رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران با انتقاد از عملکرد شرکتهای هواپیمایی، گسترش پروازهای چارتری و افزایش هزینه سفر گفت: برخی ایرلاینها به جای سرمایهگذاری در خرید هواپیما و نوسازی ناوگان، به فعالیتهایی مانند هتلداری و باشگاهداری روی آوردهاند.
به گزارش چمدان خبر، حرمتالله رفیعی اظهار داشت: افزایش هزینه سفر، گرانی بلیت هواپیما، گسترش پروازهای چارتری و نحوه فعالیت پلتفرمهای فروش آنلاین از جمله چالشهایی است که صنعت گردشگری و حملونقل هوایی کشور با آن مواجه است و در نهایت هزینه بیشتری را به مسافران تحمیل میکند.
تعدد ایرلاینها و تغییر مسیر سرمایهگذاری
رفیعی با اشاره به تعداد شرکتهای هواپیمایی فعال در کشور گفت: در حال حاضر حدود ۳۴ تا ۳۵ شرکت هواپیمایی فعالیت دارند و تعداد دیگری نیز در انتظار دریافت مجوز هستند. در چنین شرایطی باید بررسی شود که آیا کشور به این تعداد ایرلاین نیاز دارد و ظرفیتهای موجود تا چه اندازه بهدرستی مدیریت میشوند.
وی با انتقاد از نحوه هزینهکرد منابع برخی شرکتهای هواپیمایی افزود: ایرلاینها به جای آنکه درآمد حاصل از فعالیت خود را صرف خرید هواپیما، توسعه ناوگان و نوسازی تجهیزات کنند، به سمت هتلداری، باشگاهداری و دیگر فعالیتهای اقتصادی رفتهاند؛ در حالی که مردم برای تأمین هزینههای سفر با مشکلات زیادی مواجه هستند.
گسترش پروازهای چارتری و افزایش هزینه سفر
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران درباره تأثیر پروازهای چارتری بر قیمت بلیت اظهار کرد: چارتر در اصل برای استفاده از ظرفیت مازاد صندلی هواپیما تعریف شده است؛ به این معنا که شرکت هواپیمایی در صورت داشتن ظرفیت اضافه، آن را در اختیار چارترکننده قرار میدهد.
وی ادامه داد: با این حال، امروز بخش قابل توجهی از پروازهای داخلی و خارجی به شکل چارتری عرضه میشوند. حتی در برخی موارد، برای ورود به چرخه فروش یا دریافت ظرفیت پروازی، پرداخت مبالغ بالایی مطالبه میشود و متقاضی پس از آن وارد فرآیند رقابت میشود؛ هزینهای که در نهایت به مسافران منتقل خواهد شد.
رفیعی تأکید کرد: پروازهای برنامهای و زمانبندیشده باید تقویت شوند و چارتر نیز صرفاً در جایگاه واقعی خود مورد استفاده قرار گیرد؛ زیرا روند فعلی هزینه سفر را افزایش داده و به حقوق مصرفکنندگان آسیب میزند.
هزینه سفر در ایران زیر ذرهبین
وی با بیان اینکه هزینه سفر در ایران بالاست، گفت: گاهی مسافر برای سفر از تهران به یک شهر دیگر باید مبلغی پرداخت کند که با هزینه سفر بین دو کشور اروپایی قابل مقایسه است.
رفیعی با اشاره به ضرورت بررسی هزینههای واقعی شرکتهای هواپیمایی افزود: در برخی محاسبات، هزینه هر ساعت پرواز حدود ۲۰ دلار عنوان میشود و باید مشخص شود سایر هزینههایی که شرکتها به آن استناد میکنند، تا چه اندازه واقعی و متناسب با شرایط فعالیت آنهاست.
وی همچنین خاطرنشان کرد: افزایش قیمت در یک بخش حملونقل میتواند بر سایر بخشها نیز اثر بگذارد. به گفته او، افزایش نرخ بلیت هواپیما بر قیمت قطار و دیگر شیوههای حملونقل نیز تأثیر میگذارد و در نهایت هزینه یک سفر معمولی را برای مردم سنگینتر میکند.
انتقاد از قیمتگذاری و عملکرد پلتفرمهای آنلاین
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران درباره فعالیت پلتفرمهای فروش آنلاین خدمات گردشگری اظهار کرد: هدف اولیه از شکلگیری این مجموعهها، تسهیل ارتباط میان تولیدکننده و مصرفکننده بود تا محصولات و خدمات گردشگری را عرضه کنند و در ازای آن سهم مشخصی از تولیدکننده دریافت کنند.
رفیعی افزود: در برخی موارد، امروز شرایط تغییر کرده و پلتفرم خود را صاحب محصول میداند، قیمتگذاری میکند و در عین حال پاسخگویی مناسبی در قبال خدمات ارائهشده ندارد.
وی تأکید کرد: پلتفرم باید نقش واسطه و عرضهکننده را ایفا کند، نه اینکه هم مالک محصول باشد، هم نرخ را تعیین کند و هم مسئولیتهای تولیدکننده را بر عهده بگیرد. در صورت انجامنشدن پرواز یا بروز مشکل در ارائه خدمات نیز باید سازوکار بازگشت وجه از سوی تولیدکننده به سامانه و تأمین حقوق مسافر مشخص باشد.
رفیعی با تأکید بر نقش نظارتی دولت گفت: در صدور مجوزها باید از شکلگیری ساختاری جلوگیری شود که چند مجموعه محدود بر بخش بزرگی از بازار تسلط پیدا کنند، بدون آنکه پاسخگویی کافی به مردم داشته باشند.
