همزمان با هفدهم مردادماه، روز خبرنگار، دیدار صمیمی اصحاب رسانه خراسان رضوی با استاندار خراسان رضوی و معاونین استانداری در قالب نشست شنبههای گفتوگو برگزار شد.
به گزارش اداره کل روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، در این نشست، خبرنگاران و مدیران رسانههای خراسان رضوی مهمترین دغدغهها و مطالبات این حوزه را در زمینه پاسخگویی مدیران، تسهیل دسترسی خبرنگاران به مسئولان، حمایت از رسانههای خصوصی و حل مشکلات معیشتی و بیمهای اصحاب رسانه مطرح کردند؛ همچنین ضرورت ایجاد صندوق حمایت از رسانهها، راهاندازی مجتمع جامع خدمات رسانهای، حمایت از مطبوعات مکتوب و رسانههای تخصصی، تقویت سواد رسانهای مدیران، استفاده از ظرفیت دیپلماسی رسانهای و توجه به ظرفیت خبرنگاران شهرستانها از دیگر محورهای مطرحشده در این نشست بود.
تأکید بر سواد رسانهای مدیران

سید حبیب قاآنی، مدیرمسئول چمدانخبر با تأکید بر ضرورت ارتقای سواد رسانهای مدیران، اظهار کرد: امروز رسانهها عمدتاً در فضای مجازی فعالیت میکنند و روزنامهها با مشکلات اقتصادی و ورشکستگی مواجهاند؛ بنابراین مدیران استان باید با اقتضائات رسانهای روز آشنا باشند.
وی با اشاره به تغییر فضای فعالیت رسانهای و گسترش نقش شبکههای اجتماعی افزود: در شرایط کنونی، نوع بیان، نحوه انتشار اطلاعات و حتی جزئیات اظهارات مسئولان میتواند در شکلگیری روایتهای رسانهای تأثیرگذار باشد و مدیران باید این واقعیت را در تعامل با رسانهها مورد توجه قرار دهند.
مدیرمسئول چمدانخبر ادامه داد: در شرایطی که رسانههای دشمن بهدنبال یافتن کوچکترین بخش از اظهارات مسئولان برای روایتسازی هستند، اشتباه در بیان مطالب یا ارائه روایت نادرست از یک موضوع میتواند خوراک رسانهای برای آنان فراهم کند و صرفاً با تکذیب روابط عمومیها نمیتوان این مسئله را مدیریت کرد. بنابراین لازم است مدیران پیش از حضور در رسانهها و بیان مطالب، با اقتضائات فضای رسانهای و نحوه انتقال پیام آشنا باشند تا از ایجاد ابهام یا شکلگیری روایتهای نادرست جلوگیری شود.
قاآنی با اشاره به ظرفیت رسانهای خراسان رضوی، خواستار توجه به سواد رسانهای مدیران در فرآیند ارزیابی و انتصاب آنان شد و پیشنهاد کرد برای مدیران استان دورههای آموزشی سواد رسانهای برگزار شود و این موضوع بهعنوان یکی از مؤلفههای مورد توجه در ارزیابی عملکرد مدیران قرار گیرد.
تأکید بر ضرورت پاسخگو بودن مدیران
سیداحسان مصطفیزاده، مدیر خبرگزاری کتاب ایران در خراسان رضوی، با تأکید بر ضرورت پاسخگو بودن مدیران، گفت: بهترین هدیه برای اصحاب رسانه، پاسخگویی مسئولان است و هنوز برخی مدیران از رسانهها فرار میکنند یا انتظار دارند خبرنگاران صرفاً اخبار ارسالی روابط عمومیها را منتشر کنند؛ در حالی که اگر رسانه فقط اخبار روابط عمومی را منتشر کند، دیگر رسانه نیست. وی تأکید کرد که ارتباط مستقیم و پاسخگویی مسئولان به خبرنگاران، یکی از الزامات فعالیت حرفهای رسانههاست و خبرنگار باید بتواند در چارچوب وظایف حرفهای خود، پرسشهایش را مطرح کند و پاسخ روشن و مسئولانه دریافت کند.
