فعالان بخش خصوصی گردشگری و کمیسیون های گردشگری اتاق بازرگانی ایران در نشستی مشترک درخواست حمایت سریع دولت از بخش گردشگری کشور برای جلوگیری از فروپاشی صنعت گردشگری را مطرح کردند.
نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران با محوریت «تدوین بسته حمایت از گردشگری و صنایع وابسته در دوران بحران و جنگ» برگزار شد و در این نشست اعضای کارگروه های تخصصی و فعالین گردشگری، حملونقل و سلامت، مهمترین چالشهای پیشروی صنعت گردشگری در شرایط بحران را تشریح و پیشنهادات حمایتی، اصلاحی و توسعهای را برای عبور از وضعیت فعلی ارائه دادند.
حاضران در این نشست بر این نکته تاکید کردند که گردشگری ایران، پس از تجربه رکود ناشی از همهگیری کرونا، اکنون با فشارهای ناشی از بحرانهای منطقهای و جنگ، با یکی از دشوارترین دورههای خود مواجه است و برای جلوگیری از تعطیلی کسبوکارها، ریزش اشتغال و از دست رفتن ظرفیتهای موجود، نیازمند تصمیم فوری و هماهنگ در سطح ملی است.
ضرورت تدوین بسته حمایتی برای مدیریت شرایط بحران
در ابتدای این نشست، حسن خانلری مدیر امور گردشگری و میراث فرهنگی مناطق آزاد کشور با اشاره به ضرورت ورود سریع نهادهای تصمیمگیر به موضوع حمایت از گردشگری، گفت: باید با تدوین و ابلاغ بستههای حمایتی وضعیت موجود گردشگری کشور را مدیریت کرد.
وی تأکید کرد: شرایط بحرانی نیازمند تصمیمهای متناسب با واقعیتهای روز است و اگر بستههای حمایتی در زمان مناسب تدوین و اجرایی نشود، خسارتهای وارد شده به فعالان گردشگری گستردهتر خواهد شد.
مژگان ثابت تیموری، رییس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز با اشاره به موقعیت ژئوپلیتیک ایران و تکرارپذیر بودن بحرانها در منطقه، اعلام کرد: ناگزیر هستیم متناسب با شرایط کشور تدبیر کنیم و بر همین اساس پکیج کاملی از پیشنهادات حمایتی به اتاق بازرگانی ایران ارائه شده است.
او افزود: صنعت گردشگری ایران باید برای مواجهه با بحرانهای مشابه آینده نیز آماده باشد و تدوین برنامههای پیشگیرانه و واکنشی باید به بخشی از سیاستگذاری دائمی این صنعت تبدیل شود.
ثبت خسارتها و پیگیری حقوقی؛ مطالبه بخش خصوصی
محمد جهانگیری، رییس کمیته گردشگری سلامت کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران نیز در این نشست با تاکید بر لزوم مستندسازی خسارتهای وارد شده به فعالان گردشگری و پیگیری حقوقی این خسارات در مراجع داخلی و بین المللی اعلام کرد: در صورت برقراری صلح پایدار، ایران میتواند به یکی از مراکز مهم گردشگری جهان تبدیل شود. اما تحقق این هدف نیازمند برنامهریزی و عبور از بحرانهای فعلی است.
وی افزود: در شرایط موجود انتظار زیادی از دولت برای حل فوری همه مشکلات وجود ندارد، اما ثبت و ضبط دقیق خسارتها، مستندسازی آسیبها و حتی ثبت شکایات حقوقی داخلی و خارجی ضرورتی جدی است.
جهانگیری گفت: جنگ و بحران اخیر میتواند نقطه عطفی برای نقشآفرینی بیشتر اتاق بازرگانی ایران در حمایت از بخش خصوصی باشد و یکی از نخستین وظایف کمیسیون گردشگری باید برآورد دقیق خسارتها و ثبت قانونی آنها در مراجع حقوقی باشد.
جهانگیری تأکید کرد: خسارتها تنها محدود به یک بخش نیست، بلکه همه کنشگران گردشگری از دفاتر خدمات مسافرتی تا هتلها، سرمایهگذاران، شرکتهای حملونقل و فعالان سلامت از شرایط فعلی آسیب دیدهاند.
او همچنین پیشنهاد کرد موضوع طرح شکایت و پیگیری حقوقی، با هماهنگی وزارت امور خارجه و نهاد ریاستجمهوری در دستور کار قرار گیرد تا در آینده امکان مطالبه حقوقی خسارت ها فراهم شود.
