با وجود تحریم‌های آمریکا علیه شرکت‌های هواپیمایی، پروازها به نجف و عمان از سر گرفته شده و روند بازگشت تدریجی مسیرهای خارجی متوقف‌شده، در کنار تداوم محدودیت‌ها در برخی مقاصد، ادامه دارد.
به گزارش چمدان خبر شبکه پروازی ایران از ابتدای مهرماه و در پی تحریم‌های آمریکا علیه ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، با محدودیت‌هایی در برقراری پرواز به برخی مقاصد خارجی، به‌ویژه کشورهای همسایه و منطقه، مواجه شد؛ محدودیت‌هایی که لغو یا توقف پروازها به جمهوری آذربایجان، گرجستان، بغداد، عمان و امارات متحده عربی را در پی داشت و بار دیگر پیامدهای تحریم‌های جدید بر صنعت هوانوردی کشور را در کانون توجه قرار داد.
در این میان، بازگشت مسیرهای پروازی متوقف‌شده به شبکه حمل‌ونقل هوایی کشور، به یکی از محورهای پیگیری سازمان هواپیمایی کشوری تبدیل شده است؛ موضوعی که با وجود تداوم رایزنی‌های دیپلماتیک، همچنان در برخی مسیرها به نتیجه نهایی نرسیده است.
با این حال، روند ازسرگیری پروازها در همه مسیرها یکسان نبوده و در شرایطی که برقراری مجدد برخی پروازهای خارجی همچنان به رفع موانع و تکمیل رایزنی‌ها وابسته است، مسیر هوایی ایران و عراق پس از هفته‌ها محدودیت و توقف، بار دیگر فعال شده است.
ازسرگیری پروازهای تهران – نجف پس از رایزنی‌های تهران و بغداد
نخستین گام در بازگشت برخی مسیرهای پروازی منطقه‌ای، روز دوشنبه، ۱۳ مهرماه، با انجام نخستین پرواز شرکت هواپیمایی ایران‌ایر در مسیر تهران – نجف برداشته شد و پروازهای ایران به نجف پس از یک دوره محدودیت، از سر گرفته شد.
ازسرگیری این مسیر پس از اعمال تحریم‌های آمریکا علیه شرکت‌های هواپیمایی ایرانی و محدود شدن پروازها به برخی کشورهای منطقه، در پی رایزنی‌های تهران و بغداد برای رفع موانع موجود محقق شد؛ اقدامی که امکان برقراری مجدد پرواز در این مسیر را فراهم کرد.
با وجود بازگشت پروازهای تهران – نجف، وضعیت برخی دیگر از مسیرهای خارجی ایران همچنان با محدودیت همراه است و پیگیری‌ها برای بازگرداندن پروازهای متوقف‌شده به شبکه پروازی کشور ادامه دارد.
بازگشت پروازهای مستقیم عمان به تهران پس از ماه‌ها وقفه
در ادامه این روند، پروازهای مستقیم شرکت هواپیمایی سلام ایر عمان در مسیر مسقط – تهران – مسقط نیز پس از ماه‌ها وقفه، از صبح روز شنبه، ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵، از سر گرفته شد.
ازسرگیری این پروازها در شرایطی صورت گرفت که پیش از این، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از تداوم مشکلات در برقراری پروازهای ایران و عمان و همچنین ایران و جمهوری آذربایجان خبر داده و بر ادامه پیگیری‌ها برای رفع محدودیت‌های ایجادشده تأکید کرده بود.
ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، پیش‌تر به خبرنگار مهر، درباره آخرین اقدامات این سازمان برای برقراری مجدد پروازهای خارجی لغوشده، با اشاره به مشکلات موجود در برخی مسیرها اظهار کرد: در خصوص تحریم‌ها و کشورهایی که از این تحریم‌ها تبعیت کرده‌اند، در حال حاضر حدوداً می‌توان گفت که با کشور عمان دچار مشکل هستیم و پروازهایی که از قبل به این کشور داشتیم، فعلاً برقرار نشده است.