وی پیشنهاد کرد برای حمایت از اصحاب رسانه، بهویژه خبرنگاران شهرستانها، با مشارکت صنایع استان صندوقی مستقل از ساختار ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه مطبوعات تشکیل شود و افزود: سرمایهای که برای صنایع ممکن است اندک باشد، برای اصحاب رسانه، بهخصوص در شهرستانها، میتواند گرهگشا باشد. همچنین در حوزه کتاب و کتابخوانی، با وجود تغییرات مثبت، همچنان نیاز به برنامهریزی برای تبلیغ و ترویج کتاب و کتابخوانی وجود دارد و باید برای تقویت این حوزه و افزایش توجه جامعه به کتاب و مطالعه اقدامات مؤثرتری انجام شود.
در ادامه، مصطفی میرجانیان، مدیر خبرگزاری فارس در خراسان رضوی، با اشاره به مشکلات مالی رسانههای خصوصی، خواستار ایجاد سازوکاری برای حمایت از رسانههایی شد که منابع مالی خود را از محل درآمدهای خود تأمین میکنند.
وی افزود: مهمترین رسانههای خصوصی و رسانههای فضای مجازی با بیشترین مخاطب کشور، در شرایط مختلف و با وقوع اتفاقات اقتصادی و اجتماعی، با کاهش یا قطع درآمدهای تبلیغاتی مواجه میشوند؛ در حالی که فعالیت و نیازهای آنها در چنین شرایطی بیشتر میشود. بنابراین لازم است برای حمایت از این رسانهها سازوکاری جدی طراحی شود تا در زمان قطع منابع مالی، بتوانند هزینههای جاری و نیازهای کارکنان خود را تأمین کنند.
همچنین زهرا خاوریان، سرپرست روزنامه همشهری با اشاره به مشکلات معیشتی برخی خبرنگاران زن، خواستار حمایت جدیتر از این گروه و ایجاد سازوکاری برای پشتیبانی از اصحاب رسانه، بهویژه خبرنگاران زن شد و اظهار کرد: بخشی از خبرنگاران زن با مشکلات معیشتی مواجه هستند و لازم است در سیاستهای حمایتی حوزه رسانه، شرایط این گروه نیز بهصورت ویژه مورد توجه قرار گیرد. ایجاد صندوقی برای حمایت از اصحاب رسانه میتواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد و زمینه حمایت هدفمندتر از خبرنگاران را فراهم کند.
وی همچنین با اشاره به مشکلات مطبوعات مکتوب و وضعیت کیوسکهای مطبوعاتی در مشهد، خواستار حمایت بیشتر از نشریات مکتوب و اختصاص فضاهای مناسب برای عرضه مطبوعات در سطح شهر شد و گفت: مطبوعات مکتوب همچنان بخشی از بدنه رسانهای کشور را تشکیل میدهند و با توجه به مشکلات اقتصادی موجود، لازم است برای حفظ و تقویت این بخش از رسانهها تدابیر حمایتی بیشتری در نظر گرفته شود. وضعیت کیوسکهای مطبوعاتی و دسترسی مناسب شهروندان به مطبوعات نیز از موضوعاتی است که نیازمند توجه و ساماندهی بیشتر در سطح شهر مشهد است.
همچنین فاطمه سهامی، دبیر سرویس خراسان رضوی قدس آنلاین، نیز با اشاره به مشکلات معیشتی بخشی از خبرنگاران و ضرورت توجه به سطوح مختلف فعالان رسانهای، خواستار اتخاذ تدابیری برای برخورداری خبرنگاران از حداقلهای معیشتی، بیمه، تسهیلات و مسکن شد.
وی با انتقاد از ناسالم شدن برخی شیوههای مطالبهگری در فضای رسانهای اظهار کرد: وقتی خبرنگار برای تأمین معیشت خود با مشکلات جدی مواجه است و راههای حرفهای و سالم مطالبهگری نیز بهدرستی تقویت نمیشود، زمینه برای شکلگیری روشهای نادرست فراهم میشود؛ بنابراین باید برای اصلاح این روند و حرفهایتر شدن فضای رسانهای، تعارفها را کنار گذاشت.
