چمدان خبر -محمد جهانشاهی، معاون اداره‌کل توسعه گردشگری داخلی، دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و عضو شورای جهانی گردشگری پایدار، با تأکید بر ضرورت حرکت صنعت هتلداری کشور به‌سوی گردشگری پایدار گفت: تدوین استاندارد ملی مصرف انرژی در هتل‌ها به مراحل پایانی رسیده و اجرای آن می‌تواند زمینه مدیریت بهینه منابع، کاهش هزینه‌های انرژی و توسعه هتل‌های سبز در ایران را فراهم کند.
به گزارش چمدان خبر، توسعه گردشگری پایدار دیگر صرفاً به حفاظت از جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی محدود نمی‌شود؛ بلکه مدیریت مصرف انرژی، کاهش فشار بر منابع، اصلاح الگوهای بهره‌برداری و ارتقای مسئولیت‌پذیری تأسیسات گردشگری نیز از ارکان مهم آن به شمار می‌رود.در این میان، هتل‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های زیرساختی گردشگری، نقشی تعیین‌کننده در تحقق اهداف پایداری دارند. تدوین استاندارد ملی مصرف انرژی در ساختمان هتل‌ها، اقدامی است که می‌تواند مسیر حرکت صنعت هتلداری ایران به‌سوی الگوهای نوین گردشگری سبز را هموارتر کند.
محمد جهانشاهی در گفت‌وگو با چمدان خبر، جزئیات این پروژه، وضعیت هتل‌های کشور و ظرفیت‌های مشهد برای توسعه هتلداری سبز را تشریح کرد.
ارزیابی ۱۰۰ هتل در پنج اقلیم کشور
چمدان خبر: تدوین استاندارد ملی مصرف انرژی در هتل‌ها در چه مرحله‌ای قرار دارد و این طرح چه نقشی در توسعه گردشگری پایدار خواهد داشت؟
جهانشاهی: با تلاش شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت و همکاری جامعه هتلداران ایران، معاونت گردشگری و مجموعه‌ای از کارشناسان و نهادهای تخصصی، تدوین استاندارد ملی مصرف انرژی در ساختمان هتل‌ها در دستور کار قرار گرفته است.
این پروژه حدود یک سال و نیم پیش آغاز شد و در جریان اجرای آن، ۱۰۰ هتل در رده‌های مختلف یک تا پنج‌ستاره و در پنج اقلیم کشور مورد ارزیابی و سنجش قرار گرفتند.
اکنون حدود ۹۵ درصد پروژه تکمیل شده و نتایج آن در مراحل بررسی و تأیید تخصصی قرار دارد. پس از طی فرآیندهای قانونی، این استاندارد برای اجرا ابلاغ خواهد شد.
اهمیت این اقدام در آن است که برای نخستین‌بار، مبنایی مشخص برای سنجش و مقایسه مصرف انرژی در هتل‌ها فراهم می‌شود؛ موضوعی که یکی از پیش‌نیازهای حرکت به‌سوی هتلداری سبز و گردشگری پایدار است.
استاندارد انرژی؛ ابزاری برای حرکت به‌سوی هتل‌های سبز
چمدان خبر: این استاندارد چگونه می‌تواند به توسعه هتل‌های سبز و اصلاح الگوی مصرف انرژی کمک کند؟
جهانشاهی: پس از ابلاغ استاندارد، سرمایه‌گذاران، مدیران و بهره‌برداران هتل‌ها می‌توانند وضعیت مصرف انرژی مجموعه خود را بر اساس شاخص‌های مشخص ارزیابی کنند.
این فرآیند مشابه برچسب‌های انرژی است که برای لوازم خانگی و برخی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. به این ترتیب، هر هتل می‌تواند بداند در چه سطحی از مصرف انرژی قرار دارد و عملکرد آن در مقایسه با معیارهای تعیین‌شده چگونه است.