عراق؛ یکی از مهمترین بازارهای گردشگری ورودی ایران
وی در تشریح وضعیت گردشگران ورودی و خروجی کشور گفت: عراق یکی از مهمترین و نخستین بازارهای گردشگری ورودی ایران است. شمار زیادی از زائران عراقی برای زیارت حرم امام رضا(ع)، حضرت معصومه(س) و بازدید از دیگر مقاصد گردشگری وارد کشور میشوند.
رفیعی ادامه داد: در سالهای اخیر سفرهای تفریحی گردشگران عراقی به مقاصدی مانند کیش، قشم، اصفهان، شیراز و مناطق شمالی نیز افزایش یافته است.
وی با اشاره به جایگاه ترکیه در سفرهای هوایی افزود: از نظر تعداد پروازها، ترکیه جایگاه مهمی دارد؛ بخشی از مسافران این کشور را مقصد نهایی خود انتخاب میکنند و گروهی نیز از آن بهعنوان مقصد واسط برای سفر به کشورهای دیگر استفاده میکنند.
رفیعی همچنین با اشاره به سفرهای اربعین گفت: این سفرها شرایط خاص خود را دارند و نمیتوان آنها را با گردشگری معمولی مقایسه کرد؛ زیرا بخش عمده این سفرها بهصورت زمینی و با هدف زیارت انجام میشود.
کمبود مدیریت و معرفی؛ مانع بهرهبرداری از ظرفیتهای گردشگری
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران با اشاره به ظرفیتهای تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور اظهار کرد: ایران از نظر جاذبههای گردشگری کمبودی ندارد و آثاری مانند تخت جمشید، میدان نقش جهان، غار علیصدر و کوههای مریخی سیستان و بلوچستان از جمله ظرفیتهای ارزشمند کشور هستند؛ اما این جاذبهها بهدرستی به گردشگران جهان معرفی نشدهاند.
وی افزود: مشکل اصلی گردشگری ایران کمبود جاذبه نیست، بلکه به گفته او، ضعف مدیریت، برنامهریزی و معرفی مناسب ظرفیتهاست. رفیعی برای مقایسه به ترکیه اشاره کرد و گفت: این کشور در دوران کرونا حدود ۱۵ میلیون گردشگر ورودی داشت، اما امروز توانسته این رقم را به حدود ۵۵ تا ۶۰ میلیون گردشگر برساند.
رفیعی تأکید کرد: با مدیریت مناسب میتوان گردشگری را به یکی از منابع مهم درآمد کشور تبدیل کرد و در کنار صنعت نفت، نقش اقتصادی قابل توجهی برای آن در نظر گرفت.
وی با اشاره به مسئولیت مدیران استانی در توسعه گردشگری ادامه داد: استانداران و مدیران استانها باید برای معرفی جاذبههای مناطق خود وقت بگذارند و همزمان امکانات اقامتی، حملونقل و خدمات مورد نیاز گردشگران را توسعه دهند.
زیرساخت و کیفیت خدمات؛ شرط رقابت مقاصد داخلی
رفیعی با اشاره به محدودیت امکانات اقامتی در برخی شهرهای گردشگرپذیر گفت: در بعضی از این شهرها تعداد هتلها محدود است و امکانات موجود نیز کیفیت خدمات مناسبی ندارند؛ شرایطی که میتواند گردشگر را به انتخاب مقصد دیگری سوق دهد.
وی با تأکید بر ضرورت افزایش انگیزه سفرهای داخلی افزود: باید شرایطی فراهم شود که مردم از سفر به استانهای مختلف تجربه مطلوبی داشته باشند. مناطق آزاد نیز باید از وضعیت تشریفاتی خارج شوند و زیرساختها و خدمات خود را متناسب با ظرفیت گردشگری توسعه دهند.
او با اشاره به وضعیت خدمات و قیمتها در جزیره کیش اظهار کرد: گردشگری که از تهران به کیش سفر میکند، باید بتواند از امکانات و ظرفیتهای این منطقه استفاده کند؛ اما وقتی قیمت کالا و خدمات در مقصد از تهران بالاتر باشد و کیفیت مناسبی نیز ارائه نشود، نمیتوان انتظار تجربه مطلوبی از سفر داشت.
مشهد؛ نمونهای از تنوعبخشی به جاذبههای گردشگری
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران در بخش دیگری از این گفتوگو، مشهد را یکی از مهمترین مقاصد گردشگری کشور دانست و گفت: حدود ۵۵ درصد ظرفیت هتلهای مورد اشاره در این حوزه در مشهد قرار دارد.
رفیعی با اشاره به دلایل جایگاه این شهر افزود: ظرفیت گردشگری مشهد تنها به وجود حرم مطهر امام رضا(ع) محدود نیست و این شهر در کنار گردشگری زیارت، جاذبههایی مانند شاندیز، طرقبه و دیگر مناطق اطراف را نیز به گردشگران معرفی کرده است.
وی خاطرنشان کرد: مشهد توانسته متناسب با نیاز گردشگران خدمات و امکانات فراهم کند و سایر استانها نیز میتوانند با الگوبرداری از این تجربه، توسعه زیرساختها، معرفی جاذبهها و ارتقای کیفیت خدمات را در دستور کار قرار دهند تا سهم بیشتری از بازار گردشگری داخلی به دست آورند. / مهر

