتی تعریف شود.
نایبرئیس جامعه هتلداران کشور تأکید کرد: صنعت گردشگری نیازمند نرخ ویژه انرژی است تا توان اقتصادی واحدها و ویژگیهای این فعالیت در محاسبه هزینهها لحاظ شود.
تعرفه ویژه گردشگری یا تعرفه فرهنگی؟
گفتوگوهای چمدان خبر نشان میدهد فعالان این حوزه درباره اصل مسئله اشتراک نظر بیشتری دارند تا درباره نسخه نهایی راهحل؛ یک دیدگاه میگوید گردشگری باید تعرفه اختصاصی خود را داشته باشد؛ همانطور که برخی گروههای مصرفکننده در ساختار تعرفهای دارای شرایط متفاوت هستند.
دیدگاه دیگر معتقد است ایجاد یک گروه مستقل ممکن است لزوماً به کاهش هزینه منجر نشود و بهتر است هتلها و تأسیسات گردشگری با توجه به نقش آنها در معرفی فرهنگ، میراث و مقاصد کشور، در گروه تعرفه فرهنگی قرار بگیرند.
اما هر دو دیدگاه از یک نقطه آغاز میشوند: فعالان صنعت معتقدند مدل فعلی محاسبه انرژی، ویژگیهای اقتصادی و عملیاتی یک واحد اقامتی را به اندازه کافی در نظر نمیگیرد.
در کنار آن، بحثی بنیادیتر هم مطرح است؛ اینکه سیاستگذار اساساً چه تعریفی از هتل دارد.
اگر هتل صرفاً یک بنگاه تجاری باشد، منطق دریافت هزینه انرژی با بسیاری از فعالیتهای اقتصادی دیگر قابل مقایسه خواهد بود؛ اما اگر هتل بخشی از زیرساخت گردشگری، اشتغال، توسعه مقصد و معرفی فرهنگ کشور باشد، فعالان این صنعت معتقدند سیاست تعرفهگذاری نیز باید این نقش را منعکس کند.
رئیس کمیسیون اصل 90 مجلس: افزایش هزینه آب، برق و گاز بر تقاضای اقامت اثر میگذارد
در کنار اظهارات فعالان صنعت، موضوع افزایش هزینههای تأسیسات گردشگری در جلسهای میان تعدادی از نمایندگان مجلس و فعالان حوزه گردشگری و هتلداری خراسان رضوی نیز مطرح شده است.
حجتالاسلام نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، در این نشست با اشاره به هزینه حاملهای انرژی واحدهای اقامتی گفت: هزینه خدمات آب، برق و گاز که بهصورت آزاد محاسبه میشود، حدود سه تا چهار برابر هزینههای این بخش را به مجموعههای اقامتی تحمیل کرده است.
وی افزود: طبیعی است زمانی که هزینههای یک واحد اقامتی افزایش پیدا میکند، فردی که برای یک یا دو روز محل اقامت اجاره میکند نیز با هزینه بیشتری مواجه شود و در نتیجه، میزان تقاضای اسکان کاهش پیدا کند.
پژمانفر تأکید کرد: باید از مراکز مختلف اقامتی حمایت شود و مشکلات موجود در این حوزه مورد پیگیری قرار گیرد.
وی از فعالان گردشگری خواست مسائل و مشکلات اصلی خود را در قالب فهرستی مشخص ارائه کنند تا امکان پیگیری آنها در سطح کلان فراهم شود.
رئیس فراکسیون شعائر اسلامی، قرآن و زیارت همچنین با اشاره به مشکلات مالیاتی فعالان گردشگری بیان کرد: پیش از این نیز مشکلات مالیاتی آژانسهای مسافرتی در جلساتی مطرح و در تهران پیگیری شده و مجلس آمادگی دارد پیشنهادها و مسائل حوزه گردشگری را برای رفع بخشی از مشکلات موجود دنبال کند.
وی گردشگری و میراث فرهنگی را یکی از ظرفیتهای مهم برای تقویت اقتصاد غیرنفتی کشور دانست و افزود: همانطور که برخی کشورها از ظرفیت گردشگری برای توسعه اقتصاد خود استفاده کردهاند، ایران نیز میتواند از این ظرفیت بهره ببرد و مجلس آمادگی دارد پیشنهادهایی را که به توسعه گردشگری کمک میکند، مورد توجه قرار دهد.
مجلس از پیگیری میگوید؛ پاسخ دستگاههای اجرایی هنوز باقی است
اظهارات پژمانفر نشان میدهد بخشی از دغدغه فعالان صنعت اقامت درباره افزایش هزینههای آب، برق و گاز به نمایندگان مجلس نیز منتقل شده است؛ با این حال، پرسش اصلی این پرونده همچنان متوجه دستگاههایی است که مستقیماً در تعیین و اجرای تعرفههای انرژی نقش دارند.
ترانزیت و فوقترانزیت برق دقیقاً بر چه مبنایی محاسبه میشود؟
چرا سهم این هزینه در برخی قبوض تا نزدیک نیمی از مبلغ نهایی رسیده است؟
آیا امکان تعریف تعرفه ویژه گردشگری یا قرار گرفتن تأسیسات گردشگری در گروه تعرفههای فرهنگی وجود دارد؟
و وزارت میراث فرهنگی برای پیگیری این مطالبه چه اقدامی انجام داده است؟
چمدان خبر در ادامه این پرونده، همین پرسشها و مستندات مطرحشده از سوی فعالان صنعت را مقابل وزارت نیرو و توانیر، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار خواهد داد.
قسمت نخست این پرونده نشان میدهد هتلداران مسئله انرژی را دیگر یک هزینه عادی جاری نمیدانند؛ از نگاه آنها، موضوع به نقطهای رسیده که میتواند بر قیمت اقامت، سرمایهگذاری، کیفیت خدمات و توان ادامه فعالیت واحدهای اقامتی اثر بگذارد.
اما اینکه دستگاههای مسئول این نگرانی را چگونه ارزیابی میکنند و برای اعداد موجود در قبوض چه توضیحی دارند، سؤال اصلی قسمت بعدی پرونده چمدان خبر خواهد بود.