گاهی برای یک سفر متفاوت لازم نیست از ایران خارج شویم؛ کافی است کمی از مسیرهای همیشگی فاصله بگیریم. دره‌هایی در گوشه‌وکنار کشور وجود دارند که دیواره‌های سنگی، رودخانه‌ها و چشم‌اندازهای عجیبشان می‌توانند سفرمان را به یک ماجراجویی فراموش‌نشدنی تبدیل کنند.
به گزارش چمدان خبر و به نقل از فرارو، اگر قرار باشد برای روزهای آخر هفته یک سفر متفاوت انتخاب کنم، احتمالاً سراغ شهرهای شلوغ و مقصدهای تکراری نمی‌روم. تعطیلات زمان خوبی است برای اینکه کمی از جاده‌های معمول فاصله بگیریم و خودمان را به جایی برسانیم که طبیعت شکل دیگری پیدا کرده؛ جایی میان دیواره‌های سنگی، آب خنک و مسیرهایی که قرار نیست همه‌شان را با ماشین طی کنیم.
از بین دره‌ها و تنگه‌های ایران، این پنج مقصد برای چنین سفری انتخاب‌های جذابی هستند؛ البته هرکدام حال‌وهوای خودشان را دارند و مهم‌تر از همه، درجه سختی و شرایط سفرشان یکسان نیست. مثلاً توبیرون برای یک طبیعت‌گردی نسبتاً سبک مناسب‌تر است، اما رغز اصلاً مقصدی برای یک گردش خانوادگی معمولی نیست.
زیباترین دره های ایران
۱. دره شمخال؛ جایی که باید بخشی از مسیر را در آب راه بروید
دره شمخال در نزدیکی روستایی به همین نام، در شهرستان قوچان خراسان رضوی قرار گرفته و از آن مقصدهایی است که بیشتر از آنکه «ببینید»، باید در آن راه بروید. مسیر دره حدود ۱۸ کیلومتر امتداد دارد و رودخانه‌ای در بخش‌هایی از آن جریان دارد. برای رسیدن به ابتدای دره باید از قوچان به سمت باجگیران حرکت کنید و سپس وارد مسیر روستای شمخال شوید. بعد از روستا، دیگر خبری از مسیر معمول خودرو نیست و پیمایش پیاده آغاز می‌شود.
تصور کنید دیواره‌های بلند سنگی دو طرفتان را گرفته‌اند و صدای آب مدام همراهتان است. در بخش‌هایی از مسیر باید از داخل آب عبور کنید؛ بنابراین کفش و لباس اضافه شوخی‌بردار نیست. اگر قرار است شهریور به شمخال بروید، بهتر است صبح زود حرکت کنید تا هم گرمای آفتاب کمتر اذیتتان کند و هم زمان کافی برای پیمایش داشته باشید.
۲. توبیرون دزفول؛ خنکای غیرمنتظره در دل گرمای خوزستان
توبیرون یکی از آن جاهایی است که اگر فقط آب‌وهوای دزفول را روی نقشه ببینید، شاید اصلاً باور نکنید چنین دره خنکی در همان حوالی وجود دارد. این دره در بخش سردشت، حدود ۲۰ کیلومتری شمال دزفول قرار دارد و دیواره‌های سنگی، آب‌چکان‌ها و پوشش گیاهی آن فضای متفاوتی ساخته‌اند.
مزیت بزرگ توبیرون همین است: داخل دره به شکل محسوسی از فضای بیرون خنک‌تر است. منابع گردشگری اختلاف دمای حدود ۱۵ درجه‌ای را برای داخل و بیرون دره ذکر کرده‌اند و اردیبهشت تا پایان شهریور را زمان مناسب بازدید دانسته‌اند.
اگر شهریور راهی دزفول شدید، توبیرون را بهتر است در برنامه صبح یا ساعت‌هایی بگذارید که گرمای بیرون کمتر است. دره امکانات رفاهی گسترده‌ای ندارد؛ پس آب آشامیدنی، خوراکی سبک، کفش مناسب و کیسه برای جمع‌آوری زباله را خودتان همراه داشته باشید.
این مقصد بیشتر برای کسی مناسب است که می‌خواهد چند ساعت از گرما فاصله بگیرد و در یک فضای طبیعی خنک قدم بزند؛ نه کسی که دنبال یک برنامه پرهیجان و فنی است.
۳. تنگه شیرز؛ دیواره‌هایی که انگار با دست تراشیده شده‌اند
در غرب لرستان، دره شیرز یکی از آن منظره‌هایی را دارد که در نگاه اول کمی غیرواقعی به نظر می‌رسد. این تنگه در شهرستان کوهدشت و در نزدیکی محل تلاقی لرستان، کرمانشاه و ایلام قرار دارد و در امتداد رود سیمره شکل گرفته است. فاصله آن از کوهدشت حدود ۵۵ کیلومتر گزارش شده است.
مسیر معمول از کوهدشت و جاده اولادقباد می‌گذرد. بخش زیادی از مسیر آسفالته است، اما در کیلومترهای پایانی جاده خاکی می‌شود و بعد از پارک خودرو باید وارد مسیر پیاده‌روی شوید.
