وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تاکید بر ظرفیتهای کمنظیر تاریخی، فرهنگی و زیارتی قم، بر ضرورت احیای مجموعههای تاریخی این شهر، ایجاد موزه مرکزی قم و آمادهسازی پرونده آثار شاخص استان برای ثبتجهانی تاکید کرد و گفت: اگر بخواهیم قم را قطب فرهنگی معرفی کنیم، این سازههای تاریخی باید مرمت و احیا شوند و سپس پرونده آنها برای ثبتجهانی آماده شود.
به گزارش چمدان خبر سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، عصر سهشنبه سوم شهریورماه ۱۴۰۵، در جریان سفر به استان قم و پس از زیارت حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، ادای احترام به شهدا و بازدید از مجموعه تاریخی «مقابر گنبد سبز» و طرح در حال اجرا و آمادهسازی موزه باستانشناسی، تاریخ و فرهنگ قم، با اشاره به جایگاه ممتاز این استان در منظومه فرهنگی و تمدنی ایران، بر ضرورت فعالسازی ظرفیتهای تاریخی قم برای تقویت جایگاه این شهر در سطح ملی و جهان اسلام تاکید کرد.
صالحیامیری با ابلاغ سلام رئیسجمهوری به مردم قم در هفته دولت، گفت: توسعه همهجانبه قم یکی از اهدافی است که دولت در برنامههای خود دنبال میکند و این استان به دلیل برخورداری از جایگاه ممتاز زیارتی، تاریخی و فرهنگی، میتواند یکی از کانونهای اصلی این توسعه باشد.
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به جایگاه قم بهعنوان حرم دوم اهلبیت(ع) و ظرفیت گسترده گردشگری زیارتی این استان، افزود: بر اساس آمار اعلامشده از سوی مسئولان استان، سالانه حدود ۲۳ میلیون گردشگر زیارتی وارد قم میشوند و همین موضوع نشان میدهد که این استان پس از مشهد، یکی از مهمترین قطبهای گردشگری زیارتی کشور است.
او با بیان اینکه قم در مسیر یک توسعه فراگیر قرار گرفته است، اظهار کرد: توسعه حرم مطهر، گسترش بزرگراهها و راههای ارتباطی و اجرای طرحهای مهم شهری، نشانههای اراده دولت و مدیریت استان برای حرکت در مسیر توسعه همهجانبه قم است و وزارت میراثفرهنگی نیز در حوزه مأموریتهای خود، این روند را با جدیت پشتیبانی خواهد کرد.
ضرورت تبدیل ظرفیت تاریخی قم به یک مزیت تمدنی
صالحیامیری در ادامه با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و باستانشناختی قم گفت: این شهر با برخورداری از آثار، بناها و محوطههای تاریخی با قدمت حدود ۷ هزار سال و مجموعهای ارزشمند از اشیای تاریخی، یکی از قطبهای مهم فرهنگی و تمدنی ایران است.
او با تاکید بر ضرورت معرفی این ظرفیتها در مقیاس ملی و بینالمللی افزود: بیش از ۱۱ هزار شیء تاریخی در مخازن مرتبط با میراثفرهنگی قم نگهداری میشود و بخشی از این آثار در دورههای مختلف تاریخی، از عصر آهن تا دوره قاجار، شکل گرفتهاند؛ برخی از این اشیا نیز از نمونههای کمنظیر و حتی بینظیر در کشور به شمار میروند.
وزیر میراثفرهنگی تصریح کرد: این ظرفیت تاریخی باید از وضعیت صرفا حفاظتی خارج و به یک ظرفیت فعال فرهنگی، آموزشی، گردشگری و تمدنی تبدیل شود؛ زیرا حفظ و احیای بناهای تاریخی قم، در حقیقت صیانت از بخشی از هویت تاریخی و تمدنی این شهر و کشور است.
آثار تاریخی قم قابلیت بررسی برای ثبت جهانی را دارند
صالحیامیری با اشاره به بازدید خود از مجموعههای تاریخی قم اظهار کرد: اگر این آثار با استانداردهای میراثفرهنگی و چارچوبهای یونسکو مرمت، حفاظت و ساماندهی شوند، ظرفیت آن را دارند که در فرآیند ثبتجهانی قرار گیرند.
او خطاب به مسئولان استان گفت: پیشنهاد من به استاندار محترم و مدیرکل میراثفرهنگی قم این است که این روند هرچه سریعتر آغاز شود، فضاهای تاریخی آمادهسازی و مرمت شوند و پروندههای لازم برای ثبتجهانی آثار واجد شرایط تهیه شود.
وزیر میراثفرهنگی افزود: قم میتواند چندین اثر را در فهرست میراثجهانی یونسکو به ثبت برساند و این موضوع نیازمند یک برنامه دقیق، علمی، مرحلهبندیشده و منطبق با استانداردهای جهانی است.
