رئیس جامعه هتلداران استان گیلان گفت: صنعت گردشگری در ایران طی سالهای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از بحرانهای پیدرپی قرار گرفته و همین موضوع باعث شده این صنعت بهجای حرکت پایدار، با نوسانات شدید و غیرقابل پیشبینی مواجه شود.
حسن مهرور اصلی در گفتوگو با چمدان خبر پیرامون آخرین وضعیت هتلداری در کشور و استان گیلان اظهار داشت: گردشگری در کشور بیش از آنکه یک جریان اقتصادی باثبات باشد، به الگویی موجی تبدیل شده است بهطوری که دورههای کوتاه رونق با رکودهای طولانی جایگزین یکدیگر میشوند و در این وضعیت باعث شده هتلداران نتوانند برنامهریزی بلندمدت و قابل اتکا داشته باشند.
وی ادامه داد: در واقع ساختار گردشگری در استانهای مقصد سفر مانند گیلان، به شدت وابسته به ایام تعطیلات و پیکهای مقطعی است. این وابستگی شدید موجب شده که جریان درآمدی هتلها در طول سال یکنواخت نباشد و مدیریت اقتصادی واحدهای اقامتی با چالش جدی مواجه شود.
اشغال کامل در چند روز؛ اقتصاد ناپایدار در ۳۶۰ روز
رئیس جامعه هتلداران گیلان با اشاره به وضعیت اشغال واحدهای اقامتی در ایام خاص گفت: در برخی دورهها مانند نوروز و تعطیلات رسمی، اشغال هتلها در گیلان به حدود ۱۰۰ درصد نیز میرسد. این موضوع نشاندهنده ظرفیت بالای گردشگری استان است.
وی در ادامه افزود: اما این ظرفیت تنها در چند روز یا چند هفته فعال میشود و در باقی ایام سال، هتلها با افت شدید تقاضا روبهرو هستند. این نوسان شدید باعث شده درآمد هتلها قابل پیشبینی نباشد و ساختار اقتصادی این صنعت بر پایه ثبات شکل نگیرد.
او تصریح کرد: چنین الگویی در بلندمدت به فرسودگی مالی واحدهای اقامتی منجر میشود، زیرا هزینههای ثابت در تمام سال ادامه دارد اما درآمد تنها در بازههای محدود تأمین میشود.
فشار هزینهها در برابر درآمدهای نوسانی
مهروراصلی با اشاره به وضعیت هزینههای هتلها اظهار داشت: مهمترین چالش امروز هتلداران، ناترازی میان هزینهها و درآمدهاست. هزینههایی مانند انرژی، حقوق کارکنان، مالیات و بیمه در سالهای اخیر روند افزایشی داشتهاند.
وی ادامه داد: در مقابل، درآمد هتلها به دلیل کاهش سفرهای پایدار و نوسانات تقاضا، ثبات لازم را ندارد. همین موضوع باعث شده بسیاری از واحدهای اقامتی در مدیریت نقدینگی با مشکل مواجه شوند.
او افزود: این عدم تعادل در نهایت بر کیفیت خدمات و توان توسعه هتلها نیز اثر میگذارد و مانع سرمایهگذاری مجدد در این صنعت میشود.
تأمین اجتماعی و حمایتهای معوق
رئیس جامعه هتلداران گیلان با انتقاد از وضعیت حمایتهای بیمهای گفت: یکی از اصلیترین دغدغههای فعالان این صنعت، موضوع تأمین اجتماعی و بیمه بیکاری است. در دورههای مختلف بحران، وعدههایی برای حمایت از این بخش مطرح شده اما اجرای کامل آنها با تأخیر و ابهام همراه بوده است.
وی افزود: این موضوع باعث شده بخشی از نیروی انسانی شاغل در هتلها در وضعیت نامطمئن قرار بگیرند و کارفرمایان نیز تحت فشار مضاعف برای حفظ اشتغال باقی بمانند.
