در حالی که بسیاری از شهرهای گردشگری اروپا با معضل گردشگری بیرویه دستوپنجه نرم میکنند، دوبروونیک کرواسی با اجرای مجموعهای از سیاستهای هوشمند، از جمله مدیریت ورود گردشگران و کنترل کشتیهای کروز، به یکی از موفقترین نمونههای گردشگری پایدار در قاره سبز تبدیل شده است.
چمدان خبر | دوبروونیک، شهر تاریخی و ساحلی کرواسی، طی سالهای اخیر به یکی از موفقترین نمونههای مدیریت گردشگری پایدار در اروپا تبدیل شده است؛ شهری که به جای محدود کردن ورود گردشگران، تلاش کرده با استفاده از دادههای هوشمند، مدیریت جریان سفر و برنامهریزی دقیق، میان رونق گردشگری، حفاظت از میراث فرهنگی و کیفیت زندگی شهروندان تعادل برقرار کند.
ماتو فرانکوویچ، شهردار دوبروونیک، در گفتوگو با یورونیوز تراول اعلام کرد که هدف اصلی مدیریت شهری، کاهش تعداد گردشگران نیست، بلکه توزیع مناسب حضور آنها در ساعات مختلف روز و روزهای هفته است تا از ازدحام در بافت تاریخی شهر جلوگیری شود.
تغییر رویکرد از مدیریت بحران به گردشگری پایدار
دوبروونیک که در سالهای گذشته با موج سنگین گردشگران و انتقادهای گسترده درباره «گردشگری بیرویه» مواجه بود، از سال ۲۰۱۷ طرحی با عنوان «احترام به شهر» (Respect the City) را اجرا کرد.
به گفته شهردار، این طرح بر پایه احترام متقابل میان گردشگران، شهروندان و فعالان صنعت گردشگری شکل گرفته و تلاش میکند ضمن حفظ جذابیت مقصد، از فشار بیش از حد بر زیرساختها و بافت تاریخی جلوگیری کند.
محدودیت برای کشتیهای کروز
یکی از مهمترین اقدامات این شهر، مدیریت ورود کشتیهای کروز است.
براساس مقررات جدید:
- همزمان بیش از دو کشتی کروز اجازه پهلوگیری در بندر را ندارند.
- تعداد مسافران همزمان به چهار هزار نفر محدود شده است.
- مدت توقف کشتیها باید حداقل هشت ساعت باشد تا گردشگران در سطح شهر و مناطق اطراف توزیع شوند و همه در یک بازه زمانی وارد شهر تاریخی نشوند.
با وجود این محدودیتها، پیشبینی میشود تا پایان سال ۲۰۲۶ بیش از ۶۶۱ هزار مسافر کروز در قالب ۴۶۱ سفر دریایی وارد دوبروونیک شوند.
مدیریت هوشمند ورود گردشگران
دوبروونیک علاوه بر گردشگران کروز، ورود مسافران یکروزه را نیز مدیریت میکند.
شرکتهای اتوبوسرانی پیش از ورود به شهر باید زمان ورود خود را در سامانه اینترنتی رزرو کنند؛ اقدامی که امکان توزیع مناسب گردشگران در ساعات مختلف روز را فراهم کرده است.
همچنین کارت دیجیتال دوبروونیک علاوه بر امکان استفاده از حملونقل عمومی و بازدید از موزهها، به مدیریت شهری اجازه میدهد از طریق پیامهای هوشمند، بهترین زمان بازدید از جاذبههای پرطرفدار را به گردشگران اطلاعرسانی کند.
تصمیمگیری بر پایه داده
مدیریت شهری برای کنترل ازدحام، شمارشگرهای هوشمند تردد را در نقاط مختلف شهر تاریخی نصب کرده است.
اطلاعات جمعآوریشده در اختیار دانشگاه دوبروونیک قرار میگیرد تا روندهای گردشگری تحلیل و پیشنهادهای جدید برای بهبود مدیریت مقصد ارائه شود.
دغدغهای فراتر از گردشگری
شهردار دوبروونیک معتقد است مهمترین تهدید امروز شهرهای گردشگری تنها ازدحام گردشگران نیست، بلکه گسترش اجارههای کوتاهمدت و تبدیل خانههای مسکونی به اقامتگاههای گردشگری است.
به گفته او، این روند باعث خروج تدریجی ساکنان از مراکز تاریخی شده و هویت واقعی شهرها را تهدید میکند.
براساس آمار، جمعیت دائمی شهر قدیمی دوبروونیک از حدود ۵ هزار نفر در سال ۱۹۹۱ به حدود یک هزار و ۵۰۰ نفر کاهش یافته است.
حفظ هویت به جای توسعه بیرویه
فرانکوویچ تأکید میکند هدف مدیریت شهری، بزرگتر شدن دوبروونیک نیست؛ بلکه حفظ اصالت، میراث تاریخی و کیفیت زندگی در این مقصد جهانی است.
او در پایان گفت:امیدوارم ۳۰ سال دیگر هر کسی که به دوبروونیک بازمیگردد، همان شهر زیبا، همان بافت تاریخی حفاظتشده و همان دریای پاک امروز را ببیند.