چمدان خبر – مدیر هتل مشهد با تشریح چالش‌های امروز صنعت هتلداری، از کاهش شدید گردشگران خارجی، افت قدرت خرید مسافران داخلی، افزایش بهای تمام‌شده، نوسان ضریب اشغال و دشواری حفظ نیروهای متخصص گفت و تاکید کرد که ادامه این شرایط می‌تواند برخی هتل‌ها را به سمت تعطیلی سوق دهد.
محمدرضا نخ‌فروش، مدیر هتل مشهد در گفتگو با چمدان خبر با تشریح شرایط این صنعت در ماه‌های اخیر، مهم‌ترین دغدغه هتل‌ها را حفظ نیروی انسانی و تامین هزینه‌های فعالیت دانست و گفت: صنعت هتلداری هم‌زمان با کاهش تقاضا، افزایش هزینه‌های جاری، دشواری جذب گردشگر خارجی و کاهش توان اقتصادی مسافران داخلی مواجه شده است.
خروج نیروهای متخصص از هتلداری پس از کرونا
نخ‌فروش با اشاره به نقش نیروی انسانی در کیفیت خدمات هتل‌ها اظهار کرد: یکی از شاخص‌های اصلی ارزیابی یک هتل، رفتار و کارایی پرسنل است و پس از کرونا بسیاری از نیروهای متخصص هتلداری جذب صنایع دیگر شدند.
وی افزود: هتل‌ها طی سال‌ها برای آموزش نیروهای انسانی خود سرمایه‌گذاری کرده‌اند و پس از خروج نیروهای متخصص، دوباره مجبور شدند فرآیند آموزش را از ابتدا طی کنند.
مدیر هتل مشهد ادامه داد: یکی دیگر از چالش‌های مدیران هتل‌ها پس از کرونا، ایجاد وفاداری و تعهد در میان نیروهای جدید بوده است؛ موضوعی که به گفته او در گذشته در میان نیروهای فعال در هتلداری بیشتر وجود داشت.
وی تاکید کرد: فلسفه هتلداری ارائه خدمات باکیفیت است و این موضوع زمانی محقق می‌شود که نیروی انسانی آموزش‌دیده و کارآمد در هتل حضور داشته باشد. به گفته نخ‌فروش، شرایط رقابتی بازار نیز اهمیت این مسئله را بیشتر کرده است، زیرا مهمانانی که به مشهد سفر می‌کنند سطح توقع بالایی دارند.
تعطیلی برخی هتل‌ها برای کنترل هزینه‌ها
نخ‌فروش با اشاره به شرایط ایجادشده پس از آغاز جنگ ۴۰ روزه گفت: در ۱۰ اسفند، یعنی یک روز پس از آغاز این شرایط، برخی هتل‌های مشهد فعالیت خود را متوقف کردند.
وی افزود: یکی دو هتل چهارستاره نیز بلافاصله تعطیل شدند و دلیل این تصمیم، دشواری تامین هزینه‌های مجموعه بود.
مدیر هتل مشهد با تاکید بر هزینه بالای تعطیلی و راه‌اندازی دوباره هتل اظهار کرد: تعطیل کردن یک هتل و بازگرداندن آن به چرخه فعالیت، هزینه زیادی دارد که یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن، تامین دوباره نیروی انسانی کارآمد است.
وی ادامه داد: به همین دلیل، تصمیم مجموعه خود این بوده است که پس از آغاز بحران، به جای کاهش نیرو، موضوع بقا و حفظ سرمایه انسانی را در اولویت قرار دهد.
افزایش شدید هزینه مواد اولیه
نخ‌فروش یکی از چالش‌های جدی هتل‌ها را افزایش هزینه تامین مواد اولیه دانست و برای نشان دادن شدت این افزایش قیمت گفت: در ۹ اسفند، یک شامپوی ۳۰ گرمی ۳۵۰۰ تومان قیمت داشت و این رقم طی شش ماه به ۱۴ هزار تومان رسید.
وی افزود: این افزایش قیمت تنها مربوط به یک قلم نیست و بخش قابل توجهی از اقلام مصرفی هتل‌ها با رشد قیمت مواجه شده‌اند.
مدیر هتل مشهد تاکید کرد: در کنار مواد اولیه، هزینه‌های انرژی، مالیات، ارزش افزوده و تامین اجتماعی نیز به هزینه‌های هتل اضافه می‌شود و بهای تمام‌شده هتلداری صرفاً به هزینه اقلامی که مهمان مصرف می‌کند محدود نیست.
شش ماه بدون مهمان خارجی
نخ‌فروش با اشاره به وضعیت گردشگران خارجی گفت: در شش ماه گذشته هتل ما هیچ مهمان خارجی نداشته است و این مسئله در شرایطی رخ داده که بخشی از ظرفیت بازار اقامت مشهد به گردشگران خارجی وابسته است.
وی ادامه داد: در روزهای اخیر حدود ۴۰ مهمان عراقی در هتل داشتیم، اما هنگام بازگشت با مشکل پرواز مواجه شدند و مجبور شدند یک شب بیشتر در ایران بمانند و روز بعد با اتوبوس به کشور خود بازگردند.