وی با اشاره به پیگیری‌های دیپلماتیک برای رفع این محدودیت‌ها افزود: رایزنی‌ها در این زمینه به‌صورت گسترده از سوی وزارت امور خارجه در حال انجام است و موضوع دیگر، پروازها به کشور آذربایجان است که این موضوع نیز مجدداً در حال پیگیری است.
ازسرگیری پروازهای مستقیم سلام ایر در مسیر مسقط – تهران – مسقط، در کنار برقراری مجدد پروازهای تهران ـ نجف، از بازگشت تدریجی برخی مسیرهای خارجی به شبکه پروازی کشور حکایت دارد؛ با این حال، وضعیت سایر مسیرهای محدودشده همچنان به نتایج رایزنی‌ها و رفع موانع موجود وابسته است.
مستندسازی محدودیت‌های پروازی برای طرح شکایت در مجامع بین‌المللی
در کنار پیگیری‌های دیپلماتیک برای برقراری مجدد پروازها، مستندسازی محدودیت‌های اعمال‌شده و فراهم کردن زمینه طرح رسمی اعتراض‌ها در مجامع بین‌المللی، از دیگر محورهای اقدامات سازمان هواپیمایی کشوری به شمار می‌رود.
شیرودی با اشاره به نحوه اعلام توقف پروازها از سوی برخی کشورها تصریح کرد: کشورهایی که به آنها اشاره کردم، پس از اعمال تحریم‌های اخیر رسماً اعلام کردند که پروازها متوقف شده است.
وی ادامه داد: در برخی موارد، کشورها به‌صورت رسمی اعلام نکرده بودند که پروازها متوقف شده، بلکه به برخی شرکت‌های هواپیمایی اعلام کرده بودند پروازهای خود را لغو کنند. از آنجا که سازمان هواپیمایی کشوری برای طرح شکایت رسمی در مجامع بین‌المللی و سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) به مستندات رسمی نیاز دارد، به این کشورها به‌صورت مکتوب نامه ارسال کرد و از آنها خواست دلیل رسمی قطع پروازها را اعلام کنند.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری با تأکید بر پیگیری رسمی این موضوع در مجامع بین‌المللی گفت: برای همه این کشورها نامه ارسال و مراتب اعتراض خود را نیز در ایکائو مطرح کردیم. اجلاس ۲۳۹ ایکائو نیز ماه آینده برگزار خواهد شد و حتماً این موضوع را در آن اجلاس مطرح خواهیم کرد.
پروازهای خارجی ایران یکی‌یکی برمی‌گردند؛ از نجف تا مسقط
بااین‌حال شاید در ابتدا، تحریم‌های آمریکا علیه شرکت‌های هواپیمایی ایرانی بر شبکه پروازی کشور تأثیر گذاشت و موجب لغو یا محدودیت پروازها در برخی مسیرهای خارجی شد؛ بااین‌حال، روند تحولات اخیر نشان می‌دهد که پروازهای متوقف‌شده به‌تدریج در مسیر بازگشت به شبکه هوایی کشور قرار گرفته‌اند.
ازسرگیری پروازهای ایران به نجف و همچنین بازگشت پروازهای مستقیم سلام ایر در مسیر مسقط – تهران – مسقط، از جمله نشانه‌های این روند است؛ تحولاتی که می‌تواند از کاهش اثر عملی محدودیت‌های اعمال‌شده بر تداوم ارتباطات هوایی ایران با برخی کشورهای منطقه حکایت داشته باشد.
باوجوداین، بازگشت تدریجی پروازها به معنای رفع کامل آثار تحریم‌ها نیست و وضعیت برخی مسیرها، از جمله پروازهای ایران و جمهوری آذربایجان، همچنان در انتظار نتیجه رایزنی‌ها قرار دارد. در چنین شرایطی، ادامه ازسرگیری پروازهای خارجی در کنار پیگیری‌های دیپلماتیک و طرح اعتراض‌ها در مجامع بین‌المللی، می‌تواند مسیر بازگشت تدریجی شبکه پروازی کشور به وضعیت پیشین را هموار کند./ مهر