پس از ۵۰ روز بسته بودن آسمان ایران بر روی پروازهای داخلی و خارجی از روز گذشته مجوز برای صدور پروازها در ۱۳ فرودگاه کشور صادر شده است.
آسمان کشور که از 9 اسفند سال گذشته به دلیل وقوع جنگ تحمیلی سوم بسته شده بود ، از روز گذشته با صدور دستور سازمان هواپیمایی کشور بر روی بخش زیادی از پروازها باز شده است. این اتفاق، ضمن کاهش بار ترافیکی مسافران، امیدها را برای ازسرگیری کامل فعالیتهای هوایی افزایش داده است. در همین راستا، سازمان هواپیمایی کشوری گامهای مهمی را برای بازگشایی تدریجی فرودگاهها و تسهیل فرآیند خرید بلیت برداشته است.
بازگشایی فرودگاهها و ازسرگیری پروازهای مسافری
سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده است که با هماهنگیهای صورتگرفته، مجوز انجام پروازهای مسافری در فرودگاههای امام خمینی (ره) و مهرآباد از تاریخ ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ صادر شده است. این گام مهم، امکان تردد هوایی مسافران را در پایتخت فراهم میآورد. علاوه بر این، پروازهای مسافری در فرودگاههای ارومیه، کرمانشاه، آبادان، شیراز، کرمان، رشت، یزد، زاهدان، گرگان و بیرجند نیز از روز شنبه، ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ امکانپذیر خواهد بود. این تصمیم نشاندهندهی تلاش برای گسترش دسترسی پروازی در سراسر کشور و پوشش دادن مناطق مختلف است.
اولویت دسترسی پروازی و پروازهای حج
یکی از مقامات مسئول سازمان هواپیمایی کشوری توضیح داد که با بازگشایی فضای پروازی در مناطق مرکزی و غربی کشور، تلاش شده است تا در مرحله نخست، تمامی مناطق به پرواز دسترسی داشته باشند. وی افزود که بهویژه با درنظر گرفتن پروازهای حج، با هماهنگی بخشهای نظامی، سایر مناطق کشور نیز بهتدریج عملیاتی خواهند شد. این رویکرد نشاندهندهی برنامهریزی جامع برای پوشش نیازهای مختلف پروازی، از جمله سفرهای زیارتی است.
هشدار جدی نسبت به خرید بلیت از سایتهای غیرمجاز
با وجود بازگشایی آسمان، چالش بزرگی همچنان پابرجاست: خرید بلیت از طریق سایتهای غیرمجاز. متأسفانه بسیاری از مسافران همچنان در دام این صفحات نادرست گرفتار میشوند. صانعی، معاون سازمان هواپیمایی کشوری، با تأکید بر این موضوع، اعلام کرده است که برخی سایتها و صفحات غیرمعتبر، بلیتهایی را که قابلیت فروش ندارند، نمایش میدهند. این سازمان مجدداً از مردم خواسته است که تنها از سایتهای معتبر و اعلامشده که فهرست آنها در پایگاه اطلاعرسانی سازمان به نشانی www.caa.gov.ir موجود است، اقدام به خرید بلیت کنند. با توجه به وضعیت اینترنت و تعدد کانالهای ارتباطی، نظارت دقیق بر همهی این صفحات دشوار است، لذا هوشیاری مسافران نقشی حیاتی ایفا میکند.
وضعیت فروش بلیت مسیرهای خارجی و داخلی
صانعی جزئیات بیشتری را در این باره ارائه داد. وی افزود: در حال حاضر، تنها پروازهای مشهد به مقاصد خارجی بهصورت قانونی قابلیت فروش دارند. سایر مسیرها، بهویژه در بخش پروازهای داخلی، فعلاً جنبهی نمایشی داشته و امکان خرید واقعی وجود ندارد. سازمان هواپیمایی اعلام کرده است که در اطلاعیههای بعدی، مسیرهای فعال و سایتهای مجاز بهطور رسمی اعلام خواهند شد. این شفافسازی برای جلوگیری از سردرگمی مسافران و خرید بلیتهای فاقد اعتبار ضروری است.
گرانی بلیت در سایتهای غیرمجاز
یکی از مشکلات دیگر که معاون سازمان هواپیمایی به آن اشاره کرد، قیمتگذاری نامتعارف در سایتهای غیرمجاز است. وی گفت: «متأسفانه در برخی سایتهای غیرمجاز قیمتهایی مشاهده شده که قانونی نیست.» این موضوع میتواند منجر به سوءاستفاده و ضرر مالی برای مسافران شود.
