بدون شک توجه به صنعت توریسم یکی از ابزارهای رونق اقتصادی در هر منطقهای محسوب میشود. حال آن که در کشورمان چه پرشمار جاذبههای گردشگری وجود دارد که روی آنها سرمایهگذاری مطلوبی صورت نگرفته و مانع از آت شده تا صنعت گردشگری ما مسیر توسعه را به خوبی طی کند. اگر این صنعت را هم چون پازلی در نظر بگیریم؛ برگزاری رویداد، قطعهای از این پازل به حساب میآید که میتواند در جذب گردشگر و رونق گردشگری مؤثر باشد.
شهرستان تربتحیدریه یکی از شهرستانهای خراسان رضوی است که در برگزاری رویدادهای گردشگری در سطح استان سرآمد است به طوری که چندین رویداد از ابتدای امسال در این شهرستان برگزار شده که با برگزاری این رویدادها شاهد حضور تعداد قابل ملاحظهای گردشگر و توسعه گردشگری بودهایم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان تربتحیدریه در گفت و گو با ایسنا توجه به رویدادهای گردشگری را یکی از سیاستهای بسیار مهم و خوب وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و اداره کل دانست و گفت: تربتحیدریه نیز جزء اولین شهرستانهای خراسان رضوی به شمار میرود که توانسته جشنواره زعفران، ابریشم و عتیق را در تقویم گردشگری کشور به ثبت برساند.
علی محمدی با بیان اینکه با ثبت این رویدادها اتفاقات خوبی برای شهرستان رقم خورده است، برگزاری جشنوارهها و رویدادها را در معرفی شهرستان به گردشگران بسیار تأثیرگذار دانست و افزود: ماه گذشته جشنواره زعفران در شهرستان برگزار شد که در پی برگزاری این جشنواره بالغبر ۴۰ گروه گردشگری وارد شهرستان شدند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تربتحیدریه با اشاره به اینکه این شهرستان یکی از برندهای اصلی کشور در حوزه عقیق معرفی شده که به زودی جشنوارهای در همین خصوص برگزار خواهد شد، گفت: در روستاهای شهرستان، آئین و رسوم بسیاری مرتبط با آب داریم که برای هر روستا که جاذبه گردشگری فعالتری دارد؛ یک رویداد تعریف میکنیم.
وی با اعلام اینکه مردم محلی و تورهای گردشگری از جشنوارهای که به همین منظور در روستای حصار برگزار شد استفاده بسیاری داشتند، افزود: اکنون پیگیر فعالتر کردن گردشگری تخصصی در حوزه معدن هستیم.
محمدی با بیان اینکه از ابتدای امسال ۶ رویداد در شهرستان برگزار نمودیم و تا پایان سال سه رویداد دیگر نیز برگزار خواهد شد، تصریح کرد: تاکنون ۵ رویداد نیز در تقویم گردشگری کشور از شهرستان تربتحیدریه به ثبت رسیده است.
وی با اشاره به اینکه رویدادها برای معرفی شهرستان در سطح استانی و ملی بسیار تأثیر دارد، اذعان کرد: تاکنون شهرستان بیشتر بر جاذبههای تاریخی و فرهنگی تمرکز داشته ولی گردشگری کشاورزی به خصوص زعفران، مورد استقبال گردشگران داخلی و خارجی قرار گرفت.
اگرچه در سالیان اخیر به تکرار شاهد بودهایم که در کشورهای پیشرفته به گردشگری رویدادها، توجه ویژهای صورت گرفته و اثرات آن در توسعه گردشگری آنها ملموس بوده است زیرا گردشگری رویداد، عنصری کلیدی برای توسعه گردشگری برای مقصدهای گردشگری اعم از شهر و روستاها محسوب میشود از این رو خراسان رضوی هم با توجه به برگزاری رویدادها در نقاط مختلف استان به دنبال محرکهایی است که میتواند زمینه توزیع و باز توزیع گردشگران به مناطق مختلف و شهرستانهای متعدد را در فصلهای مختلف فراهم کند تا در کنار میراث فرهنگی و تاریخی، در زمان یا مکانی خاص جاذبهای ایجاد و تبدیل به محور گردشگری شود.