جذابیت شیرز فقط خود تنگه نیست؛ مسیر رسیدن به آن هم کم‌کم حال‌وهوای سفر را عوض می‌کند. وقتی وارد بین دیواره‌های سنگی می‌شوید، صدای محیط تغییر می‌کند و سایه صخره‌ها باعث می‌شود گرمای روز قابل تحمل‌تر شود.
برای شهریور انتخاب بدی نیست، اما اگر روز خیلی گرم است، بهتر است پیمایش را به ساعات ابتدایی روز موکول کنید. در زمان بارندگی یا احتمال سیلاب هم وارد تنگه نشوید؛ شکل دره و وجود آبراهه‌ها باعث می‌شود شرایط در زمان بارش ناگهان تغییر کند.
۴. دره زمان پلور؛ خنکای رودخانه در دل گرمای هوا
اگر قرار باشد جایی را انتخاب کنم که هم طبیعت متفاوتی داشته باشد و هم واقعاً از گرمای هوا فرار کنیم، دره زمان در پلور یکی از گزینه‌هایی است که ارزش امتحان کردن دارد. این دره در نزدیکی روستای پلور در جاده هراز قرار گرفته و بخش جذاب سفر، رودخانه‌نوردی در مسیر دره است.
اینجا قرار نیست فقط کنار رودخانه بنشینید؛ در بخش‌هایی از مسیر باید داخل آب راه بروید و از میان صخره‌ها بالا بروید. آب رودخانه در تابستان سرد و خنک است و همین موضوع باعث شده دره زمان به یکی از مقصدهای محبوب طبیعت‌گردی تابستانی در منطقه تبدیل شود.
مسیر دره در بعضی قسمت‌ها عمق قابل توجهی دارد و گزارش‌های گردشگری عمق آب را در برخی نقاط تا حدود ۱.۵ متر ذکر کرده‌اند. بنابراین اینجا را نباید یک تفریح کاملاً ساده و خانوادگی در نظر گرفت؛ اگر تجربه رودخانه‌نوردی ندارید، بهتر است با راهنمای محلی یا گروهی که مسیر را می‌شناسد همراه شوید.
برای رسیدن به ابتدای مسیر، باید خودتان را به پلور در جاده هراز برسانید و از آنجا مسیر دسترسی به دره را ادامه دهید. بخش پایانی مسیر پیاده است و در ادامه وارد بستر رودخانه می‌شوید. به همین دلیل کفش مناسب آب، لباس اضافه و کیسه ضدآب برای وسایل ضروری است.
یک نکته مهم را هم جدی بگیرید: خنک بودن دره به معنی بی‌خطر بودن آن نیست. پیش از حرکت، وضعیت هوا و احتمال بارندگی در منطقه را بررسی کنید؛ بارش در بالادست می‌تواند شرایط رودخانه را تغییر دهد. همچنین برای آب آشامیدنی روی آب رودخانه حساب نکنید و آب کافی همراه داشته باشید.
۵. تنگه رغز داراب؛ برای وقتی که دنبال ماجراجویی واقعی هستید
اگر سه مقصد قبلی بیشتر برای طبیعت‌گردی بودند، رغز داستان دیگری دارد. این تنگه در شهرستان داراب فارس قرار گرفته و پیمایش کامل آن یک برنامه فنی و جدی دره‌نوردی است. مسیر حدود چهار کیلومتر طول دارد و طبق اطلاعات به‌روز منتشرشده، ۶۴ آبشار و نزدیک به ۱۰۰ حوضچه در آن وجود دارد؛ عبور از تعدادی از آبشارها نیز به فرود با طناب نیاز دارد.
به همین دلیل، اگر عکس‌های رغز را دیده‌اید و با خودتان گفته‌اید «چه جای قشنگی، آخر هفته می‌رویم آنجا»، کمی صبر کنید! رغز مقصدی نیست که بدون تجربه و تجهیزات فنی بتوانید پیمایش کاملش کنید. برای مسیر کامل به راهنمای حرفه‌ای، تجهیزات مناسب و آمادگی جسمانی نیاز دارید و بهتر است از قبل برنامه‌ریزی و هماهنگی کنید.
شهریور در بازه مناسب پیمایش رغز قرار می‌گیرد، هرچند جریان آب در این ماه نسبت به ابتدای تابستان کمتر می‌شود. برای چنین سفری باید خیلی زود راهنما و تجهیزات را هماهنگ کنید و مهم‌تر از همه، پیش از حرکت وضعیت هوا را بررسی کنید. بارندگی و احتمال سیلاب در تنگه‌های باریک موضوعی نیست که بتوان ریسک آن را پذیرفت.
یک نکته دیگر هم مهم است: پیمایش کامل رغز می‌تواند حدود ۸ تا ۱۲ ساعت طول بکشد و مسیر خروج آسان یا میان‌بری ندارد. بنابراین اگر اولین تجربه دره‌نوردی شماست، سراغ برنامه کامل نروید و حتماً از یک گروه حرفه‌ای کمک بگیرید.