سهامی با اشاره به گسترش نقش بلاگرها و فعالان فضای مجازی در روایت رویدادها گفت: استفاده از ظرفیت بلاگرها میتواند در کنار رسانههای رسمی انجام شود، اما نباید بهگونهای باشد که رسانههای رسمی در روایتگری عقب بمانند. سازمانها نیز نباید به دلیل سهولت دسترسی، به سمت استفاده از بلاگرها بروند و در ساختارهای رسمی خود رویههایی ایجاد کنند که بعداً اصلاح آن دشوار باشد.
وی ادامه داد: اگر میخواهیم فضای رسانهای حرفهای داشته باشیم، باید مسائل موجود در بدنه رسانه، از جمله مشکلات معیشتی، دسترسی خبرنگاران به مسئولان و نحوه مطالبهگری، مورد توجه قرار گیرد. دسترسی به مدیران استان نیز باید تسهیل شود تا خبرنگاران بتوانند مسائل و مطالبات خود را بهصورت حرفهای مطرح کنند.
پیشنهاد تشکیل صندوق رسانهای و مجتمع خدمات رسانهای
مجتبی صدیقی، مدیر خانه مطبوعات خراسان رضوی، با اشاره به ضرورت ایجاد یک مجتمع جامع خدمات رسانهای در استان گفت: بسیاری از مطالبات مطرحشده از سوی اهالی رسانه به دلیل نبود یک تشکل و ساختار جامع رسانهای در استان است و اگر به دنبال تحول در حوزه رسانه هستیم، باید هم نظام جامع صنفی و هم مجتمع جامع خدمات رسانهای ایجاد شود.
وی ادامه داد: خانه مطبوعات در قالب کارگروهی مشترک با ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و بسیج رسانه، موضوعاتی از جمله بیمه، توانمندسازی، نشستهای خبری و مسائل مالیاتی و تأمین اجتماعی را پیگیری میکند.
صدیقی همچنین خواستار تقویت حمایت حقوقی و معنوی از خبرنگاران شد و گفت: نبود این حمایتها قلم خبرنگار را تضعیف میکند و هرچه این توانمندی تقویت شود، جایگاه خراسان رضوی در سطح کشور نیز بیشتر نمایان خواهد شد.
در ادامه، سیدحسین فرجادی، سرپرست روزنامه اطلاعات در خراسان رضوی، با اشاره به برخی رفتارهای سلیقهای دستگاههای اجرایی در تعامل با رسانهها گفت: در حوزه مالیات، با مشاور حقوقی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مذاکراتی انجام شده و به متنی برای حل مشکلات مالیاتی رسانهها رسیدهایم، اما برخی دستگاهها در استان همچنان رویههای متفاوتی را اعمال میکنند که نیازمند تذکر و پیگیری است.
وی همچنین با اشاره به افزایش شمار خبرنگاران بازنشسته، خواستار شناسایی و حمایت از این قشر و استفاده از تجربیات آنان شد و گفت: تشکیل تشکلی برای خبرنگاران بازنشسته دهههای ۵۰ تا ۹۰ میتواند ضمن قدردانی از این نسل، زمینه استفاده از تجربه آنان را فراهم کند.
فرجادی همچنین پیشنهاد ایجاد اتاق مشترک رسانهای میان ایران و کشورهای همسایه، بهویژه افغانستان و ترکمنستان، و تشکیل یک انجمن مشترک خبرنگاران ایرانی و افغانستانی در مشهد را مطرح کرد.
