چمدان خبر _ روز ملی سینما فرصتی است برای فراتر رفتن از نگاه صرفاً هنری به سینما و توجه به ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این صنعت، صنعتی که میتواند علاوه بر روایت قصهها، قصه یک شهر، یک بنا، یک روستا و حتی یک چشمانداز طبیعی را برای میلیونها مخاطب روایت کند.
سینما و گردشگری، دو حوزهای هستند که در صورت شکلگیری یک ارتباط هدفمند، میتوانند یکدیگر را تقویت کنند. یک فیلم یا سریال موفق میتواند مکانی را که پیش از آن برای بسیاری ناشناخته بوده، به مقصدی جذاب تبدیل کند. مخاطب پس از تماشای یک اثر تصویری، گاهی نهتنها داستان و شخصیتها، بلکه خیابانها، خانهها، بناهای تاریخی و طبیعتی را که قصه در آن شکل گرفته است نیز به خاطر میسپارد.
سینمای ایران نمونههای قابل توجهی در این زمینه دارد. «خانه دوست کجاست؟» ساخته عباس کیارستمی، با نمایش چشماندازها و بافت روستایی شمال ایران، تصویری ماندگار از روستا و طبیعت منطقه ارائه کرد. «زیر درختان زیتون» نیز با قرار دادن بخش مهمی از روایت در طبیعت و روستاهای شمال، به یکی از نمونههای شاخص پیوند سینما با جغرافیا تبدیل شد.
در نمونهای دیگر، «باد ما را خواهد برد» مخاطب را با فضای روستایی و طبیعت متفاوت کردستان آشنا کرد؛ جغرافیایی که در قاب سینما، بخشی از هویت روایت شد. همچنین فیلمهایی مانند «مارمولک» و برخی آثار سینمایی که در شهر مشهد و فضاهای شهری و مذهبی آن فیلمبرداری شدهاند، نشان دادهاند که شهرها چگونه میتوانند به یکی از عناصر مهم روایت تبدیل شوند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم گردشگر امروز تنها به دنبال یک بنای تاریخی نیست او به دنبال تجربه است. سینما میتواند پیش از سفر، این تجربه را در ذهن مخاطب شکل دهد. یک کوچه قدیمی، یک بازار، خانهای تاریخی یا منظرهای طبیعی، اگر درست در قاب قرار گیرد، میتواند بیش از بسیاری از تبلیغات رسمی، مخاطب را برای دیدن آن مکان ترغیب کند.
ایران از این منظر گنجینهای کمنظیر در اختیار دارد از کویر و جنگل و سواحل گرفته تا روستاهای تاریخی، بافتهای قدیمی شهری و بناهای ارزشمند. مشهد نیز نباید تنها در قاب زیارت تعریف شود. محلههای تاریخی، معماری، روستاهای اطراف، طبیعت خراسان و فرهنگ بومی منطقه، ظرفیتهایی هستند که میتوانند سوژه تولیدات سینمایی و در ادامه، مقصد گردشگران شوند.
البته استفاده از این ظرفیت نیازمند برنامهریزی است. مدیریت شهری و متولیان گردشگری میتوانند با تسهیل حضور گروههای فیلمسازی، معرفی لوکیشنهای مناسب، حمایت از تولیدات مرتبط با هویت بومی و ایجاد بانک اطلاعاتی از ظرفیتهای تصویری، زمینه استفاده بیشتر سینما از جاذبههای گردشگری را فراهم کنند.
سینما فقط صنعت سرگرمی نیست رسانهای قدرتمند برای ساختن تصویر ذهنی از یک سرزمین است. اگر گردشگری، اقتصاد تجربه است، سینما میتواند پیش از آنکه گردشگر چمدانش را ببندد، نخستین تصویر مقصد را در ذهن او بسازد؛ ظرفیتی که هنوز میتوان بسیار بیشتر از گذشته از آن برای معرفی ایران و شهرهای کمتر دیدهشده بهره گرفت.