مدیر هتل مشهد تاکید کرد: چنین تجربه‌ای می‌تواند بر تصمیم گردشگران برای سفرهای بعدی تاثیر بگذارد و باعث شود مهمان خارجی برای سفر دوباره به ایران با تردید مواجه شود.
مسافر داخلی هم توان پرداخت هزینه‌های سفر را ندارد
نخ‌فروش در ادامه به وضعیت بازار داخلی اشاره کرد و گفت: مسافر داخلی نیز توان هزینه‌ای محدودی دارد و افزایش قیمت حمل‌ونقل، فشار زیادی به تقاضای سفر وارد کرده است.
وی با اشاره به قیمت پروازهای داخلی اظهار کرد: پرواز مشهد ـ اصفهان به حدود ۱۰ میلیون تومان رسیده است و یک خانواده چهار نفره برای سفر هوایی به مشهد باید هزینه قابل توجهی تنها برای بلیت پرداخت کند.
او افزود: از سوی دیگر، ظرفیت قطارها نیز از قبل تکمیل است و محدودیت‌هایی در سفر زمینی وجود دارد.
نخ‌فروش گفت: در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد صنعت گردشگری در معرض بحران‌های جدید قرار دارد. به گفته او، در شش ماه نخست سال بخشی از هزینه‌های هتل از منابع سرمایه‌گذار و مالک تامین شده، اما چشم‌انداز شش ماه آینده و به‌ویژه فصل زمستان، سخت‌تر خواهد بود.
پیشنهاد تسهیلات ۳۰۰ میلیون تومانی برای حفظ نیروی انسانی
مدیر هتل مشهد با اشاره به حمایت‌های دوران کرونا اظهار کرد: در آن دوره به ازای هر نیروی پرسنل ۱۶ میلیون تومان تسهیلات با نرخ چهار درصد و یک سال تنفس پرداخت شد که ارزش آن در آن زمان حدود هزار و ۱۰۰ دلار بود.
وی افزود: اگر بخواهیم همان میزان حمایت را با شرایط امروز محاسبه کنیم، باید به ازای هر نیرو حدود ۳۰۰ میلیون تومان تسهیلات پرداخت شود.
نخ‌فروش تاکید کرد: اگر چنین مبلغی به هتل‌دار پرداخت شود، می‌تواند حدود هشت ماه هزینه‌های نیروی انسانی را پوشش دهد.
وی گفت: دغدغه اصلی هتل‌ها در حال حاضر منابع انسانی است و نگرانی اصلی برای شش ماه دوم سال نیز حفظ همین نیروهاست.
مدیر هتل مشهد اضافه کرد: نخستین پیشنهادی که در پایان اسفند ۱۴۰۴ به مالک مجموعه داده، این بوده که حتی یک نفر از نیروها کاهش پیدا نکند، اما فعالیت به شکلی مدیریت شود که مجموعه بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.
ضریب اشغال زیر ۲۵ درصد در اسفند و فروردین
نخ‌فروش با اشاره به تاثیر وضعیت حمل‌ونقل و پروازها بر بازار هتلداری مشهد گفت: متوسط ضریب اشغال هتل‌ها در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ به دلیل نبود پرواز، زیر ۲۵ درصد بوده است.
وی ادامه داد: شرایط فعلی نیز نوسان شدیدی دارد؛ به‌گونه‌ای که در پنجشنبه و جمعه حدود ۶۰ درصد ضریب اشغال داریم، اما از شنبه این میزان به حدود ۲۰ درصد کاهش پیدا می‌کند.
مدیر هتل مشهد تاکید کرد: با چنین نوسانی، هتل‌دار همچنان باید زمینه حفظ و حراست از نیروی انسانی را فراهم کند، در حالی که درآمد مجموعه برای پوشش هزینه‌های ثابت و جاری محدود است.
هتل‌ها با هزینه‌های پنهان و سنگین مواجه‌اند
نخ‌فروش با اشاره به مفهوم بهای تمام‌شده در هتلداری گفت: بخشی از هزینه‌ها مربوط به اقلام مصرفی هتل است و بخش دیگری از هزینه‌ها به انرژی، دارایی، مالیات، ارزش افزوده و تامین اجتماعی مربوط می‌شود.
وی افزود: هزینه تعمیر و نگهداری نیز یکی از مسائل اصلی هتل‌هاست. امروز اگر یک هتل بخواهد آسانسور یا هواساز خود را تعویض کند، با هزینه‌های میلیاردی مواجه می‌شود.
مدیر هتل مشهد همچنین به موضوع بوفه اشاره کرد و گفت: در دوران کرونا، ممنوعیت ارائه بوفه باعث شد بخشی از هزینه‌های ناشی از دورریز، اسراف و تامین مواد اولیه کاهش پیدا کند، اما پس از پایان کرونا، استفاده از بوفه دوباره افزایش یافت؛ چراکه مهمان در هتل احساس آرامش و امنیت بیشتری دارد.
