در پی پرسش‌های مطرح شده از سوی شهروندان مبنی بر افزایش ناگهانی و بدون اطلاع قبلی نرخ بلیت قطار از اول آبان، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری به ایسنا گفت: شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی با توجه به تورم و افزایش چشمگیر هزینه‌های نگهداری، تعمیرات و تامین قطعات ناوگان، درخواست افزایش نرخ بلیت را داشتند تا بخشی از هزینه‌های واقعی جبران و از توقف سیر قطارها جلوگیری شود.
به گفته سعیدی، مراجع قانونی ذیربط نیز پس از بررسی درخواست شرکت‌ها، با افزایش نرخ بلیت جهت جبران هزینه‌های واقعی موافقت کردند. البته با وجود مصوبه، شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی با درک شرایط اقتصادی و معیشتی مردم تصمیم گرفتند بلیت‌ها را با اعمال تخفیف عرضه کنند؛ لذا در تمام مسیرها و در همه قطارهای مسافری بلیت‌ها با اعمال تخفیف و کمتر از نرخ مصوب عرضه شده است.
علت اصلی افزایش قیمت بلیت قطار، نوسانات نرخ ارز است
وی در پاسخ به ادعای «عدم اطلاع‌رسانی و غافلگیر شدن مسافران» با اشاره به زمان آغاز پیش‌فروش بلیت‌ها نیز اظهار کرد که برخلاف ادعاهای مطرح شده زمان آغاز پیش‌فروش از قبل اعلام شده بود. از آنجاکه قرار بر این بود بلیت‌ها با تخفیف و پایین‌تر از نرخ مصوب ستاد تنظیم بازار عرضه شوند فرآیند اطلاع‌رسانی بر مبنای نرخ جدید صورت نگرفت. ضمن اینکه تقاضاها و بررسی‌های فنی در کمیته کارشناسی ستاد تنظیم بازار نیز انجام و اعلام شده بود که موضوع افزایش قیمت در حال بررسی است.
جبارعلی ذاکری – مدیرعامل راه آهن – نیز درباره چرایی افزایش قیمت بلیت قطار گفته که علت اصلی افزایش قیمت بلیت قطار، نوسانات نرخ ارز است، زیرا ارزبری حوزه حمل و نقل ریلی بالاست و بخشی از نیازهای راه آهن نیز از خارج از کشور تامین می‌شود.
به گفته وی، بخش زیادی از هزینه‌های نگهداری و تامین قطعات از خارج از کشور است. همچنین ناوگان ریلی فرسوده مسافری هم نیازمند ترمیم است.
عدم تناسب میان قیمت بلیت قطار و هزینه‌های صنعت ریلی موضوعی است که کارشناسان سال‌هاست به آن اشاره و عنوان می‌کنند که در بحث تعرفه‌ها با یک عقب‌ماندگی مواجه هستیم و افزایش تعرفه‌ها لزوما عقب‌ماندگی‌های گذشته را جبران نمی کند.
پیش‌تر نیز فعالان صنعت ریلی عنوان کرده بودند که پایین بودن تعرفه‌های ریلی باعث شده سرمایه‌گذاران تمایلی به سرمایه‌گذاری در این بخش و نوسازی ناوگان نداشته باشند زیرا برگشت سرمایه آنها به طور کامل محقق نخواهد شد از طرفی چون هزینه خرید هر واگن نو حدود ۷۰۰ هزار یورو یا تقریبا معادل ۲۰۰ میلیارد تومان است سرمایه کافی برای خرید آن ندارند و همین موضوع باعث شده که میانگین عمر ناوگان به ۳۰ سال برسد و بخش زیادی از آنها فرسوده و مستهلک شوند. در نهایت عدم سرمایه‌گذاری برای نوسازی منجر به خروج برخی از واگن‌ها از سیر و در نهایت کاهش عرضه بلیت قطار شده است؛ به طوری که در حال حاضر تنها یک سوم تقاضای سفر با قطار پاسخ داده می‌شود.
آن طور که گفته می شود باید حداقل هزار واگن وارد شود تا بتواند نیازهای مسافران را پاسخ دهد و در حال حاضر حدود۹۰۰ تا ۹۵۰ واگن در سیر قرار دارند که عمر آنها نیز بالا است.
چند راهکار برای نوسازی ناوگان
البته فعالان صنعت ریلی در کنار متناسب سازی تعرفه‌ها معتقدند دولت می‌تواند به صنعت ریلی کمک بسیاری کند از جمله اینکه دولت اجازه واردات واگن‌های دست‌دوم را بدهد یا برای خرید واگن، تسهیلات مناسب در اختیار بخش خصوصی قرار دهد و در نهایت راهکار دیگر این است که دولت خودش واگن خریداری کند.