علی اکبر احمدزاده، رئیس گروه بازاریابی، آموزش و توسعه گردشگری خراسان رضوی در همین خصوص به ایسنا گفت: در برگزاری رویدادهای گردشگری چند هدف اصلی دنبال میشود که احیاء هویت ایرانی اسلامی، تقویت وحدت و ایجاد روحیه نشاط اجتماعی برای مردم و رضایتمندی شهروندان از آن جمله است.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا گردشگری خراسان رضوی توانسته رویداد محور باشد؟ گفت: طی سال گذشته و امسال حدود ۳۵ رویداد از شهرستانهای مختلف در سطوح استانی، ملی و بینالمللی ثبت شده که اتفاق بسیار خوبی محسوب میشود.
رئیس گروه بازاریابی، آموزش و توسعه گردشگری خراسان رضوی با اشاره به اینکه این جشنوارهها در سال گذشته و امسال در تقویم رویدادهای گردشگری کشور ثبت شدند، افزود: امیدواریم بتوانیم در شهرستانهایی که زمینه زراعت، باغداری، دامی و صنایع دستی و موضوعات مرتبط دارند رویدادهای گردشگری را برگزار کنیم.
وی رویدادهای گردشگری و جشنوارهها را در انتخاب مقصد گردشگران بسیار تأثیرگذار دانست و گفت: وقتی رویداد و جشنوارهای در شهری برگزار میشود؛ مردم بومی محلی در این رویداد و جشنواره حضور پیدا میکنند و صنایع دستی، غذاهای بومی محلی، آئینها و مراسم و داشتههایشان را عرضه میکنند.
احمدزاده اظهار کرد: همزمان با حضور گردشگران ضمن اینکه درآمدی نصیب مردم منطقه میشود، گردشگران نیز در کنار فضای فرهنگی و رویداد اقدام به خرید محصولات میکنند.
وی با بیان اینکه باید شرایط روستاها را در راستای توسعه گردشگری و ورود گردشگران فراهم کرد، گفت: با پیگیریهای صورت گرفته در اکثر شهرستانها رویداد برگزار میشود و در برخی از شهرستانها هم که هنوز نتوانستهاند شکل مناسب خود را برای برگزاری رویداد پیدا کنند جلساتی را با مرتبطین داشتهایم.
رئیس گروه بازاریابی، آموزش و توسعه گردشگری خراسان رضوی با اعلام اینکه در برخی روستاها محصول خاص زراعی، باغی و یا نهالستانها، شیلات، دام سبک و سنگین یا صنایع دستی میتواند جریان رویداد گردشگری را رقم بزند، ادامه داد: تأمین زیرساختها به خصوص اقامت برای حضور گردشگران بسیار حائز اهمیت است.
وی اظهار کرد: توانستیم با همه جوامع بومی و محلی ارتباط گرفته و جلساتی برگزار کنیم تا بتوانند با همان داشتههایشان خانههای روستایی را برای اسکان و اقامت میهمانان به اقامتگاههای بومی گردشگری تبدیل کنند.
احمدزاده گفت: یکی از اتفاقاتی که در کنار رویدادها و جشنوارهها میتواند حضور گردشگر را با خدمات همراه کند؛ اقامتگاههای بوم گردی است البته در کنار آن فرمانداران با پیگیری به خصوص ایام پیک سفر شرایط را برای خدماترسانی بهتر و مناسبتر فراهم میکنند.
وی در خصوص مشکلات پیش روی صنعت گردشگری گفت: گرچه در مناطق شهری و روستایی و جاهایی که قطب کشاورزی محسوب میشوند افرادی را داریم که متقاضی سرمایهگذاری هستند و میخواهند چند هکتار از اراضیشان را به گردشگری در حوزه هتل و مجتمعهای گردشگری و خدماتی تبدیل کنند اما یکی از مشکلاتی که در این زمینه به عنوان یک عامل بازدارنده محسوب میشود قوانین و ضوابط برخی ادارات است که باید در حوزه استانی یا ملی برطرف شود.
رئیس گروه بازاریابی، آموزش و توسعه گردشگری خراسان رضوی افزود: سرمایهگذاری داریم که درخواست ایجاد مجتمع گردشگری در سه هکتار زمین خود را دارد ولی وقتی به ادارات مرتبط به خصوص جهاد مراجعه میکند درخواست ۸۰ درصد عوارض تغییر کاربری را میکنند که عملاً این موجب میشود سرمایهگذاران نتوانند فعالیت خود را شروع کنند و یا در راستای توسعه گردشگری کاری انجام دهند.
