«راز موفقیت در راهاندازی اقامتگاه بومگردی چیست و چگونه میتوان یک اقامتگاه بومگردی پایدار با شاخصهها و اقلیم منطقهای ایجاد کرد؟» اینها سوالاتی است که یک پژوهشگر گردشگری و عضو انجمن متخصصان گردشگری کشور به آن پاسخ داده است.
مهران حسنی با اشاره به اینکه اقامتگاههای بومگردی به عنوان بخشی از گردشگری پایدار، نقش مهمی در حفظ فرهنگ بومی، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربههای منحصربهفرد برای گردشگران دارند، افزود: در دنیای امروز که گردشگران به دنبال تجربههای جدید، اصیل و غیر تجاری هستند، اقامتگاههای بومگردی میتوانند پاسخگوی این نیاز باشند.
این پژوهشگر گردشگری معتقد است که راهاندازی اقامتگاه بومگردی یکی از فرصتهای جذاب در حوزه گردشگری است اما برای موفقیت در این کار نیازمند برنامهریزی دقیق، تحقیق کافی و اجرای خلاقانه است.
او ادامه داد: راز موفقیت در این حوزه تلفیق عناصر فرهنگی و طبیعی با خدماتی متمایز و مدیریت پایدار است. همچنین موفقیت در راهاندازی اقامتگاههای بومگردی به ترکیب درستی از برنامهریزی، خلاقیت و تعامل با محیط و جامعه محلی بستگی دارد.
عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران با اشاره به مراحل شروع، راهبردهای تبلیغات و بازاریابی و راهکارهای نوآورانه برای متمایز شدن در زمینه بومگردی، گفت: ابتدا با استفاده از تجربههای منحصر بهفرد، رعایت اصول پایداری و استفاده از فناوریهای نوین، میتوانید اقامتگاهی راهاندازی کنید که نه تنها گردشگران را جذب کند، بلکه به توسعه پایدار منطقه نیز کمک کنید، در راهاندازی کسب و کار اقامتگاه بومگردی، شروع کار را با تحقیق و تحلیل بازار، با بررسی مناطق جذاب گردشگری و تحلیل رقبا در منطقه و شناسایی نقاط قوت و ضعف آنها به پیش بروید و مهمترین موضوع در این مرحله نیز شناخت نیازها و ترجیحات گردشگران مورد هدف است.
مکان اقامتگاه بومگردی چگونه باید باشد؟
او در خصوص مکان اقامتگاه به عنوان یکی از عوامل کلیدی در موفقیت این نوع از کسب و کار، پاسخ داد: برآورد هزینهها، منابع مالی و پیشبینی درآمد را باید برنامهریزی کنیم و در حوزه معماری و طراحی باید از معماری سنتی منطقه که از فرهنگ محلی الهام گرفته مانند کاهگل، چوب یا سنگهای محلی که حس اصالت را به اقامتگاه بدهد استفاده شده و باید کمترین آسیب را به محیط وارد کند، ضمن اینکه ایجاد فضاهایی مانند حیاط، باغچه و تراس با چشمانداز زیبا، تجربهای دلپذیر برای میهمانان فراهم میکند.
حسنی ادامه داد: باید دقت شود تا مکان مورد نظر دارای دسترسی به جاده و مسیرهای گردشگری بوده و نزدیکی به مناظر طبیعی، تاریخی و فرهنگی محلی نیز جذابیت اقامتگاه را افزایش میدهد و از جمله موضوعاتی که علاقمندان به این نوع از اقامتگاه طالب آن هستند، کسب تجربهای آرامشبخش از اقامت و سفر است، لذا محیطی بهدور از شلوغی و آلودگی صوتی را باید در انتخاب مکان مدنظر قرار داد.