او ادامه داد: در شرایطی که درآمد هتلها ناپایدار است، نبود حمایتهای مؤثر بیمهای، ریسک فعالیت در این حوزه را افزایش داده است.
نیروی انسانی؛ کاهش پنهان در ساختار هتلداری
مهرور اصلی درباره وضعیت اشتغال در استان گیلان اظهار داشت: در این استان تعطیلی گسترده هتلها رخ نداده، اما در عمل کاهش نیرو در بسیاری از واحدهای اقامتی مشاهده میشود. این کاهش بهصورت میانگین بین ۳۰ تا ۴۰ درصد برآورد میشود.
وی افزود: این کاهش نیرو ناشی از فشار مالی و کاهش درآمد است و نه تصمیم ساختاری برای کوچکسازی. بسیاری از هتلها تلاش کردهاند با حداقل نیرو به فعالیت خود ادامه دهند.
او تصریح کرد: ادامه این روند میتواند در بلندمدت بر کیفیت خدمات گردشگری نیز تأثیر منفی بگذارد.
جایگاه گردشگری در سیاستگذاری کشور
رئیس جامعه هتلداران گیلان در بخش دیگری از گفتوگو گفت: یکی از چالشهای اساسی صنعت گردشگری، جایگاه آن در سیاستگذاری کلان کشور است. گردشگری هنوز بهعنوان یک صنعت راهبردی در اولویت تصمیمگیریها قرار نگرفته است.
وی افزود: این در حالی است که گردشگری میتواند نقش مهمی در اشتغالزایی و ارزآوری کشور داشته باشد. با این حال، بسیاری از مشکلات این صنعت همچنان بدون راهکارهای ریشهای باقی ماندهاند.
او تأکید کرد: تغییر نگاه سیاستگذاران به گردشگری، شرط اصلی عبور از وضعیت فعلی است.
پیشنهاد ایجاد صندوق حمایتی گردشگری
مهرور اصلی با ارائه یک راهکار عملی گفت: ایجاد یک صندوق حمایتی ویژه برای تاسیسات گردشگری میتواند در شرایط بحرانی نقش مهمی ایفا کند. این صندوق میتواند بهعنوان یک پشتوانه مالی عمل کند.
وی توضیح داد: در دورههایی که گردشگری با رکود شدید مواجه میشود، چنین صندوقی میتواند از فشار مالی بر هتلها و کارکنان جلوگیری کند و مانع ریزش گسترده نیروی انسانی شود.
او افزود: تجربه نشان داده که نبود چنین ساختاری، وابستگی کامل صنعت به شرایط بازار را تشدید میکند.
گردشگری؛ نخستین قربانی سبد خانوار
رئیس جامعه هتلداران گیلان در ادامه گفت: گردشگری از نخستین بخشهایی است که در شرایط اقتصادی سخت از سبد هزینه خانوار حذف میشود. این موضوع باعث میشود تقاضا در این صنعت بهشدت نوسانی باشد.
وی افزود: همین ویژگی باعث شده که گردشگری در برابر تورم و فشار اقتصادی بسیار آسیبپذیر باشد و به سرعت دچار افت شود.
چالش بومگردیها و مراکز غیرمجاز
مهرور اصلی همچنین به رشد مراکز اقامتی غیرمجاز اشاره کرد و گفت: افزایش بومگردیها و واحدهای بدون مجوز، یکی از چالشهای جدی بازار اقامت در استان گیلان است. این موضوع در برخی موارد موجب ایجاد رقابت ناسالم شده است.
وی افزود: نبود نظارت کافی بر این واحدها، کیفیت خدمات گردشگری را تحت تأثیر قرار داده و تعادل بازار را برهم زده است.
رئیس جامعه هتلداران گیلان در پایان تأکید کرد: در صورت تداوم شرایط فعلی، صنعت گردشگری کشور با یک روند فرسایشی بلندمدت مواجه خواهد شد که جبران آن نیازمند اصلاحات ساختاری و بازنگری جدی در سیاستهای حمایتی است.