گنبدهای سبز؛ بازگرداندن شان تاریخی یک مجموعه به سیمای شهری قم
در ادامه این سفر، وزیر میراثفرهنگی از طرح ساماندهی و احیای منظر فرهنگیـتاریخی مجموعه «مقابر گنبد سبز» بازدید کرد؛ طرحی که با هدف حفاظت از هویت تاریخی مجموعه، ارتقای کیفیت منظر پیرامونی و ایجاد فضایی خوانا، آرام، هویتمند و شایسته حضور شهروندان و گردشگران در حال اجراست.
مجموعه تاریخی «مقابر گنبد سبز» که در پانزدهم دیماه ۱۳۱۰ با شماره ۱۲۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، از یادگارهای ارزشمند معماری تاریخی قم و از نمونههای شاخص برجهای آرامگاهی در معماری ایران به شمار میرود.
این مجموعه که در مجاورت گلزار شهدای علیابنجعفر(ع) قرار دارد، بنا بر نظر تاریخشناسان، مدفن سه تن از بزرگان اشعری و احیاکنندگان قم در دوره اسلامی است.
در طرح ساماندهی این مجموعه، مسیرهای دسترسی، سکوها و پلههای پیرامونی، فضای سبز، آب و عناصر نشیمن، کفسازی و جدارههای محیطی ساماندهی میشوند تا ضمن حفظ اصالت بناها، ارتباط بصری و فضایی میان سه مقبره تقویت شود.
صالحیامیری با تاکید بر اهمیت این طرح گفت: هدف اصلی، بازگرداندن شأن تاریخی گنبدهای سبز به منظر شهری قم و ایجاد یک مجموعه فرهنگیـتاریخی یکپارچه است.
موزه مرکزی قم؛ گامی برای بازخوانی تاریخ ۷هزارساله
وزیر میراثفرهنگی همچنین از طرح در حال اجرا و آمادهسازی موزه باستانشناسی، تاریخ و فرهنگ قم بازدید کرد و بر ضرورت ایجاد یک فضای شایسته برای معرفی میراث تاریخی این استان تاکید کرد.
او با اشاره به توافقهای انجامشده برای اختصاص فضای ۶۵۰۰ مترمربعی برای موزه قم گفت: مسئولان استان فضای مناسبی را در اختیار وزارت میراثفرهنگی قرار دادهاند و این فضا در آینده برای مردم قم و گردشگران آماده خواهد شد.
صالحیامیری همچنین از راهاندازی موقت موزه مرکزی قم در فضایی حدود ۵۰۰ مترمربع خبر داد و افزود: تا زمان تکمیل فضای اصلی، این موزه بهصورت موقت فعال خواهد شد تا مردم قم بتوانند بخشی از تاریخ و تمدن چند هزار ساله این شهر را در یک فضای موزهای مشاهده کنند.
قم؛ از قطب زیارت تا قطب گفتوگوی فرهنگی جهان اسلام
وزیر میراثفرهنگی با تاکید بر اینکه ظرفیت قم نباید صرفا در حوزه گردشگری زیارتی تعریف شود، اظهار کرد: اگر بخواهیم قم را بهعنوان یک قطب فرهنگی معرفی کنیم، باید سازههای تاریخی و تمدنی این شهر را احیا و مرمت کنیم و در کنار آن، زیرساختهای فرهنگی متناسب با جایگاه قم شکل گیرد.
او با اشاره به ظرفیت گنبدهای تاریخی قم برای تبدیلشدن به یک مقصد فرهنگی گفت: همانگونه که سعدیه و حافظیه در شیراز بخشی از هویت فرهنگی و گردشگری این شهر را نمایندگی میکنند، گنبدهای تاریخی قم نیز میتوانند چنین کارکردی داشته باشند و در کنار آنها مراکز رویدادهای فرهنگی، شبهای شعر، برنامههای هنری و فضاهای گفتوگوی فرهنگی شکل گیرد.
صالحیامیری ادامه داد: قم سابقهای طولانی در گفتوگو و تعامل فرهنگی دارد و این ظرفیت باید از سطح ملی فراتر رفته و به یک گفتمان جهانی تبدیل شود. اندیشمندان جهان اسلام باید بتوانند در قم گرد هم آیند و این شهر میتواند به یکی از مراکز گفتوگوی فرهنگی جهان اسلام تبدیل شود.
ادای احترام وزیر میراثفرهنگی به شهدا
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در آغاز برنامههای خود در قم با حضور در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) به زیارت و ادای احترام پرداخت.
صالحیامیری همچنین با حضور بر مزار جمعی از شهدا، از جمله شهید علی لاریجانی، سپهبد شهید عبدالرحیم موسوی و سردار شهید محمدسعید ایزدی، با قرائت فاتحه و ادای احترام، یاد و مقام این چهرههای برجسته ایثار و مجاهدت را گرامی داشت.
وزیر میراثفرهنگی در پایان با تاکید بر ضرورت همافزایی ملی و استانی برای احیای ظرفیتهای تاریخی قم گفت: ما میتوانیم پیش از پایان این دولت، با همت استاندار، مدیران میراثفرهنگی و همه دلسوزان این حوزه، یک مرکز فرهنگی در شأن قم را به ایران و جهان اسلام اهدا کنیم./ میراث آریا