گردشگری لوکس در ایتالیا طی سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰.۴ میلیارد یورو درآمد مستقیم ایجاد کرد و سهمی معادل ۱۷.۳ درصد از گردش مالی صنعت هتل‌داری این کشور را به خود اختصاص داد؛ با این حال، تمرکز جغرافیایی این بازار همچنان بالاست و در ۲۵ استان ایتالیا حتی یک هتل پنج‌ستاره نیز وجود ندارد.
به گزارش چمدان خبر، بر اساس مطالعه مؤسسه دموسکوپیکا که به بررسی بازار گردشگری لوکس ایتالیا پرداخته است، این بخش طی سال‌های اخیر رشدی به‌مراتب سریع‌تر از سایر بخش‌های هتل‌داری تجربه کرده است. از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۵، تعداد شب‌های اقامت در هتل‌های لوکس ایتالیا ۱۱۱.۱ درصد افزایش یافته، در حالی که رشد اقامت در مجموع واحدهای هتل‌داری این کشور تنها ۱۴.۵ درصد بوده است.
در سال ۲۰۲۵، هتل‌های پنج‌ستاره و پنج‌ستاره لوکس ایتالیا حدود ۱۴.۹ میلیون شب اقامت و بیش از ۴.۹ میلیون ورود گردشگر ثبت کردند. این آمار در مقایسه با سال ۲۰۲۴ به ترتیب از رشد ۵.۷ و ۵ درصدی حکایت دارد. همچنین هزینه گردشگری ایجادشده به ازای هر شب اقامت در هتل‌های لوکس به‌طور متوسط ۷۰۲ یورو برآورد شده است؛ رقمی که بیش از سه برابر میانگین ۲۰۹ یورویی هتل‌های معمولی است.
تمرکز گردشگری لوکس در چند استان
بررسی پراکندگی جغرافیایی گردشگری لوکس نشان می‌دهد بخش عمده این بازار در تعداد محدودی از استان‌های ایتالیا متمرکز شده است. بر اساس شاخص «ایلیت ایندکس» که توسط مؤسسه دموسکوپیکا تدوین شده، مناطق لاتزیو، ترنتینو آلتو آدیجه، کامپانیا، واله داآستا و ساردینیا در صدر مقاصد گردشگری لوکس قرار دارند.
لاتزیو با حدود ۲.۳ میلیارد یورو هزینه مستقیم گردشگری لوکس در سال ۲۰۲۵، معادل ۲۱.۷ درصد از کل درآمد این بخش، جایگاه نخست را دارد. پس از آن ترنتینو آلتو آدیجه با ۱.۷ میلیارد یورو، ونتو با ۱.۴ میلیارد، لومباردیا با ۱.۳ میلیارد و توسکانا با یک میلیارد یورو قرار گرفته‌اند.
در میان شهرها نیز رم با اختصاص ۱۹.۷ درصد از مجموع شب‌های اقامت در هتل‌های رده‌بالا، مهم‌ترین مقصد گردشگری لوکس ایتالیا محسوب می‌شود. پس از رم، بولتسانو، ونیز، فلورانس و میلان قرار دارند. این پنج شهر در مجموع ۵۳.۴ درصد از اقامت‌های هتل‌های لوکس کشور را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین ۱۷ قطب اصلی گردشگری لوکس در مجموع میزبان ۷۹.۲ درصد از این اقامت‌ها هستند.
با وجود رشد این بازار، در ۲۵ استان ایتالیا هیچ هتل پنج‌ستاره‌ای فعالیت نمی‌کند. مجموع هتل‌های پنج‌ستاره کشور در سال ۲۰۲۵ به ۸۰۹ واحد رسیده که ۳۸ واحد بیشتر از سال قبل است. این هتل‌ها در مجموع نزدیک به ۱۱۰ هزار تخت ظرفیت دارند، اما سهم آن‌ها از کل ظرفیت اقامتی هتل‌های ایتالیا تنها ۴.۸ درصد است.
رقابت ایتالیا با مقاصد بزرگ اروپایی
ایتالیا از نظر حجم کلی گردشگری نیز یکی از بازارهای اصلی اروپا به شمار می‌رود. بر اساس داده‌های یورواستات، این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۳۵ میلیون شب اقامت در انواع اقامتگاه‌ها ثبت کرده است؛ رقمی بالاتر از اسپانیا با ۵۱۳ میلیون، فرانسه با ۴۷۲ میلیون و آلمان با ۴۴۰ میلیون شب اقامت.
با این حال، در شاخص تعداد شب‌های اقامت به ازای جمعیت، اسپانیا با ۱۰.۴ شب در جایگاه نخست قرار دارد و ایتالیا با ۹.۱ شب پس از آن است. این مقایسه نشان می‌دهد ایتالیا با وجود برخورداری از حجم بالای گردشگر، همچنان ظرفیت افزایش ارزش اقتصادی سفرها و جذب گردشگران با قدرت خرید بالاتر را دارد.
سرمایه‌گذاری در صنعت هتل‌داری نیز از شدت رقابت میان کشورهای اروپایی حکایت دارد. بر اساس گزارش شرکت بی‌ان‌پی پاریباس ریل استیت درباره بازار هتل‌داری اروپا در سال ۲۰۲۵، ایتالیا حدود ۱.۸ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری در این بخش جذب کرده و سهمی معادل ۹ درصد از کل سرمایه‌گذاری‌های هتل‌داری اروپا داشته است. این سهم در اسپانیا ۱۶.۴ درصد و در فرانسه ۱۴.۹ درصد برآورد شده است.
ضرورت کاهش تمرکز و فصلی بودن گردشگری لوکس
بازار گردشگری لوکس ایتالیا همچنان به چند کشور مبدأ وابستگی قابل توجهی دارد. ۱۱ بازار بین‌المللی شامل آلمان، آمریکا، بریتانیا، فرانسه، سوئیس، اتریش، اسپانیا، هلند، کانادا، استرالیا و ژاپن، در مجموع ۶۲.۲ درصد از اقامت گردشگران خارجی در هتل‌های این کشور را تشکیل می‌دهند. برآوردها نشان می‌دهد گردشگران این کشورها در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۱.۴ میلیارد یورو گردش مالی در مجموع هتل‌های ایتالیا ایجاد کرده‌اند.
مطالعه دموسکوپیکا همچنین بر ضرورت افزایش بهره‌وری هتل‌های موجود و طولانی‌تر کردن دوره فعالیت آن‌ها در طول سال تأکید دارد. نرخ استفاده از تخت‌های هتل‌های لوکس همچنان با میانگین ملی ۳۷.۱ درصد فاصله دارد؛ مسئله‌ای که به‌ویژه در مناطق جنوبی ایتالیا و مقاصدی که فعالیت گردشگری آن‌ها فصلی است، بیشتر دیده می‌شود.
بر این اساس، توسعه دسترسی‌های حمل‌ونقلی، تقویت خدمات گردشگری و کاهش وابستگی به فصل‌های اوج سفر از مهم‌ترین پیش‌نیازهای گسترش گردشگری لوکس در ایتالیا به شمار می‌روند. چالش اصلی این کشور، تبدیل رشد درآمدهای گردشگری لوکس به فرصتی فراگیرتر و توزیع متوازن‌تر منافع اقتصادی آن در مناطق مختلف است.