وی گفت: همچنین در حوزه وزارت راه و شهرسازی برای نوع کاربریها متقاضیان و سرمایهگذاران سرگردان هستند عملاً این وضعیت سرمایهگذاران را به یکسری چالشها میرساند که موجب عقبنشینی از طرح و پروژه گردشگری میشود.
اگرچه پیشترها گردشگری محدود با دیدن آثار تاریخی و میراث فرهنگی و بازدید از موزهها و … میشد اما برخی رویدادها هم میتواند به رونق گردشگری کمک کند چه بسا در خراسان که کشاورزی از دیرباز وجود داشته و همه شهرهای آن در تولید محصولی سرآمد است و در قدیم مراحل مختلف کاشت، داشت و برداشت محصول در نبود ابزار و ماشینآلات امروزی و حس همکاری و کمک بین افراد یک جامعه با آداب خاصی همراه بوده از جمله جشنهای مربوط به جمع کردن محصولات و … لذا برگزاری رویدادها به احیای فرهنگها و توسعه اقتصادی کمک میکند.
احمد خلیلی فعال حوزه گردشگری در گفت و گو با ایسنا برگزاری رویدادها را در افزایش جذابیتهای مقصد حائز اهمیت دانست و گفت: برگزاری رویدادهای گردشگری فرصتی مناسب برای معرفی جذابیتهای فرهنگی و محلی است.
وی با بیان اینکه مردم علیرغم تمامی فشارهای اقتصادی، تمایل به شاد بودن دارند و برای شاد بودن هزینه هم میکنند، گفت: تجربه و تنوع تجربه در سفر دارای اهمیت است و وقتی رویداد و فستیوالی برگزاری میشود ضمن تقویت هویت محلی و فرهنگ هر منطقه برای گردشگران تجربههای زیبایی رقم میخورد.
این مدرس دانشگاه پیام نور تهران با اشاره به اینکه برگزاری رویدادها نه تنها تقاضای گردشگری را تحریک میکند بلکه تأثیر بسیاری بر اقتصاد محلی دارد، اظهار کرد: عملاً با حضور گردشگران، واسطهها حذف شده و محصولات کشاورزان به صورت مستقیم به فروش میرسد.
وی با اعلام اینکه وقتی گردشگر در روستا و شهری حضور یابد؛ فروشنده محصولات مجاب میشود که کالای خود را به بهترین شکل ممکن عرضه کند، افزود: بدون شک برگزاری رویدادها در برندسازی مقصد نقش بسیار مهمی دارد.
خلیلی اظهار کرد: وقتی رویدادی ثبت میشود و در تقویم گردشگری قرار میگیرد؛ گردشگرهایی که به دنبال تنوع هستند از این برنامهها استقبال میکنند و هرساله دیدن برنامههای مناطق مختلف را در برنامه کاری خود قرار میدهند.
وی با تأکید بر اینکه باید هرساله رویدادها در تاریخ مشخصی برگزار شود نه اینکه همهساله به دلایلی برنامه حذف و یا جابجا شود، اظهار کرد: با این وضعیت گردشگر نمیتواند برنامهریزی داشته باشد.
خلیلی با بیان اینکه گردشگر داخلی و یا بینالمللی بر اساس تاریخی که رویداد به ثبت رسیده برنامهریزی خود را برای سفر انجام میدهد؛ گفت: اهمیت جشنوارهها در تجربهگرا بودن آنها هست و صرف بازدید نیست و این امر مهم میتواند در برندسازی محصولات تأثیر بسیاری داشته باشد.
این راهنمای گردشگری با اشاره به اینکه رویدادهای گردشگری همچنین موجب افزایش آگاهی و توجه عمومی مردم میشود، خاطرنشان کرد: برخلاف کشور ما زمان تمامی رویدادهایی که در کشورهای مختلف برگزار میشود مشخص و ثبت شده است و تغییری نمیکند مگر اینکه اتفاق خاصی بیفتد.