تأکید بر نقش رسانهها در دیپلماسی و برنامههای استان
سیدمیثم موسویمهر، مدیرعامل مؤسسه فرهنگی شهرآرا، با اشاره به ظرفیتهای رسانهای خراسان رضوی در حوزه ارتباطات منطقهای، بر ضرورت استفاده از ظرفیت دیپلماسی رسانهای و انعقاد تفاهمنامههای همکاری رسانهای با استانهای دیگر کشورها، بهویژه کشورهای همسایه تأکید کرد و گفت: تجربه انعقاد تفاهمنامه همکاری مشترک رسانهای میان ایران و عراق در دوره گذشته، مسیر مناسبی بود که میتوان آن را در سطح استان دنبال کرد. خراسان رضوی با توجه به موقعیت جغرافیایی و ارتباطات گسترده با کشورهای همسایه، ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاریهای رسانهای و استفاده از رسانه بهعنوان ابزاری برای تقویت ارتباطات فرهنگی و منطقهای دارد.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت تعیین نقش مشخص رسانهها در برنامههای استان، خواستار آن شد که مدیران دستگاههای اجرایی در کنار مطالبه از رسانهها، گزارشی از اقدامات و همکاریهای خود با رسانهها ارائه دهند.
موسویمهر گفت: اگر برای رسانهها نقش و مأموریت مشخصی تعریف شود، به جای مطالبه یکطرفه از رسانهها، میتوان میان وظایف دستگاههای اجرایی و رسانهها توازن ایجاد کرد. در چنین شرایطی، رسانه نیز میداند در هر برنامه و موضوع چه مسئولیتی بر عهده دارد و دستگاه اجرایی نیز باید متناسب با این نقش، زمینه همکاری و دسترسی رسانهها به اطلاعات و مسئولان را فراهم کند.
همچنین مجتبی محمودی، عضو هیئتمدیره خانه مطبوعات استان خراسان رضوی، با اشاره به نقش رسانهها در ایام جنگ و تشییع گفت: اهالی رسانه در این ایام بهصورت جدی پای کار بودند و لازم است مطالبات خبرنگاران نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد سازمانها و دستگاهها اظهار کرد: امروز باید از پرداختن صرف به روایت عبور کنیم و به معماری روایت توجه داشته باشیم. سازمانها و دستگاهها باید از رویکرد مسئولمحور و شخصمحور به سمت سازمانهای مردممحور و برنامهمحور حرکت کنند؛ چرا که این تغییر رویکرد میتواند اعتماد ایجاد کند و به هویتسازی کمک کند.
محمودی ادامه داد: مدیران باید توان فرهنگسازی و سواد رسانهای داشته باشند و نسبت به این موضوع اهتمام بیشتری نشان دهند.
متین لنگری، مدیر خبرگزاری ایسکانیوز در خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت این خبرگزاری در حوزههای دانشجویی و رسانهای، خواستار توجه بیشتر مدیران استان به ظرفیتهای رسانهای این مجموعه و حضور آنان در دفتر خبرگزاری شد.
وی با بیان اینکه ایسکانیوز از سال ۱۳۸۳ فعالیت خود را در تهران آغاز کرده است، گفت: این خبرگزاری امروز با تیمی جوان، باانگیزه و خوشفکر فعالیت میکند و با توجه به ارتباط با جامعه دانشگاهی، ظرفیت قابل توجهی برای استفاده از نیروهای جوان در حوزههای خبری، تحلیلی، فضای مجازی و تخصصهای مرتبط دارد.
.jpg)
تأکید رسانهها بر پاسخگویی و تسهیل دسترسی به مدیران
سید شایان حسینیراد، مدیرمسئول پایگاه خبری مشهد رسانه، با قدردانی از پاسخگویی معاونان استانداری به رسانهها گفت: در نشستهای خبری برگزارشده، به پرسشهای خبرنگاران بهصورت شفاف پاسخ داده شده و این رویکرد قابل تقدیر است.
وی با اشاره به تکرار مطالبات رسانهها در سالهای گذشته افزود: بسیاری از مشکلات خبرنگاران طی هشت تا ۱۰ سال گذشته بارها در جلسات مختلف مطرح شده، اما همچنان پابرجاست. امیدواریم مطالب مطرحشده در این جلسه و مواردی که استاندار و معاونان یادداشت کردند، بهصورت جدی پیگیری شود و این مطالبات دوباره در جلسات بعدی تکرار نشود.