وقتی یک هتل بداند چه میزان انرژی مصرف می‌کند و فاصله آن با سطح مطلوب چقدر است، می‌تواند برای بهینه‌سازی تجهیزات، اصلاح فرآیندهای مدیریتی و کاهش مصرف برنامه‌ریزی کند.
این موضوع علاوه بر کاهش هزینه‌های بهره‌برداری، به ارتقای عملکرد زیست‌محیطی تأسیسات گردشگری کمک می‌کند.
در واقع، حرکت به‌سوی هتل سبز بدون داشتن شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری دشوار است. استانداردسازی مصرف انرژی یکی از ابزارهایی است که می‌تواند این مسیر را برای مدیران هتل‌ها روشن‌تر کند.
بدون شاخص مشخص، مدیریت پایدار منابع امکان‌پذیر نیست
چمدان خبر: چه عواملی می‌تواند هتلداران را به سرمایه‌گذاری در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی و حرکت به‌سوی گردشگری پایدار تشویق کند؟
جهانشاهی: یکی از خلأهای مهمی که تاکنون در صنعت هتلداری وجود داشته، نبود معیارهای دقیق و قابل استناد برای ارزیابی مصرف انرژی است. در بسیاری از موارد، مدیران هتل‌ها نمی‌دانند میزان مصرف انرژی مجموعه آن‌ها تا چه اندازه با شرایط مطلوب فاصله دارد؛ زیرا شاخص مشخصی برای مقایسه در اختیار ندارند.
زمانی که استاندارد تدوین و ابلاغ شود، امکان جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل وضعیت موجود و تعیین اهداف مشخص برای بهبود عملکرد فراهم خواهد شد. این شاخص‌ها به مدیران کمک می‌کنند تا بدانند در کدام بخش‌ها مصرف بیش از اندازه دارند، چه اقداماتی برای کاهش هزینه‌ها ضروری است و چگونه می‌توانند بهره‌وری مجموعه را افزایش دهند.
از سوی دیگر، وجود استانداردهای مشخص می‌تواند مبنایی برای تعریف مشوق‌ها، تسهیلات و حمایت‌های مرتبط با بهینه‌سازی مصرف انرژی باشد. هتل‌هایی که برای ارتقای عملکرد خود سرمایه‌گذاری می‌کنند، باید بتوانند بر اساس شاخص‌های روشن و قابل‌اندازه‌گیری، از حمایت‌ها و امتیازهای احتمالی بهره‌مند شوند.
گردشگری پایدار نیازمند مشارکت دستگاه‌های مختلف است
چمدان خبر: اجرای این استاندارد چه نهادهایی را درگیر می‌کند و چه تأثیری بر آینده صنعت هتلداری خواهد داشت؟
جهانشاهی: اجرای این استاندارد تنها به صنعت هتلداری محدود نمی‌شود و دستگاه‌های مرتبط با حوزه انرژی، استاندارد و گردشگری نیز در آن نقش خواهند داشت.پس از ابلاغ رسمی، هتلداران می‌توانند بر اساس شاخص‌های تعیین‌شده، برای بهبود عملکرد مجموعه خود برنامه‌ریزی کنند و در تعامل با دستگاه‌های مسئول، موضوع حمایت‌ها و مشوق‌های مرتبط را پیگیری کنند.یکی از مزیت‌های مهم این استاندارد آن است که امکان تصمیم‌گیری بر اساس اطلاعات دقیق و معیارهای مشترک را فراهم می‌کند.وقتی مبنای مشخصی وجود داشته باشد، هم مدیران هتل‌ها می‌توانند برای ارتقای بهره‌وری اقدام کنند و هم دستگاه‌های مسئول قادر خواهند بود سیاست‌های حمایتی هدفمندتری در این حوزه طراحی کنند.در نهایت، این فرآیند می‌تواند به شکل‌گیری الگوی منسجم‌تری از مدیریت پایدار انرژی در تأسیسات گردشگری کشور کمک کند.