قراردادهای گروهی در برابر تورم آسیب‌پذیرند
نخ‌فروش با اشاره به قرارداد هتل‌ها با گروه‌های گردشگری اظهار کرد: در دو ماه نخست برخی قراردادهای گروهی برای هتل جذاب هستند و حتی می‌توانند هزینه‌های اساسی مجموعه را تامین کنند، اما از ماه سوم، هتل عملاً وارد مقابله با تورم می‌شود و ادامه قرارداد با همان قیمت دشوار خواهد شد.
وی تاکید کرد: تورم مواد اولیه فشار سنگینی به هتل‌ها وارد می‌کند و نمونه آن را می‌توان در افزایش قیمت بسیاری از اقلام مشاهده کرد.
به گفته او، یکی از مشکلات هتل‌ها این است که در تابستان امکان ذخیره منابع مالی برای ماه‌های کم‌تقاضا وجود نداشته است.
هزینه مهمان ایرانی برای هتل بیشتر است
مدیر هتل مشهد با اشاره به تفاوت الگوی مصرف مهمانان داخلی و خارجی گفت: از نظر بهای تمام‌شده، هزینه مهمان ایرانی برای هتل بیشتر از مهمان خارجی است.
وی توضیح داد: مهمان خارجی عرب‌زبان معمولاً مدت اقامت بیشتری دارد و در برخی موارد حدود یک هفته در هتل می‌ماند؛ بنابراین هزینه‌های غذایی او برای هتل سرشکن می‌شود و بهای تمام‌شده اقامت او کاهش پیدا می‌کند.
نخ‌فروش افزود: در مقابل، برای مهمان ایرانی خدمات بیشتری در مدت کوتاه‌تری ارائه می‌شود و هزینه‌های مرتبط با اقامت او برای هتل بالاتر است.
مشهد نیازمند بازنگری در قیمت‌گذاری هتل‌هاست
نخ‌فروش با اشاره به وضعیت قیمت‌گذاری در مشهد گفت: هتلداری مشهد از این نظر شرایط متفاوتی دارد و خدمات اقامتی در این شهر با قیمت‌های نسبتاً پایین عرضه می‌شود.
وی افزود: نرخ‌نامه‌ای که اعلام می‌شود سقف قیمت را مشخص کرده، اما کف قیمت را مشخص نکرده است. به گفته او، این موضوع باعث شده برخی هتل‌های اجاره‌ای برای تامین هزینه اجاره و ایجاد درآمد، صرفاً به فروش بیشتر اتاق توجه کنند.
مدیر هتل مشهد هشدار داد: در چنین شرایطی ممکن است تعمیر و نگهداری هتل مورد توجه کافی قرار نگیرد، در حالی که نگهداری زیرساخت یکی از هزینه‌های مهم و ضروری هتلداری است.
دو سناریو برای آینده هتلداری مشهد
نخ‌فروش درباره مسیر آینده هتل‌ها گفت: صنعت هتلداری برای ادامه مسیر با دو سناریو مواجه است؛ نخست ادامه فعالیت با ترکیبی از مهمان داخلی و خارجی و دوم تمرکز بیشتر بر بازار داخلی.
وی تاکید کرد: در هر دو سناریو، حمل‌ونقل مسئله‌ای اساسی است. مسافر ابتدا باید بتواند با هزینه‌ای متعارف خود را به مشهد برساند تا هتل بتواند او را جذب کند.
مدیر هتل مشهد افزود: در این شرایط، دولت باید در حوزه حمل‌ونقل اقدامی فوری انجام دهد و به جای ارائه راهکارهای موقت، به دنبال راه‌حل اساسی باشد.
وی همچنین با اشاره به تاثیر وضعیت ناوگان هوایی بر گردشگری گفت: کنار گذاشته شدن برخی هواپیماها از ناوگان، از جمله هواپیماهای بویینگ و MD، می‌تواند به گردشگری آسیب وارد کند.
حفظ نیروی انسانی؛ اولویت شش ماه آینده
نخ‌فروش در پایان تاکید کرد: مهم‌ترین مسئله هتل‌ها در شرایط فعلی حفظ سرمایه انسانی است؛ زیرا از دست دادن نیروی کارآمد و جمع‌آوری دوباره یک تیم متخصص، هزینه زیادی به هتل تحمیل می‌کند.
وی گفت: هتل‌ها در شش ماه دوم سال باید بیش از هر چیز به دنبال بقا و حفظ سیستم باشند و این موضوع بدون داشتن مهمان و درآمد امکان‌پذیر نیست.
مدیر هتل مشهد افزود: هتل‌ها تا جایی که امکان داشته باشد می‌توانند قیمت‌های رقابتی ارائه دهند و تخفیف بدهند، اما تورم اجازه ادامه این روند را نمی‌دهد.
او در پایان با اشاره به کاهش قدرت خرید خانوارها گفت: اگر یک خانواده چهار نفره برای رفت‌وبرگشت به مشهد حدود ۹۰ میلیون تومان تنها هزینه حمل‌ونقل پرداخت کند، باید پرسید این خانواده چه میزان درآمد دارد که بتواند چنین هزینه‌ای را بپردازد.