محمد جهانگیری با تأکید بر ظرفیت گردشگری سلامت به عنوان یکی از حوزههای مقاوم و درآمدزا در شرایط بحران و جنگ رمضان گفت: اگر در دوره کرونا بسیاری از حوزههای گردشگری متوقف شد، گردشگری سلامت همچنان فعال ماند. اکنون نیز بیماران از کشورهای مختلف خواهان سفر درمانی به ایران هستند و باید از این ظرفیت بهصورت جدی استفاده کرد.
او افزود: تیمی از گردشگری سلامت عراق هفته گذشته به ایران آمدند و برای اعزام بیمار به کشورمان درخواستهایی مطرح شد که البته این موضوع با تایید آیت الله سیستانی برای درآمدزایی ایران در حوزه گردشگری از عراق صورت گرفت.
به گفته او، تحولات منطقهای و تغییر شرایط برخی کشورهای حوزه خلیج فارس نیز میتواند فرصتی تازه برای تقویت سهم ایران در بازار گردشگری سلامت ایجاد کند.
جهانگیری تأکید کرد: باید با نگاه اقتصاد مقاومتی، گردشگری سلامت به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی تبدیل شود و درآمدهای ارزی این بخش افزایش یابد.
درخواست معافیت مالیاتی، تسهیلات و حمایت بیمهای
بخش مهمی از مطالبات مطرح شده در این نشست، به بستههای اقتصادی و حمایتی برای جلوگیری از خسارات بیشتر به فعالان گردشگری کشور و حفظ نیروی کار و اشتغال در این بخش مربوط بود.
اعضای کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران تأکید کردند که کسبوکارهای گردشگری در ماههای اخیر با افت شدید درآمد، افزایش هزینهها و ناتوانی در ایفای تعهدات مالی مواجه شدهاند و بدون حمایت دولت، ادامه فعالیت برای بسیاری از آنها دشوار خواهد بود.
اعطای تسهیلات بانکی با دوره تنفس مناسب، استمهال و تعویق اقساط وامها، ارایه سرمایه در گردش به بنگاههای آسیبدیده، بخشودگی یا تعویق مالیاتها، امکان ارسال لیست بیمه بدون پرداخت فوری حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی، حمایت از بیمه بیکاری کارکنان، کاهش یا تعویق هزینه حاملهای انرژی برای هتلها و مراکز اقامتی، کاهش عوارض و هزینههای شهرداریها و حمایت از واحدهای کوچک و متوسط برای حفظ اشتغال از جمله مهمترین پیشنهادات اعضای کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران برای جبران خسارات و جلوگیری از خسارات بیشتر به صنعت گردشگری ایران بود.
شهاب علی عرب، نایب رییس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران نیز در این نشست تأکید کرد: نباید همه مطالبات تنها متوجه وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی باشد، بلکه وزارت اقتصاد، سازمان امور مالیاتی، بانک مرکزی، وزارت کشور، وزارت نیرو، شهرداریها و سایر دستگاههای مرتبط نیز باید در بسته حمایتی از صنعت گردشگری کشور نقش فعال داشته باشند.
شهاب علی عرب با اشاره به شرایط دشوار فعالان گردشگری گفت: وضعیت این حوزه بسیار سخت شده و بسیاری تصور میکردند دوران کرونا سختترین مرحله است، اما هر سال شرایط گردشگری کشور پس از کرونا دشوارتر شده است.
او گفت: وظیفه اتاق بازرگانی ایران مطالبهگری از دولت و پیگیری خواستههای بخش خصوصی است؛ چه دولت تمکین کند و چه نکند، این مطالبهگری باید ادامه یابد.
نایب رییس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران تاکید کرد: با توجه به آسیب های شدید وارد شده به بناهای تاریخی، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و شهرداری ها و حتی سازمان اوقاف می توانند در مورد آثار تاریخی مرمت شده که بخش خصوصی اجاره داده شده است، بخشودگی اجاره بها را اعمال کنند.
بحران اینترنت؛ مانع جدی فعالیت گردشگری و سلامت
جلال نایلی، عضو انجمن خدمات بین المللی سلامت کشور نیز در این نشست یکی از جدیترین مشکلات بخش گردشگری به ویژه در حوزه گردشگری سلامت را اختلالات و محدودیتهای اینترنت اعلام کرد و گفت: قطعی اینترنت جهانی نه تنها کسبوکارهای گردشگری، بلکه گردشگری سلامت را نیز با مشکل مواجه کرد.
نایلی با اشاره به ظرفیت بالای گردشگری سلامت گفت: این حوزه به دلیل ماهیت خود میتواند بسیاری از محدودیتهای مرزی را پشت سر بگذارد و در شرایط بحران نیز فعال بماند و در همین دوران جنگ و اکنون، برخی گردشگران سلامت ایران از مسیرهایی مانند ارمنستان وارد ایران میشوند.
