فرقی نمیکند اصفهان باشد یا همدان و شیراز؛ اگر چوب لای چرخ گردشگری گذاشته شود، این صنعت از حرکت میایستد. گردشگری در ایران همین حالا هم با مشکلات فراوانی روبهروست و شرایط اقتصادی کشور، جنگ و کاهش قدرت سفر کردن مردم، اقتصاد آن را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین وضعیتی، حفظ همین ظرفیت موجود و کمک به فعالان این حوزه برای ادامه فعالیت، اهمیت زیادی دارد.
به گزارش چمدان خبر، گردشگری ایران روزهای دشواری را پشت سر میگذارد. به گفته معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، پس از آبان ۱۴۰۴ و در پی ناآرامیهای دی همان سال و سپس آغاز تجاوز ائتلاف آمریکایی ـ صهیونیستی به ایران در اسفند، ورود گردشگران بینالمللی به سمت رکود کامل رفت.
در چنین شرایطی، گردشگری داخلی همچنان میتواند بخشی از بار این صنعت را به دوش بکشد. گرچه فشار اقتصادی بر خانوارها، سهم سفر را در سبد بسیاری از خانوادهها کمرنگ کرده به نحوی که مردم هزینههای سفر را بیشتر مدیریت میکنند، سفر شخصی را به تور ترجیح میدهند و در انتخاب هتل و اقامتگاه نیز با احتیاط بیشتری تصمیم میگیرند.
با این حال، همین بازار محدود داخلی برای بسیاری از فعالان گردشگری اهمیت حیاتی دارد. هتلها، اقامتگاههای بومگردی، آژانسهای مسافرتی، راهنمایان گردشگری و مجموعههای وابسته در شرایطی که هزینههایشان افزایش یافته و تقاضا کاهش پیدا کرده است، با دشواری چراغ کسبوکار خود را روشن نگه داشتهاند.
در این میان تعطیلی یا پلمب واحدهای اقامتی میتواند فشار بیشتری بر این مجموعهها وارد کند. البته رعایت قانون و مقررات برای همه واحدهای گردشگری ضروری است اما در شرایط کنونی باید در شیوه برخورد با برخی ملاحظات که گریبان گیر گردشگری حال حاضر کشورمان است نیز دقت بیشتری به خرج داد.
وقتی یک هتل یا اقامتگاه تعطیل میشود، آثار آن به مالک واحد محدود نمیماند. کارکنان مجموعه ممکن است کار خود را از دست بدهند، سرمایهگذاری انجامشده آسیب ببیند و نیروهای متخصصی که طی سالها در این حوزه تجربه اندوختهاند، به سمت مشاغل دیگر بروند.
گردشگری و هتلداری به نیروی انسانی متخصص نیاز دارند. تربیت یک راهنمای گردشگری، مدیر هتل یا نیروی حرفهای در بخشهای مختلف این صنعت زمان میبرد و هزینه دارد. در شرایط اقتصادی کنونی، بسیاری از این نیروها به دلیل کاهش درآمد و نبود ثبات شغلی در معرض خروج از این حوزه قرار دارند و فشارهای بیشتر میتواند این روند را تشدید کند.
اصفهان و کاشان از جمله شهرهایی هستند که بخش مهمی از ظرفیت اقتصادی آنها با گردشگری ارتباط دارد. هتلها، اقامتگاهها، آژانسها، فروشگاههای صنایع دستی، رستورانها و مجموعههای خدماتی در این شهرها از حضور گردشگران داخلی و خارجی تأثیر میپذیرند و هر آسیبی به این زنجیره، کسبوکارهای بیشتری را تحت تأثیر قرار میدهد.
جنگ و پیامدهای اقتصادی آن بر فعالیت بسیاری از کسبوکارها سایه انداخته و گردشگری نیز بیش از بسیاری از بخشها از این شرایط آسیب دیده است. مسوولان گردشگری در چنین وضعیتی برای جذب گردشگران کشورهای همسایه مانند افغانستان، پاکستان و عراق رایزنی و در کنار آن برای حفظ گردشگری داخلی و جلوگیری از تعطیلی تاسیسات مرتبط تلاش میکنند.
البته حمایت از گردشگری به معنای نادیده گرفتن قانون نیست. هر واحد اقامتی باید ضوابط و مقررات را رعایت کند و دستگاههای نظارتی نیز وظیفه خود را انجام دهند اما باید گفت در برخی مسائل مرتبط با عرف و رفتار اجتماعی، بیش از برخوردهای سلبی، فرهنگسازی باید صورت بگیرد و چه بسا که برخورد سلبی نتیجه معکوس هم داشته باشد و فشار آن بیشتر بر گُرده کوشندگان عرصه گردشگری باشد که در شرایط سخت اقتصادی به زحمت کسب و کار خود را سرپا نگه داشتهاند.
گردشگری در شرایط کنونی بیش از هر چیز به ثبات و تصمیمهای حساب شده نیاز دارد. فعال گردشگری باید بداند اگر سرمایهگذاری کرد، نیروی انسانی آموزش داد و یک واحد اقامتی راهاندازی کرد، قرار نیست با کوچکترین مشکل، حاصل سالها تلاش او از بین برود.
کشور برای حفظ زیرساختهای گردشگری و نیروی انسانی متخصص، سالها هزینه پرداخته است. از دست رفتن این ظرفیتها در دوره رکود آسان اتفاق میافتد اما واقعیت آن است که بازگرداندن آنها در روزهای رونق بسیار دشوارتر خواهد بود.
اکنون که گردشگری ایران در یکی از دشوارترین دورههای خود قرار گرفته است، تصمیمهای برخی دستگاههای مسوول میتواند در حفظ یا تضعیف این صنعت اثرگذار باشد. قانون باید اجرا شود اما در کنار اجرای قانون، شرایط دشوار کشور و وضعیت شکننده فعالان گردشگری نیز باید در نظر گرفته شود. علاوه بر این گردشگران باید به سهم خود با عنایت به قوانین حاکم بر گردشگری کشور برای پایداری و ادامه فعالیت زنجیره کسب و کارهای گردشگری بهویژه اقامتگاهها و هتلها، به فرهنگ مقصد احترام بگذارند تا مصائب کوشندگان این عرصه از آنچه هست بیشتر نشود.