در جنوب شرق ایران نوای آهنین ریل‌ها روایتگر تحولی بزرگ است؛ پروژه‌ای کلان با پیشرفت ۹۳ درصدی که خود را آماده می‌کند تا بندر اقیانوسی و راهبردی چابهار را برای نخستین‌بار به شبکه سراسری، متصل و نقشه ترانزیت منطقه را از نو ترسیم کند.
به گزارش چمدان خبر سیستان و بلوچستان با ظرفیت‌های کم‌نظیر اقتصادی، مرزهای راهبردی و دسترسی به آب‌های آزاد، گامی بلند و امیدبخش به سوی تبدیل شدن به یکی از کانون‌های اصلی تجارت و ترانزیت در منطقه برداشته است؛ این خطه از کشور هم‌اینک با تحولی چشمگیر در حوزه زیرساخت‌های حمل‌ونقل روبه‌روست که نویدبخش روزهای روشن اقتصادی برای جنوب شرق ایران است.
در کانون این تحولات، پروژه کلان و ملی راه‌آهن چابهار – زاهدان قرار دارد که با اتصال بندر اقیانوسی چابهار به شبکه ریلی کشور، مسیر توسعه استان را هموار کرده و جایگاه ایران را در کریدورهای بین‌المللی حمل‌ونقل به طور چشمگیری تقویت می‌کند؛ به گفته مدیرکل راه‌آهن جنوب شرق، ریل‌گذاری این محور به پایان رسیده و با طی مراحل پایانی جوشکاری و رگلاژ، به‌زودی سوت نخستین قطار در ایستگاه چابهار به صدا درخواهد آمد.
این پروژه حیاتی که عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۹۱ آغاز شد، در دولت چهاردهم شتابی بی‌سابقه به خود گرفت؛ به‌طوری‌که میزان تخصیص منابع مالی از حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان (۱۴ همت) در سال‌های گذشته، با تزریق نزدیک به ۴۳ هزار میلیارد تومان در ۲ سال اخیر، در مجموع به رقمی در حدود ۵۶ هزار میلیارد تومان رسید تا اراده جدی دولت برای آبادانی منطقه به بار بنشیند.
با تکمیل این طرح بزرگ، چابهار به دروازه‌ای مطمئن برای تجارت ایران با کشورهای منطقه و بازارهای جهانی تبدیل می‌شود؛ این دستاورد ارزشمند ضمن تسهیل جابه‌جایی کالا و مسافر، کاهش چشمگیر تصادفات و صرفه‌جویی در مصرف سوخت، چشم‌اندازی روشن از اشتغال‌زایی پایدار، رونق کسب‌وکارها و شکوفایی اقتصادی را در جنوب شرق کشور رقم می‌زند.
پیشرفت فیزیکی ۹۳ درصدی راه‌آهن چابهار – زاهدان
سرپرست حوزه طرح‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور در سیستان و بلوچستان با تشریح آخرین وضعیت پروژه راهبردی راه‌آهن چابهار – زاهدان، این طرح ملی را بی‌سابقه‌ترین پروژه توسعه زیرساخت‌های کشور خواند و گفت: پیشرفت فیزیکی کل مسیر ۹۳ درصد است، انتظار می‌رود این خط ریلی با تامین مالی مستمر تا پایان سال جاری به بهره‌برداری کامل برسد.
مجید نوذری‌نژاد در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اهمیت راهبردی این خط ریلی اظهار کرد: اعتبارات این طرح از ابتدا تاکنون به‌طور عمده از محل صندوق توسعه ملی و با موافقت و توجه ویژه رهبر معظم انقلاب از طریق تهاتر نفت تامین شده و در زمان حاضر نیز روند اجرای آن با تمام توان در جریان است.
وی درباره وضعیت مطالبه و معوقه‌های پیمانکاران این پروژه ملی گفت: مطالبه اجرایی در دست اقدام است و با وجود اینکه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء (به‌عنوان مجری) در بخش‌هایی از مطالبه‌ها با حجم بالایی از تعهدات مواجه بوده اما حقوق و امور کارکنان این مجموعه همواره به‌روز پرداخت شده است.
پیشرفت ایستگاه‌ها و ناوگان موردنیاز
سرپرست حوزه طرح‌های شرکت ساخت و توسعه در سیستان و بلوچستان درباره آخرین وضعیت احداث ایستگاه‌های اصلی در طول مسیر این خط ریلی، اظهار کرد: عملیات ساخت ایستگاه‌ها با سرعت در حال پیگیری است و پیش‌بینی می‌شود تا پایان آذر بخش عمده و نهایی این ایستگاه‌ها به اتمام برسد.
