مدیر هتل جواد مشهد با اشاره به تغییر ترکیب مسافران، کاهش قدرت خرید بخشی از بازار و افزایش ظرفیت اقامتی گفت: در گذشته هتل‌ها برای ضریب اشغال ۹۰ تا ۹۵ درصد برنامه‌ریزی می‌کردند، اما امروز برنامه‌ریزی بر مبنای اشغال ۷۰ درصد انجام می‌شود.
مهدی قریشی، مدیر هتل جواد مشهد در تحریریه پایگاه خبری چمدان خبر، با تشریح تغییرات بازار اقامت در این شهر، از تغییر ترکیب مسافران، کوتاه‌تر شدن الگوی اقامت، کاهش قدرت خرید بخشی از مسافران و افزایش ظرفیت اقامتی مشهد سخن گفت و تاکید کرد: آینده هتلداری بیش از گذشته به توان هتل‌ها برای حفظ بازار داخلی و مدیریت شرایط متغیر وابسته است.
تغییر ترکیب بازار مسافران مشهد
قریشی با اشاره به تغییر محسوس ملیت و ترکیب مسافران هتل‌ها اظهار کرد: در گذشته هنگام پذیرش مهمان، بازار هتل به چند گروه تقسیم می‌شد؛ بخشی از مسافران خارجی بودند، بخشی را سازمان‌ها و تجار تشکیل می‌دادند، گروهی نیز به صورت آزاد و اتفاقی به هتل مراجعه می‌کردند و دسته دیگر مهمانان همیشگی هتل بودند.
وی افزود: امروز این سهم‌بندی تغییر کرده و یک بخش از بازار به‌طور کامل حذف شده است؛ موضوعی که مستقیماً بر برنامه‌ریزی هتل‌ها برای میزان اشغال و درآمد تاثیر گذاشته است.
مدیر هتل جواد مشهد ادامه داد: در گذشته هتل‌ها برای ضریب اشغال ۹۰ تا ۹۵ درصد برنامه‌ریزی می‌کردند، اما اکنون برنامه‌ریزی‌ها بر مبنای ضریب اشغال حدود ۷۰ درصد انجام می‌شود.
تغییر طول اقامت و زمان ورود مسافران
قریشی یکی دیگر از تغییرات بازار را مربوط به مدت اقامت و زمان درخواست اتاق عنوان کرد و گفت: طول اقامت و زمان درخواست اتاق‌ها تغییر کرده است و در شرایط فعلی، بخش قابل توجهی از تقاضاها مربوط به ورود در بعدازظهر پنجشنبه و خروج در بعدازظهر جمعه است.
وی عنوان کرد: حدود ۷۰ درصد تقاضاها در این الگوی زمانی متمرکز شده‌اند تغییری که الگوی فعالیت هتل‌ها و نحوه مدیریت ظرفیت اتاق‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
مدیر هتل جواد مشهد همچنین به کاهش توان سفر در بخشی از جامعه اشاره کرد و گفت: هتل‌هایی وجود دارند که در گذشته پذیرای مسافران قشر متوسط بودند، اما با درآمدهای فعلی، بخشی از این مسافران ممکن است دیگر توان سفر نداشته باشند.
گردشگری؛ صنعتی حساس و آسیب‌پذیر
قریشی در ادامه با اشاره به جایگاه گردشگری در اقتصاد کشورها اظهار کرد: کشورها معمولاً برای ایجاد درآمد و اشتغال روی صنایعی مانند معدن، کشاورزی و خودروسازی تمرکز می‌کنند و در چند دهه اخیر صنعت دیگری با عنوان «صنعت سبز» به این حوزه‌ها اضافه شده که همان گردشگری است.
وی افزود: برخی کشورها با توجه به ظرفیت‌های خود، تمرکز ویژه‌ای بر گردشگری گذاشته‌اند و ترکیه نیز در مقطعی از این مسیر استفاده کرده است.
مدیر هتل جواد مشهد گردشگری را صنعتی حساس و آسیب‌پذیر دانست و گفت: کارشناسان و پژوهشگران حوزه گردشگری، این صنعت را صنعتی ناپایدار می‌دانند؛ زیرا امکان برنامه‌ریزی طولانی‌مدت و مستمر برای آن دشوار است.
قریشی توضیح داد: گردشگری از مسائل مختلفی مانند گرما و سرما، بیماری‌های واگیردار، جنگ و درگیری تاثیر می‌پذیرد و هر یک از این اتفاقات می‌تواند بر بازار گردشگری سایه بیندازد.
گردشگری زیارتی و اقتصاد هتل‌های مشهد
وی با اشاره به جایگاه گردشگری زیارتی در ایران گفت: در ایران، آنچه بیشتر مورد حمایت قرار گرفته، گردشگری زیارت و مذهبی است.
