(سید حبیب قاآنی- مدیرمسئول چمدان خبر)
روز جهانی جهانگردی، امسال بیش از آنکه یک مناسبت تقویمی باشد، فرصتی برای بازنگری در آینده صنعتی است که نمیتواند با الگوهای سنتی اداره شود. شعار امسال با محوریت «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری»، یک پیام روشن دارد: گردشگری آینده، گردشگری دادهمحور، هوشمند و متکی بر فناوری است.
گردشگر پیش از حرکت، مقصد را در فضای دیجیتال جستوجو میکند، قیمتها را مقایسه میکند، اقامتگاه رزرو میکند، مسیر سفر میچیند و برای انتخاب رستوران و جاذبه گردشگری از ابزارهای هوش مصنوعی کمک میگیرد. بنابراین کسبوکار گردشگری ناگزیر است با گردشگریِ متصل و شخصیسازیشده هماهنگ شود. هوش مصنوعی میتواند در ایران از پیشبینی تقاضا و قیمتگذاری هوشمند تا بازاریابی مقصد، پاسخگویی به گردشگر، تحلیل رفتار مسافر و مدیریت منابع هتلها به کار گرفته شود. سازمان جهانی گردشگری نیز بر نقش فناوری، داده و نوآوری در شکلدهی مقاصد هوشمند تأکید دارد.
ایران از نظر تنوع فرهنگی، تاریخی و طبیعی ظرفیت تبدیلشدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری هوشمند را دارد اما میان ظرفیت فناوری و اجرای فراگیر آن فاصله وجود دارد. نبود دادههای یکپارچه و استاندارد، ضعف زیرساختهای دیجیتال، کمبود نیروی انسانی متخصص و نبود یک نقشه راه منسجم، مسیر هوشمندسازی را دشوار کرده است.نشانههای تحول در بخش خصوصی دیده میشود؛ از سامانههای رزرو آنلاین تا تحلیل داده و ابزارهای هوش مصنوعی در بازاریابی.
هوشمندسازی نباید به نصب سامانه یا استفاده نمایشی از هوش مصنوعی محدود شود. مسئله اصلی، تغییر شیوه تصمیمگیری و مدیریت گردشگری است تصمیمهایی مبتنی بر داده دقیق و شناخت گردشگر. روز جهانی جهانگردی میتواند نقطه شروع گفتوگویی جدی باشد: اگر قرار است گردشگری بازطراحی شود، فناوری باید به متن سیاستگذاری و کسبوکار گردشگری بیاید؛ اما انسان، فرهنگ، اصالت مقصد و تجربه سفر همچنان باید در مرکز باقی بمانند.