وی افزود: اگر زیرساختها فراهم باشد، پس از بازگشت ثبات، میتوان از کشورهای آفریقایی و آسیایی بیماران زیادی جذب کرد، اما این موضوع وابسته به زیرساختهای گردشگری و ارتباطی نیز هست.
او با اشاره به مشکلات بیمارستانهای خصوصی و مراکز دارای مجوز پذیرش بیماران بینالمللی (IPD) گفت: برای این مراکز درخواست دسترسی پایدار به اینترنت ارائه شده، اما هنوز نتیجه مطلوب حاصل نشده است. اگر این دسترسی فراهم شود، ظرفیت بزرگی برای توسعه گردشگری سلامت ایجاد خواهد شد.
بازطراحی مدل کسبوکارها و معماری جدید بخش خصوصی
سادینا آبائی، رییس کمیته هوش مصنوعی کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران نیز با تأیید خسارات ناشی از قطع اینترنت بین الملل در حوزه گردشگری گفت: اتاق بازرگانی ایران و کمیسیون فناوری اطلاعات این اتاق، موضوع بازگشایی برخی دسترسیها و تسهیل ارتباطات بینالمللی را از مسیرهای قانونی دنبال کردهاند و تلاش میشود برای شرکتها و مراکزی که به اینترنت بینالمللی نیاز دارند، راهکارهای سریعتری فراهم شود.
او با اشاره به اثرات جنگ بر اکوسیستم اقتصادی کشور، خواستار بازنگری در مدلهای کسبوکار بخش خصوصی شد و افزود: اگر بخش خصوصی نتواند سریع خود را با شرایط جدید تطبیق دهد، با ریزش جدی و از دست رفتن ظرفیتها مواجه خواهد شد. در بسیاری از کشورهای درگیر جنگ، بازطراحی ساختارها در کوتاهترین زمان انجام شده و ما نیز باید بتوانیم از این مرحله عبور کنیم.
به گفته آبائی، بخش خصوصی علاوه بر مطالبه بستههای حمایتی از دولت، باید به ظرفیتهای درونی خود تکیه و با مدلهای جدید، مسیرهای تازهای برای ادامه فعالیت باز کند.
آبائی از مفهوم «تابآوری تهاجمی» به عنوان راهبرد جدید نام برد و گفت: باید مدلهایی طراحی شود که نهتنها بنگاهها را حفظ کند، بلکه امکان رشد آنها را نیز در شرایط جدید فراهم آورد.
گردشگری زیارتی و ادیان؛ بازار قابل اتکا
امیر هوشنگ بابا مرادی، رییس کمیته ادیان کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران نیز در این نشست بر اهمیت گردشگری زیارتی و ادیان در شرایط فعلی تأکید کرد و گفت: در شرایط فعلی نیز میتوان با استفاده از ظرفیت حملونقل ریلی و هوایی، برای جذب گردشگران عراقی و زائران منطقه به شهرهایی مانند مشهد و قم برنامهریزی کرد.
او افزود: با وجود همه مشکلات، تقاضا برای این سفرها همچنان وجود دارد، اما ضعف اینترنت و اختلال در ارتباطات باعث شده بسیاری از هماهنگیها با دشواری انجام شود.
به گفته بابامرادی، بزودی بسته پیشنهادی ویژهای برای تقویت گردشگری زیارتی کشور در شرایط فعلی تهیه و به اتاق بازرگانی ایران ارائه خواهد شد.
تدوین فوری بسته ملی حمایت از گردشگری
سیدمصطفی موسوی، رییس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران پس از شنیدن گزارشهای مرتبط با حوزه فعالیتی این کمیسیون، در جمع بندی نهایی از اقدامات قابل انجام برای حمایت از صنعت گردشگری کشور اعلام کرد: موضوعاتی همچون اعلام خسارتها، تسهیلات بانکی برای فعالان گردشگری، استمهال بیمه و مالیات، حل مشکل اینترنت، حمایت از اشتغال گردشگری، تأمین انرژی و تجهیزات ضروری مانند ژنراتور برای تاسیسات گردشگری با توجه به احتمال وجود مشکل برق در تابستان، محورهای اصلی بسته پیشنهادی کمیسیون گردشگری اتاق ایران جمعبندی و با تایید اتاق بازرگانی ایران به دولت تقدیم می شود.
او از تشکلها و کمیسیونهای استانی گردشگری اتاق بازرگانی ایران خواست، پیشنهادات و برآورد خسارتهای خود را تا پایان هفته آینده در قالب بسته جامع و ملی حمایت از گردشگری ایران تدوین و برای ارائه به دولت در اختیار کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران قرار دهند.