چمدان خبر: بازار گردشگران عراقی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین تکیهگاههای گردشگری ورودی ایران تبدیل شده است بازاری که اکنون سیاستگذاران گردشگری برای توسعه آن، از تسهیل تردد در مرزهای زمینی تا گسترش پروازها و ایجاد مسیرهای تازه سفر برنامهریزی میکنند. با این حال، افزایش تعداد ورودها تنها بخشی از معادله است و چالش مهمتر، افزایش مدت اقامت و تبدیل سفرهای کوتاه و هدفمند به تجربهای گستردهتر در ایران است.
به گزارش چمدان خبر ، سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در نشست اخیر با تشکلهای گردشگری اعلام کرد درصد بالایی از گردشگران ورودی کشور در شهریورماه از عراق بودهاند و این موضوع، اهمیت راهبردی بازار همسایه غربی ایران را نشان میدهد. در همین راستا، هدفگذاری برای تبادل و جذب ۱۰ میلیون گردشگر میان دو کشور در کانون رایزنیها قرار گرفته است.
یکی از مهمترین راهکارهای افزایش ورود گردشگران عراقی، تسهیل سفر و کاهش موانع در مبادی ورودی است. برنامهریزی برای تسهیل ورود زمینی از مرزهای غربی و اتصال این مسیرها به شبکه حملونقل داخلی میتواند سفر را برای گردشگران شهرهای مختلف عراق آسانتر کند. ایلام، کرمانشاه و آذربایجانغربی نیز به دلیل موقعیت مرزی، میتوانند از یک نقطه عبور صرف به مقصد و دروازه گردشگری تبدیل شوند.
اما ورود بیشتر، بدون افزایش ماندگاری، ارزش اقتصادی مورد انتظار را ایجاد نمیکند. بسیاری از سفرهای عراقیها با انگیزه زیارت، درمان، خرید و دیدار از شهرهای مشخص انجام میشود. راهکار اصلی، طراحی بستههای ترکیبی سفر است بهگونهای که گردشگری مذهبی با بازدیدهای فرهنگی، تاریخی، تفریحی و طبیعی پیوند بخورد. برای نمونه، گردشگری که به مشهد یا قم سفر میکند، باید پیشنهادهای جذابی برای ادامه سفر به شهرهای تاریخی، مناطق طبیعی و مراکز خرید دریافت کند.
در این میان، اتصال مرزها به مقاصد اصلی کشور اهمیت ویژهای دارد. وزیر میراث فرهنگی از برنامه اتصال مسیرهای زمینی غرب کشور به شبکه پروازهای داخلی برای سفر گردشگران عراقی به مشهد، اصفهان، شیراز و مناطق شمالی خبر داده است. چنین شبکهای میتواند سفر را از یک مقصد تکمنظوره به یک مسیر چندمقصدی تبدیل کند و به طور طبیعی مدت اقامت گردشگر را افزایش دهد.
مشکل مبادلات مالی نیز یکی از موانع تجربه آسان سفر به ایران بوده است. نهاییشدن سازوکار تبدیل ارز گردشگران خارجی در مبادی ورودی، در صورت اجرای روان و گسترده، میتواند بخشی از این نگرانی را کاهش دهد. گردشگری که بتواند از نخستین لحظه ورود، نیازهای مالی خود را با سهولت مدیریت کند، تجربه مطلوبتری خواهد داشت و احتمال استفاده بیشتر از خدمات گردشگری افزایش مییابد.
از سوی دیگر، بازاریابی هدفمند در عراق باید از معرفی صرف جاذبهها فراتر برود. معرفی ایران به زبان عربی، حضور فعال در نمایشگاهها و رسانههای عراقی، همکاری با تورگردانان و تولید محتوای متناسب با سلیقه و نیاز گردشگران عراقی، میتواند مقصد ایران را رقابتیتر کند. توجه به کیفیت اقامت، خدمات عربیزبان، حملونقل، راهنمایی گردشگران و اطلاعرسانی شفاف نیز در افزایش رضایت و تکرار سفر نقش تعیینکننده دارد.
بازگشایی تدریجی موزهها و دسترسپذیر بودن جاذبههای فرهنگی نیز میتواند به تنوعبخشی تجربه سفر کمک کند. ایران برای تبدیل ظرفیت بزرگ بازار عراق به درآمد پایدار گردشگری، نیازمند عبور از نگاه «ورود بیشتر» به رویکرد «ماندگاری بیشتر و تجربه بهتر» است.
هدف ۱۰ میلیون گردشگر میان ایران و عراق، هدفی بلندپروازانه است، اما تحقق آن تنها با افزایش تردد مرزی ممکن نیست. تسهیل سفر، تنوعبخشی به محصولات گردشگری، ایجاد مسیرهای ترکیبی، توسعه خدمات متناسب با گردشگران عراقی و افزایش کیفیت تجربه سفر، حلقههایی هستند که میتوانند عراق را از یک بازار بزرگ ورودی به شریکی پایدار در توسعه گردشگری ایران تبدیل کنند.

