هرچند هنوز جامعه برخوردار ایرانی از سفرهای داخلی و خارجی بهرهمند هستند اما سفر برای جامعه کارگری و کم درآمدها تبدیل به یک کالای لوکس شده است. عضو هیات مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور میگوید: اکثریت کارگران با حداقل حقوق 11 میلیون تومان زندگی میکنند که کفاف زندگی ماهانه آنها را نمیدهد و با اینکه سفر در سبد معیشت آنها تعریف شده، اما هیچگاه در دستمزد و حقوق آنها تاثیری نداشته است.
جامعه کارگری ایران با احتساب کارگران شاغل، بازنشسته و خانوادهها به عددی حدود ۴۶ میلیون نفر میرسد. عددی بزرگ و قابل توجه! اما این جمعیت بزرگ کارگری با حداقل حقوق آنها ۱۱ میلیون تومانی چقدر از فرصت سفر و گردشگری برخوردار هستند؟
«حرمتالله رفیعی» رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی ایران میگوید: سفرهای داخلی بهشدت گران شده و گردشگری با نرخگذاریهای خودسرانه ایرلاینها سودجویانه شده است. این شرایط سبب شده که حتی افراد طبقه متوسط به بالا هم نتوانند در قالب تور سفر کنند. پس تا حدودی به نظر میرسد از سفرهای داخلی هم فقط افراد برخوردار بهرهمند میشوند.
«حسین حبیبی» عضو هیات مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور در پاسخ به این پرسش که آیا تاکنون بسته سفر برای کارگران در نظر گرفته شده، میگوید: اجازه بدهید من راجع به این موضوع صحبتی نکنم. چون اغلب کارگران در شرایطی بهسر میبرند که سفر برای آنها یک کالای لوکس است. به همین دلیل ما بیش از آنکه به موضوع سفر بپردازیم بیشتر روی بحث دستمزد و حقوق کارگران متمرکز شدهایم.
او میگوید: با این حال هزینه سفر جزو اقلام سبد معیشت کارگران محسوب میشود اما متاسفانه هیچگاه موفق نشدهایم در شورای عالی کار سبد معیشت کارگران را نهایی کنیم. چراکه اگر بتوانیم سبد معیشت را در شورای عالی کار به تصویب برسانیم، قطعا هزینه سفر یکی از اقلام این سبد خواهد بود.
آنطور که عضو هیات مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار میگوید: سفر همانند سبد غذایی، مسکن، حمل و نقل، بهداشت و درمان، آموزش و پرورش و همینطور سایر اقلام دیگر محسوب میشود. ولی هزینههای سبد معیشتی همیشه مغفول مانده است.
او با تاکید بر اینکه دولتها نتوانستهاند بستری فراهم کنند که سبد معیشت کارگران به تصویب برسد، ادامه میدهد: هیچ ارادهای وجود ندارد تا سبد معیشت کارگران به توفیقی دست پیدا کند این درحالی است که هزینه سفر هم جزو الزامات یک خانواده کارگری است. جامعه کارگری مثل سایر گروههای اجتماعی جامعه حق دارد که به سفر برود اما اغلب افراد این جامعه محروم از سفر بودهاند و هزینه سفر به معنای واقعی آن برایشان محقق نشده است.
او میافزاید: جامعه کارگری محرومترین قشر جامعه است که از تمامی اقلام سبد معیشت از جمله هزینه سفر محروم بودهاند. آنها از هوای پاک هم محروم هستند چون اغلب آنها حتی در هوای آلوده سر کار حاضر میشوند از گرفتن وجه اضافه کاری هم محروم هستند.
ضرورت تهیه بستههای سفر برای کارگران
«حرمتالله رفیعی» رئیس انجمن خدمات مسافرتی ایران میگوید: باتوجه به اینکه حدود ۴۶ میلیوننفر از مردم ایران را جامعه کارگری تشکیل داده است و نباید سفر از سبد خانوار کارگران حذف شود.
او میگوید: درحالحاضر حقوق یک کارگر به اندازه اجارهخانه آنها هم نیست. تکلیف قشر برخوردار که مشخص است، خودشان به سفر میروند اما این قشر کارگر است که امکان رفتن به سفر را ندارد. بنابراین این انتظار از مسئولان و متولیان امر میرود که اهتمام ویژهای برای سفر کارگران داشته باشند و برای کارگرانی که از حداقل حقوق پایه برخوردارند تسهیلاتی ایجاد کنند که حداقل یکبار در سال به سفر بروند.
او گفت: درحالحاضر بخش خصوصی برای ماندگاری و ایستایی پرسنل خود بستههای تشویقی بسیاری در مناسبتها و زمانهای مختلف درنظر میگیرد. بهنظر میرسد دولت ایجاد بستههای سفر را مستلزم داشتن بودجهای هنگفت میداند اما ما بودجههای بسیاری داریم که هرز میرود و عایداتی هم برای دولت ندارد. دولتیها میتوانند در جای دیگر قناعت کنند و برای کارگران بستههای سفر در نظر بگیرند. بدون شک اگر هزینه آن برای مسئولان به اندازه یک دانه گندم باشد شک نکنید به اندازه یک خوشه گندم کارآیی و عایدات آن را در حوزه کارگری مشاهده خواهید کرد.
او در پاسخ به اینکه آیا تاکنون نهادهای دولتی بهخصوص وزارت کار و میراثفرهنگی برای جامعه کارگری کشور تسهیلاتی در حوزه سفر در نظر گرفتهاند، گفت: طبیعی است که دولت و دستگاههایی چون میراثفرهنگی نمیتوانند و نباید بنگاهداری کند اما اینکه تسهیلات و مذاکراتی در این زمینه صورت بگیرد متاسفانه تاکنون چیزی نشنیدهام.
درحالحاضر تورم و افزایش هزینههای سفر باعث شده که سفر از سبد کالاهای خانوار حذف شود. این درحالی است که جامعه گردشگری نیز سالهاست که با رکود جدی گردشگر مواجه هستند بهنظر میرسد چالشهای معیشتی دولتمردان را واداشته تا به سفر کارگران بهچشم کالای لوکس نگاه کنند.