وی با اعلام اینکه برخی از الان برای شش ماه آینده برای شرکت در جشنواره شکوفههای گیلاس کشور ژاپن و یا بزرگترین نمایشگاه جهان اکسپو در سال آینده در شهر اوساکا در ژاپن در حال هماهنگی و برنامهریزی هستند، افزود: برگزاری رویدادها در سایر کشورها آنقدر مهم است که به روشهای مختلف امکانات را فراهم میکنند تا گردشگر از حضورش لذت ببرد ضمن اینکه در کنار برگزاری رویداد بسیاری از محصولات دیگر نیز به فروش میرسد.
خلیلی با اشاره به اینکه در برگزاری یک رویداد حتی نهادهای بینالمللی هم حاضر به همکاری میشوند، افزود: متأسفانه مسئولان ما از صنعت گردشگری بسیار غفلت کردهاند و آن را به عنوان یک صنعت درآمدزا و ارز آور قبول ندارند و تا وقتی این گونه باشد نمیتوان انتظار رونق گردشگری را داشت.
این راهنمای گردشگری با بیان اینکه حضور گردشگران موجب پایدار شدن اقتصاد محلی میشود، اظهار کرد: متأسفانه ما هنوز تابلویی در مشهد نداریم که بر روی آن نوشته شده باشد گردشگر محترم خوش آمدید و شهر مشهد را فقط به عنوان شهر زائرپذیر میشناسند. در صورتی که باید قبول کرد در کنار زوار افرادی هم هستند که صرفاً برای گردشگری و دیدن جاذبهها میآیند و قطعاً تا وقتی این نوع نگاه باشد برگزاری رویداد معنی پیدا نمیکند.
وی در خصوص وضعیت زیرساختها برای حضور گردشگران و شرکت در این رویدادها گفت: بدون شک نگاه صرف برگزاری یک رویداد نباید باشد، اینکه فستیوالی برگزار شود اما اقامتگاه، هتل و حمل و نقل مناسبی نداشته باشیم قطعاً دفعه بعد گردشگر به آن منطقه نخواهد رفت.
خلیلی با بیان اینکه برای جذب گردشگر باید زیرساختهای مناسب از جمله بومگردی ها و اقامتگاه را آماده کرد و برای صاحبان و مالکان آنها کلاسهایی را برگزار کرد و به آنها نوع برخورد با گردشگر را آموزش داد، افزود: متأسفانه بسیاری از اقامتگاههای ما هنوز سرویس بهداشتی استاندارد ندارند، در حالی که یکی از شاخصههای استاندارد هر هتل و اقامتگاه، سرویس بهداشتی آن است. سالیانه هزاران نفر در ژاپن صرفاً سرویسهای بهداشتی این کشور را بررسی میکنند چون فهمیدهاند که چقدر حائز اهمیت است.
وی گفت: وقتی زیرساختها فراهم نباشد نمیتوان رویدادی را برگزار کرد، بدون شک برای رونق گردشگری توجه به زیرساختها و برنامهریزی هدفمند و منسجم دارای اهمیت است.
وی با بیان اینکه تا وقتی مسئولان ما دغدغه گردشگری نداشته باشند نمیتوان انتظار حضور گردشگران را در این مناطق داشت، افزود: بدون شک مشارکت جوامع محلی هم در این خصوص اهمیت دارد و نباید از آن غافل شد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه تا وقتی جوامع محلی ندانند حضور گردشگر چقدر برای آنها سود دارد بدون شک مشکلاتی به وجود خواهد آمد، ادامه داد: اینکه پس از برگزاری یک رویداد و جشنواره ارزیابیهای لازم از نواقص و مشکلات و کمبودها صورت گیرد بسیار مهم است.
وی با تأکید بر اینکه قبل از برگزاری هر رویداد و جشنوارهای ابتدا باید مردم آن شهر را از اهمیت آن رویداد آگاه نمود تا تلاش کنند شهرشان را به خوبی بشناسند، اظهار کرد: هنوز بسیاری از مسئولان ما شناخت از جاذبههای منحصر به فرد تاریخی و طبیعی شهر خودشان ندارند.
خلیلی با اظهار تأسف از اینکه هنوز بسیاری از مردم نمیدانند که در شهر خودشان چه جاذبههای دیدنی وجود دارد، گفت: تمامی این مسائل به کم کاری مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری برمیگردد، زیرا با پشت میز نشستن نمیشود گردشگر جذب کرد.