تجربه موفق هتل‌های سبز در ایران
چمدان خبر: آیا در کشور هتل‌هایی وجود دارند که پیش از ابلاغ این استاندارد، به‌صورت مستقل در مسیر هتلداری سبز حرکت کرده باشند؟
جهانشاهی: خوشبختانه نمونه‌های موفقی در کشور داریم که نشان می‌دهند حرکت به‌سوی استانداردهای هتلداری سبز امکان‌پذیر است.علاوه بر ۱۲ هتلی که سال گذشته موفق به دریافت نشان در حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی شدند، مجموعه‌های دیگری نیز به‌صورت مستقل برای ارتقای عملکرد زیست‌محیطی خود اقدام کرده‌اند.برای نمونه، در شیراز هتلی وجود دارد که سال گذشته افتتاح شده و از همان مرحله طراحی و راه‌اندازی، استانداردهای بالایی را در زمینه هتلداری سبز مورد توجه قرار داده است.
این مجموعه در بخش‌های مختلف از جمله معماری ساختمان، تجهیزات، مدیریت و رفتار کارکنان، رویکردهای مرتبط با هتلداری سبز را دنبال کرده است.وجود چنین نمونه‌هایی بسیار امیدوارکننده است؛ زیرا نشان می‌دهد می‌توان اصول پایداری را از مرحله طراحی و ساخت تا بهره‌برداری و ارائه خدمات در فعالیت یک هتل لحاظ کرد.این تجربه‌ها می‌توانند الگوی مناسبی برای سایر سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت هتلداری کشور باشند.
سهم قابل‌توجه هتل‌های مشهد در بهینه‌سازی مصرف انرژی
چمدان خبر: وضعیت هتل‌های مشهد در زمینه مصرف بهینه انرژی و حرکت به‌سوی هتلداری سبز چگونه است؟
جهانشاهی: خوشبختانه هتل‌های مشهد در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی اقدامات خوبی انجام داده‌اند و در چند بخش عملکرد قابل‌توجهی داشته‌اند.سال گذشته از مجموع ۱۲ هتلی که موفق به دریافت نشان شدند، سه هتل متعلق به مشهد بودند. این موضوع نشان‌دهنده توجه فعالان صنعت هتلداری این شهر به موضوع بهره‌وری انرژی است.همچنین تعداد هتل‌های متقاضی و نامزد دریافت این نشان در مشهد قابل‌توجه بود.
برای امسال نیز با توجه به پیگیری‌های انجام‌شده در استان و همراهی جامعه هتلداران، امیدواریم تعداد بیشتری از هتل‌های مشهد موفق به کسب نشان و ارتقای استانداردهای خود شوند.مشهد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری کشور، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه هتلداری سبز دارد و تجربه‌های موفق این شهر می‌تواند در سایر مقاصد گردشگری نیز مورد توجه قرار گیرد.
آینده هتلداری ایران در گرو مدیریت مسئولانه منابع
چمدان خبر: تدوین این استاندارد را تا چه اندازه می‌توان گامی در مسیر توسعه گردشگری پایدار کشور دانست؟
جهانشاهی: در بسیاری از کشورهای جهان، موضوع استانداردسازی مصرف انرژی ساختمان‌ها و استفاده از برچسب‌های انرژی سال‌هاست مورد توجه قرار گرفته است.خوشحال‌کننده است که این رویکرد در صنعت هتلداری ایران نیز در حال شکل‌گیری است.
وقتی شاخص‌های مشخصی برای مصرف انرژی وجود داشته باشد، هتل‌ها می‌توانند وضعیت خود را ارزیابی کنند، برای ارتقای عملکرد برنامه داشته باشند و به‌تدریج به سطوح بالاتری از بهره‌وری برسند.این استاندارد می‌تواند به صنعت گردشگری کشور کمک کند تا مسیر روشن‌تر و اصولی‌تری برای مدیریت مصرف انرژی در ساختمان هتل‌ها داشته باشد.امیدواریم با تکمیل و ابلاغ آن، زمینه حرکت گسترده‌تر تأسیسات گردشگری به‌سوی هتلداری سبز و استفاده مسئولانه‌تر از منابع فراهم شود.