رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی و رئیس مجمع تشکلهای ملی گردشگری ایران، تصویب اجرای «آزادی پنجم» را اقدامی مهم در شرایط کنونی صنعت حملونقل هوایی کشور دانست و گفت: ورود شرکتهای هواپیمایی خارجی به شبکه پروازی ایران میتواند ضمن افزایش ظرفیت جابهجایی مسافر، زمینه رقابت، تعدیل قیمتها و رشد ورود گردشگران خارجی را فراهم کند.
به گزارش چمدان خبر ،حرمتالله رفیعی با اشاره به مطالبه دیرینه بخشخصوصی گردشگری برای استفاده از ظرفیتهای حقوق ترافیک هوایی، اظهار کرد: یکی از مطالبات جدی بخشخصوصی در سالهای گذشته، استفاده موثرتر از ظرفیتهای موجود در حقوق بینالملل هوایی و بهویژه آزادی پنجم بوده است و اعلام تصویب این موضوع میتواند در شرایط فعلی صنعت گردشگری و حملونقل هوایی کشور، یک تحول مهم تلقی شود.
رفیعی با تشریح مفهوم آزادی پنجم گفت: بر اساس این سازوکار، یک شرکت هواپیمایی خارجی که از مبدا خود به مقصد کشور دیگری پرواز میکند، میتواند با مجوزهای لازم در یک فرودگاه ایران نیز توقف داشته باشد، بخشی از مسافران را در ایران جابهجا کند و سپس پرواز خود را به مقصد نهایی ادامه دهد. این ظرفیت میتواند بدون ایجاد تعارض با منافع کشور، بخشی از نیاز بازار حملونقل هوایی ایران را پوشش دهد.
رئیس مجمع تشکلهای ملی گردشگری ایران ادامه داد: در کنار آزادی پنجم، موضوع آزادی نهم نیز از ظرفیتهایی است که میتواند برای کشور بسیار حائز اهمیت باشد، به این معنا که یک شرکت هواپیمایی خارجی بتواند در چارچوب مقررات و مجوزهای حاکمیتی، مسافر را در داخل کشور و میان دو شهر داخلی جابهجا کند. برای مثال، در صورت فراهم شدن زیرساختها و مجوزهای لازم، یک شرکت خارجی میتواند مسافری را در تهران سوار کرده و در مقصدی مانند مشهد پیاده کند.
او با تاکید بر اینکه هر دو ظرفیت میتوانند در شرایط فعلی مورد توجه قرار گیرند، تصریح کرد: امروز باید از ظرفیت ناوگان شرکتهای هواپیمایی خارجی برای افزایش عرضه، ایجاد رقابت و متعادلسازی بازار استفاده کنیم.
رفیعی خاطرنشان کرد: بسیاری از شرکتهای هواپیمایی خارجی ناوگانهای بزرگتری در اختیار دارند و در صورت فراهم شدن امکان فعالیت در ایران، میتوانند بخشی از ظرفیت مازاد خود را وارد بازار ایران کنند. این موضوع میتواند در کوتاهمدت ظرفیت عرضه صندلی را افزایش دهد و در بلندمدت نیز به توسعه ارتباطات هوایی و تقویت جایگاه ایران در شبکه حملونقل هوایی منطقه کمک کند.
وی افزود: برآورد دقیق میزان افزایش ظرفیت، به تعداد شرکتهای خارجی، تعداد هواپیماهای اختصاصیافته، فرکانس پروازها، فرودگاههای مقصد و مجوزهای عملیاتی بستگی دارد، اما اگر این سیاست بدون ایجاد موانع زائد اجرایی شود، میتوان انتظار داشت ظرفیت مؤثری به بازار حملونقل هوایی کشور اضافه شود.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی با اشاره به آثار اقتصادی این سیاست گفت: مهمترین اثر ورود شرکتهای خارجی، ایجاد رقابت است. وقتی چند شرکت داخلی و خارجی برای جذب مسافر در یک مسیر رقابت کنند، امکان شکلگیری بازار رقابتی و تعدیل نرخها افزایش پیدا میکند و دیگر بازار در اختیار تعداد محدودی از عرضهکنندگان نخواهد بود.
رفیعی ادامه داد: در برخی مسیرهای منطقهای، فاصله میان هزینه واقعی سفر و قیمتهایی که مسافر ناچار به پرداخت آن است، قابل توجه است. افزایش عرضه و حضور شرکتهای متعدد میتواند این فاصله را کاهش دهد و در نهایت منافع آن مستقیما به مسافر منتقل شود.
او با اشاره به مسیرهای پرتردد ایران و عراق اظهار کرد: برای نمونه، در مسیرهایی مانند تهران ـ نجف، افزایش عرضه و حضور شرکتهای بیشتر میتواند رقابت جدیتری ایجاد کند. در چنین شرایطی، شرکتها برای جذب مسافر ناچار به ارائه قیمت و خدمات رقابتیتر خواهند بود.
رفیعی همچنین افزایش حضور شرکتهای هواپیمایی خارجی را عاملی برای توسعه گردشگری ورودی دانست و گفت: وقتی یک شرکت هواپیمایی خارجی وارد ایران میشود و در یک فرودگاه داخلی توقف میکند، بخشی از مسافران آن میتوانند گردشگران ورودی به ایران باشند. بنابراین، توسعه شبکه پروازی مستقیما با توسعه گردشگری بینالمللی ارتباط دارد.
وی افزود: دسترسی هوایی یکی از مؤلفههای اصلی رقابتپذیری مقاصد گردشگری است. هرچه مسیرهای هوایی متنوعتر، تعداد پروازها بیشتر و قیمتها رقابتیتر باشد، امکان انتخاب ایران بهعنوان مقصد سفر برای گردشگران خارجی افزایش پیدا میکند.
رئیس مجمع تشکلهای ملی گردشگری ایران با تاکید بر ضرورت اجرای جدی این سیاست گفت: امیدواریم این موضوع در دولت با جدیت دنبال شود و پس از تصویب، در مرحله اجرا با موانع غیرضروری مواجه نشود. بخشخصوصی سالهاست بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای قانونی و بینالمللی برای افزایش رقابت و توسعه حملونقل هوایی تاکید دارد.
رفیعی در پایان خاطرنشان کرد: آزادی پنجم و سایر ظرفیتهای حقوق ترافیک هوایی، اگر با یک برنامه منسجم و با رعایت ملاحظات ایمنی، امنیتی و حاکمیتی اجرا شوند، میتوانند همزمان به نفع شرکتهای هواپیمایی، مسافران، صنعت گردشگری و اقتصاد کشور باشند و بخشی از محدودیتهای موجود در ظرفیت حملونقل هوایی ایران را جبران کنند./ میراث آریا