قریشی ادامه داد: گردشگری زیارتی بخشی معنوی دارد و نمی‌توان صرفاً با نگاه مادی به آن نگاه کرد؛ هرچند در این حوزه درآمد نیز وجود دارد؛ همین مسئله یکی از دلایلی است که موجب شده خدمات اقامتی در مشهد نسبت به بسیاری از مقاصد دیگر با قیمت پایین‌تری عرضه شود.
وی افزود: اگر خدمات فول‌برد در مشهد با قیمت حدود ۷ میلیون تومان ارائه شود، ارائه خدمات مشابه در برخی هتل‌های خارج از مشهد می‌تواند چند برابر این رقم هزینه داشته باشد.
مدیر هتل جواد مشهد با اشاره به سابقه خدمات اقامتی در مسیرهای زیارتی و سیاحتی کشور گفت: ایران از گذشته دارای کاروانسراها و مهمان‌سراهایی بوده که برای ارائه خدمات به مسافران مسیرهای زیارتی و سیاحتی شکل گرفته‌اند.
سرمایه‌گذاری در گردشگری نیازمند نگاه اقتصادی پایدار است
قریشی با اشاره به شرایط سرمایه‌گذاری در صنعت هتلداری اظهار کرد: نمی‌توان گفت در کشوری زندگی می‌کنیم که نگاه کاملی به صنعت گردشگری دارد و افرادی که در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده‌اند باید بپذیرند که دفاع از این صنعت تا حد زیادی بر عهده خود فعالان و سرمایه‌گذاران است.
وی افزود: در شرایط فعلی، بخش قابل توجهی از فشارها متوجه سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت است و هم‌زمان موضوع کسب منفعت از سرمایه‌گذاری و ایجاد ارزش افزوده نیز مطرح است.
مدیر هتل جواد مشهد با اشاره به شرایط قیمت‌گذاری هتل‌ها گفت: اکنون قیمت‌ها شکسته شده و هتل‌ها تخفیف‌هایی ارائه می‌کنند که شاید در اوج دوره‌های پیک حاضر به ارائه آن نباشند.
افزایش ظرفیت اقامتی و کاهش تقاضا
وی یکی از چالش‌های آینده هتلداری مشهد را افزایش ظرفیت اقامتی هم‌زمان با کاهش تقاضا دانست و گفت: هر هتلی که ساخته شده و فعالیت می‌کند، در نهایت برای خود بازار و مسافر خاصی پیدا می‌کند، اما آینده هتلداری با تغییر سلیقه مسافران و اتفاقاتی که در بازار رخ می‌دهد، در صورتی که گشایشی نسبت به بازارهای جهانی ایجاد نشود، می‌تواند ضعیف‌تر شود.
قریشی افزود: از یک سو ظرفیت‌های اقامتی افزایش پیدا کرده و از سوی دیگر تقاضا کاهش یافته است. برای مثال، اگر خیابان تهران مشهد را در دهه ۷۰ بررسی کنیم، تعداد محدودی هتل بالای ۱۰۰ اتاق وجود داشت، اما امروز در محدوده خیابان نواب هتل‌هایی با چند صد اتاق فعالیت می‌کنند.
وی بیان داشت: این ظرفیت‌ها نیازمند جذب مسافر و رسیدن به ضریب اشغال مناسب هستند و موفقیت هتل‌ها در شرایط فعلی، علاوه بر بازار، به موقعیت و ویژگی‌های خود هتل نیز ارتباط دارد.
آینده هتلداری مشهد به حفظ بازار داخلی وابسته است
مدیر هتل جواد مشهد با اشاره به حجم سرمایه مورد نیاز برای احداث هتل گفت: ساخت یک هتل چند صد میلیارد تومان هزینه دارد و هزینه زمین و پروانه نیز به این رقم اضافه می‌شود؛ بنابراین باید مشخص باشد سرمایه‌گذار در مقابل چنین سرمایه‌گذاری، چه میزان بازدهی می‌تواند انتظار داشته باشد.
وی تاکید کرد: شرایط سرمایه‌گذاری امروز با ۴۰ سال گذشته متفاوت است و نمی‌توان انتظار داشت مدل‌های قدیمی سرمایه‌گذاری بدون توجه به تغییر شرایط اقتصادی ادامه پیدا کنند.
قریشی در پایان با اشاره به ویژگی هتل‌های موفق آینده گفت: هتل‌هایی می‌توانند در شرایط فعلی موفق بمانند که بازار داخلی خود را حفظ کنند، توان ادامه فعالیت داشته باشند و سیستم خود را سرپا نگه دارند.
وی افزود: هتل‌هایی که سرمایه و پشتوانه مالی در اختیار دارند، می‌توانند در این مسیر دوام بیشتری داشته باشند؛ اما در نهایت حفظ بازار و توان ادامه فعالیت، مهم‌ترین مسئله پیش‌روی هتلداری مشهد در شرایط فعلی است.