وی درباره تامین ناوگان (لوکوموتیو و واگن) نیز خاطرنشان کرد: تامین ناوگان بر عهده شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران است؛ چرا که وظیفه شرکت ساخت و توسعه، تکمیل زیرساخت و روسازی است و پس از تحویل مسیر، راه‌آهن جمهوری اسلامی متناسب با میزان تقاضای مسافر و بار، برنامه‌ریزی‌های لازم را برای به‌کارگیری ناوگان انجام خواهد داد.
نقش راه‌آهن در کاهش مصرف سوخت و توسعه اقتصادی
نوذری‌نژاد با اشاره به ظرفیت پیش‌بینی‌شده برای این خط ریلی بیان کرد: افق بهره‌برداری این طرح برای جابه‌جایی سالانه ۲.۵ میلیون نفر مسافر و ۸.۵ میلیون تُن بار در نظر گرفته شده است؛ البته میزان استقبال مردمی در بخش مسافری بسیار مطلوب بوده به‌طوری‌که هم‌اکنون در مسیر خاش – زاهدان به‌دلیل استقبال بالا، تردد قطارها در قالب ۲ رام در نوبت صبح و ۲ رام در نوبت بعدازظهر در حال انجام است.
وی افزود: در بخش بار نیز با توجه به اتصال به بندر شهید بهشتی چابهار، تخلیه و بارگیری کالاهای اساسی با سرعت در حال پیگیری است و انتقال کالاها و مایحتاج مورد نیاز به ۱۵ تا ۱۶ استان کشور از این طریق پوشش داده می‌شود.
سرپرست حوزه طرح‌های شرکت ساخت و توسعه در استان، افتتاح این پروژه را تحولی بزرگ در کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و صرفه‌جویی چشمگیر در مصرف سوخت برشمرد و گفت: با توجه به چالش‌های حوزه سوخت و محدودیت‌های جاده‌ای سیستان و بلوچستان، تردد هر رام قطار معادل جابه‌جایی بار توسط دست‌کم ۲۵ تا ۵۰ دستگاه تریلی از ناوگان جاده‌ای است.
وی تاکید کرد: نقش این شریان حیاتی در استمرار زنجیره تامین کالا و سوخت سیستان و بلوچستان (از جمله گاز مایع و فرآورده‌ها) در شرایط مختلف بسیار تعیین‌کننده بوده و به‌عنوان یک بازوی توانمند از بروز بسیاری از چالش‌های ترابری در منطقه جلوگیری کرده است.
راه‌آهن چابهار به زاهدان یکی از مهمترین پروژه‌های زیرساختی کشور در ۲ دهه اخیر است که به‌عنوان یک محور راهبردی در نقشه توسعه منطقه‌ای و ملی ایران جایگاه ویژه‌ای یافته است؛ این پروژه، حلقه‌ای حیاتی در ایجاد «کریدور شرقی ایران» محسوب می‌شود و بندر بین‌المللی چابهار را به‌عنوان دروازه ورود ایران به اقیانوس هند به شبکه ریلی کشور و در نهایت به کشورهای آسیای مرکزی، افغانستان و قفقاز متصل می‌کند.
این خط ریلی از اسکله شهید بهشتی چابهار آغاز شده و پس از عبور از شهرستان‌های کنارک، نیکشهر، ایرانشهر و خاش در نهایت به زاهدان متصل می‌شود؛ طول این خط ریلی حدود ۶۰۰ کیلومتر است که با احتساب خطوط فرعی به ۷۳۰ کیلومتر می‌رسد.
همچنین پروژه راه‌آهن چابهار–زاهدان دارای ۳۳ ایستگاه، حدود ۱۷ کیلومتر تونل و حدود ۲۰ کیلومتر پل خاص است.
طبق آخرین اطلاعات موجود، در اجرای این پروژه عملیات ریل‌گذاری مسیر ایرانشهر – خاش انجام شده است؛ ریل‌گذاری مسیر چابهار تا ایرانشهر نیز به پایان رسیده و اتصال ریلی این محدوده انجام شده، همچنین عملیات ریل‌گذاری در محدوده بندر چابهار صورت گرفته و پروژه وارد مرحله تکمیل عملیات شده است./ ایرنا