در خصوص وضعیت استرداد وجه مسافران، صانعی توضیحات مهمی ارائه داد. وی بیان کرد که برای صدور مجوز فعالیت شرکتهای هواپیمایی، دو شرط اصلی تعیین شده است: تعدیل نیروی مازاد و کارنامهی شرکت در بازپرداخت مبالغ استرداد. شرکتهایی که عملکرد بهتری در بازپرداخت داشتهاند، در اولویت دریافت مجوز قرار میگیرند. او تأکید کرد: «حق مردم محفوظ است.» و افزود که برخی شرکتها یا دفاتر که مبالغ مسافران را نگهداشته بودند، به دستگاه قضایی معرفی شدهاند. وی خاطرنشان کرد که ابزار اصلی سازمان در این حوزه صدور مجوز و نظارت است، اما برخورد قضایی بر عهدهی قوه قضائیه است.
صانعی همچنین اعلام کرد که شرکتها باید آمادگی بازپرداخت وجوه مردم یا اختصاص اعتبار بلیت قابل انتقال به غیر را داشته باشند. پیشبینی میشود با باز شدن تدریجی پروازها، عملکرد شرکتها در استرداد نیز بهبود یابد.
آمادگی کامل فرودگاه امام خمینی (ره) برای پروازهای خارجی
در حوزه پروازهای خارجی نیز تحولاتی رخ داده است. پیش از این، تنها امکان انجام پرواز از طریق فرودگاه مشهد وجود داشت. اما با صدور مجوز از سوی سازمان هواپیمایی کشوری، امکان انجام پرواز از فرودگاه امام خمینی (ره) نیز فراهم شده است. محمدی، مدیرکل روابط عمومی شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی، اعلام کرد که تا به این لحظه پروازی انجام نشده است، اما این فرودگاه آمادگی کامل برای انجام پروازهای خارجی را دارد.
رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی (ره)، نیز پیش از این بر این آمادگی تأکید کرده بود. وی اظهار داشت که تمامی ظرفیتهای این شهر فرودگاهی برای ازسرگیری پروازها بسیج شده است و کارکنان با انگیزهای مضاعف، آمادهی خدمترسانی هستند. کاشفآذر خدمترسانی به مردم و میزبانی از مسافران را مایه مباهات دانست و تأکید کرد که تمامی زیرساختهای عملیاتی، سطوح پروازی، ترمینالهای مسافری، تجهیزات و کادر مجرب نیروی انسانی در آمادگی صددرصدی قرار دارند تا تجربهی مسافری خوبی برای میهمانان گرامی رقم بزنند.
وضعیت ناوگان هوایی و آسیبدیدگی هواپیماها
در خصوص وضعیت ناوگان هوایی و احتمال آسیبدیدگی هواپیماها، مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی، اخباری مبنی بر آسیب دیدن تعداد زیادی از هواپیماها را تکذیب کرد. وی اعلام کرد که حداکثر تعداد هواپیماهایی که دچار آسیب جدی شدهاند، حدود ۲۰ فروند است. سامانی توضیح داد که از مجموع ناوگان هوایی کشور (۲۵۰ تا ۳۰۰ فروند)، پیش از این حدود ۱۵۰ فروند فعال بودند و مابقی به دلیل نقص فنی زمینگیر بودند. با کسر تعداد هواپیماهای آسیبدیده، در حال حاضر حدود ۱۳۰ هواپیمای فعال در دسترس است.
او تأکید کرد که با توجه به اولویت پایین تقاضای گردشگری در شرایط فعلی، کمبود ناوگان در کوتاهمدت وجود ندارد. با این حال، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی پیشنهاد داد که دولت باید در بازهی زمانی شش ماهه آینده برای ترمیم و نوسازی ناوگان برنامهریزی کند. وی همچنین اطمینان داد که زیرساختهای اصلی فرودگاهی کشور از بین نرفته و ۹۵ درصد آنها سالم و عملیاتی هستند.
در نهایت، همزمان با بازگشایی آسمان ایران و آمادگی سازمان هواپیمایی کشور، امکان صدور مجوز برای پروازهای داخلی نیز وجود دارد و اقدامات لازم در این حوزه صورت گرفته است. این گزارش نشان میدهد که صنعت هوانوردی کشور در حال عبور از یک مرحلهی حساس و بازگشت به روال عادی فعالیت خود است، هرچند چالشهایی نظیر نظارت بر بلیتفروشی و وضعیت استرداد وجه نیازمند توجه و پیگیری مستمر هستند.