این پژوهشگر گردشگری، دیگر عاملی که در اقامتگاههای بومگردی باید رعایت شود و از رسالتهای آن محسوب میشود را ارائه غذاهای سنتی و بومی منطقه با استفاده از مواد اولیه تازه محلی و شیوه پخت و پز آنها و نیز فعالیتهای فرهنگی با برگزاری کارگاهها و محصولات صنایع دستی، اجرای آیینها، آداب و رسوم و موسیقی محلی و البته برنامهریزی تورهایی جهت بازدید از جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی با همکاری دفاتر خدمات سیاحتی و راهنمای گردشگری عنوان کرد.
توجه به سرمایهگذاری سبز و استفاده از فناوریهای نوین در معرفی اقامتگاه بومگردی
عضو انجمن متخصصان گردشگری مازندران با بیان اینکه اقامتگاههای بومگردی باید به سمت سرمایهگذاری سبز بروند، تصریح کرد: اگرچه هزینههای اولیه آن تقریبا زیاد خواهد بود ولی در عملیات، هزینهها کاهش مییابد؛ بنابراین انرژیهای تجدیدپذیر و استفاده از پنلهای خورشیدی برای تامین انرژی و مدیریت صحیح پسماند و استفاده از مواد قابل بازیافت و ایجاد برنامههایی برای حفظ حیات وحش و پوشش گیاهی منطقه در زمینه مدیریت پایدار و محیطی زیستی ضرورت دارد.
او در ارتباط با معرفی و شناساندن اقامتگاه برای جذب گردشگران از فناوریهای نوین نیز اظهار کرد: میتوان با ایجاد وبسایت حرفهای، با تصاویر خوبی از اقامتگاه و طبیعت اطراف، استفاده از شبکههای اجتماعی، ثبتنام در پلتفرمهای رزرو آنلاین و تولید محتوا با نوشتن مقالات جذاب درباره تاریخ، فرهنگ و جاذبههای محلی منطقه، ساخت ویدئوهای کوتاه از فعالیتهای گردشگری و محیط اقامتگاه، برگزاری وبلاگنویسی درباره تجربههای اقامت در بومگردی و تشویق گردشگران به اشتراکگذاری تجربیاتشان در رسانههای اجتماعی بیشترین بهره را برد.
حسنی همچنین از دیگر راهبردهای تبلیغات و بازاریابی برای جذب گردشگران در اقامتگاههای بومگردی را همکاری با دفاتر خدماتی سیاحتی و راهنمایان گردشگری، ارائه بستههای ویژه شامل اقامت، غذا، تور و … میزبانی کارگاههای آموزشی، پخت نانها و غذاهای محلی و صنایع دستی و… و. ، برپایی رویدادهای فرهنگی و جشنوارههای محلی و ارائه تخفیف ویژه در ایام خاص و همچنین شناخت و تحلیل مخاطبان در راستای بازاریابی هدفمند از طریق شناسایی گروههای هدف شامل گردشگران داخلی، خارجی، زوجها، خانوادهها و درک نیازهای آنها و مهیا کردن امکانات و تسهیلات براساس نیازها و خواستههای آنها است.
جوامع محلی؛ ستون اصلی موفقیت اقامتگاههای بومگردی
او درباره تعامل با جامعه محلی که در فعالیت اقامتگاههای بومگردی دارای جایگاه ویژه است، اظهار کرد: گاهی از سوی برخی از مدیران اقامتگاهها این عنصر مهم مورد توجه جدی قرار نمیگیرد و یا در برنامههایشان کمرنگ است، در حالیکه توجه به جامعه محلی یک اصل حیاتی در بقا و رونق کسب و کار است، بنابراین با استخدام نیروی کار محلی و همکاری با هنرمندان و تولیدکنندگان بومی و محلی، تقویت اقتصاد محلی با خرید محصولات و مواد اولیه از بازارهای محلی و آموزش و آگاهسازی با برگزاری کارگاههای آموزشی جهت ارتقای مهارتها و ترویج ارزشهای زیستمحیطی حائز اهمیت است؛ در واقع جوامع محلی ستون اصلی موفقیت اقامتگاههای بومگردی هستند.
عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران یادآور شد: “ایجاد رضایتمندی و کسب تجربه به یاد ماندنی گردشگر”محصول نهایی در صنعت گردشگری است، لذا اقامتگاهها باید توجه جدی به جزئیات و کیفیت ارائه خدمات، تمیزی و نظافت محیط، برخورد کارکنان با گردشگران، جمعآوری بازخورد نظرات گردشگران و استفاده از آنها برای بهبود کیفیت خدمات ارائه شده و خدمات جدید براساس نیاز گردشگران و نیز بر ایجاد لحظات به یادمانی که میتواند تجربه گردشگران را متمایز کند، تمرکز جدی داشته باشند.
توسعه اقامتگاه بومگردی، راهی در حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی
دبیر و نائب رئیس انجمن گردشگری پایدار سبز مازندران گفت: این استان با برخورداری از طبیعت متنوع، فرهنگ غنی و تنوع معماری بومی یکی از مهمترین مقاصد گردشگران ایران به شمار میرود و با تعدد روستاها با استعداد بالای بومگردی کانون جدی در توسعه صنعت گردشگری است.
حسنی با بیان اینکه مازندران برای توسعه اقامتگاههای بومگردی، دارای پتانسیلهای مختلف و مناسبی است، این ظرفیتها را شامل جنگلهای هیرکانی، سواحل دریای خزر، مراتع سرسبز کوهستانی با مناظر بینظیر، اقلیم معتدل و مرطوب و چهار فصل بودن آن عنوان و اظهار کرد: به طور خاص؛ تنوع آب و هوایی استان از نواحی ساحلی تا مناطق مرتفع کوهستانی به گردشگران فرصت میدهد تا تجربههای متفاوتی داشته باشند.
او ادامه داد: از این منظر، توسعه اقامتگاههای بومگردی از جنبههای کمی و کیفی در این استان نه تنها به تقویت اقتصاد محلی و افزایش رفاه جوامع محلی کمک میکند، بلکه بستری برای حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی فراهم میسازد.
دبیر و نائب رئیس انجمن گردشگری پایدار سبز مازندران با اشاره به طبیعت حساس و اکوسیستم غنی این استان، اظهار کرد: مازندران نیازمند توسعهای است که تعادل میان «بهرهبرداری و حفاظت» را برقرار کند. اقامتگاههای بومگردی میتوانند به عنوان راهکاری برای این تعادل عمل کنند به شرط آنکه موضوعات زیست محیطی در بهرهبرداری اقامتگاهها، مدیریت پسماندها و مصرف بهینه منابع طبیعی به همراه معرفی و ترویج آداب و رسوم محلی، جشنها و سبک زندگی بومی به گونهای که جوامع محلی نقش اصلی را در این فرآیند ایفا کنند، رعایت شود.
فعالیت ۴۵۰ اقامتگاه بومگردی در مازندران
حسنی کرد: توسعه اقامتگاههای بومگردی در مازندران با سرمایهگذاری هوشمندانه و برنامهریزی صحیح، نه تنها به رونق اقتصادی منطقه کمک میکند بلکه با ایجاد ارتباط عمیق بین گردشگران و طبیعت، تجربهای فراموشنشدنی را برای همه فراهم میآورد، حفظ تعادل میان توسعه و پایداری، کلید موفقیت این طرح خواهد بود.
این پژوهشگر حوزه گردشگری در پایان اعلام کرد که مازندران با داشتن سه هزار و ۲۰۰ روستا، ظرفیت بینظیری برای توسعه اقامتگاههای بومگردی است به طوریکه در چند سال اخیر نیز رشد قابل توجهی در تعداد اقامتگاههای بومگردی داشته و در حال حاضر بیش از ۴۵۰ اقامتگاه در روستاها فعال هستند و پراکندگی جغرافیای آنها از شرق تا غرب استان و غالبا در مناطق کوهستانی و جنگلی است.