همچنین محمدجواد رنجبر، عضو هیئتمدیره خانه مطبوعات خراسان رضوی، با تأکید بر ضرورت عملیاتی شدن مصوبات و مطالب مطرحشده در نشستهای شنبههای گفتوگو گفت: برگزاری این جلسات و شنیدن صحبتهای اهالی فرهنگ و رسانه اقدام ارزشمندی است، اما انتظار داریم این گفتوگوها به اقدامات اجرایی و نتیجه ملموس منجر شود.
وی با انتقاد از پاسخگو نبودن برخی مدیران استان به رسانهها ادامه داد: رسانهها انتظار زیادی ندارند و تنها میخواهند مسئولان درباره موضوعات مطرحشده پاسخگو باشند و امکان گفتوگو و دریافت اطلاعات از مدیران فراهم شود. درب استانداری باید به روی رسانهها باز باشد و خبرنگاران بتوانند بدون موانع و هماهنگیهای متعدد، کار حرفهای خود را انجام دهند.
حسینعلی آریانی، مدیر سابق خانه مطبوعات خراسان رضوی نیز با انتقاد از رویکرد برخی مدیران استان در تعامل با رسانهها گفت: استانداران خراسان رضوی در سالهای گذشته وعدههای متعددی برای حل مشکلات رسانهها دادهاند، اما بسیاری از این وعدهها به نتیجه نرسیده و در عمل، مطالبات خبرنگاران همچنان باقی مانده است.
وی ادامه داد: در خراسان رضوی برای صحبت با برخی مسئولان باید بسیار محتاطانه و با ملاحظه سخن گفت، در حالی که انتظار میرود مدیران استان ارتباط فعالتر و صریحتری با رسانهها داشته باشند.
تأکید بر پیگیری مطالبات رسانهها
یاسین حقیقی، مدیرمسئول توسعه و اقتصاد پایدار، با اشاره به شرایط دشوار فعالیت رسانهای گفت: ذهن اصحاب رسانه به دلیل انباشت روزانه اطلاعات و تلاش برای کمک به جامعه و مسئولان، بسیار درگیر و آشفته است و در چنین شرایطی باید برای مسائل اساسی این حوزه چارهاندیشی شود.
وی با انتقاد از تداوم نگاههای حداقلی به مطالبات رسانهها ادامه داد: زیستبوم رسانهای سالهاست به اصحاب رسانه وعده داده شده، اما تاکنون به نتیجه نرسیده است. در این زمینه مکاتباتی نیز انجام شده و انتظار میرود موضوع با جدیت بیشتری پیگیری شود.
مجتبی محمودی، عضو هیئتمدیره خانه مطبوعات خراسان رضوی، با اشاره به نقش رسانهها در ایجاد همبستگی و همدلی گفت: مهمترین کارکرد رسانهها فقط اطلاعرسانی نیست، بلکه رسانهها میتوانند در ایجاد همبستگی و همدلی نقش مهمی داشته باشند و در شرایط جنگی نیز باید در کنار مجموعه مدیریتی و ستاد اطلاعرسانی قرار گیرند. وی با اشاره به مشکلات مسکن خبرنگاران افزود: یکی از موضوعات مهم، مسکن خبرنگاران است. در خراسان شمالی و خراسان جنوبی برای خبرنگاران زمین رایگان گرفته شده و در برخی استانها نیز مجتمع رسانهای ایجاد شده است، اما در اینجا خبرنگاران حتی برای داشتن یک اتاق و دفتر رسانه مشکل دارند. خواهش میکنم بحث مسکن خبرنگاران با اهتمامی که شما دارید، پیگیری شود.
وی ادامه داد: نکته بعدی، پیوست رسانهای پروژههاست. بسیاری از پروژههای مشهد و خراسان رضوی ملی و فراملی هستند و باید پیوست رسانهای آنها نیز دیده شود تا برای برندسازی و معرفی ظرفیتها استفاده شود. همچنین در بحث دیپلماسی رسانهای، چه اشکالی دارد در تیمهایی که به کشورهای خارجی سفر میکنند یا مراودات خارجی دارند، یک تیم رسانهای از رسانههای اصلی استان نیز حضور داشته باشد؛ چرا که امروز همچنان نبرد روایتهاست و رسانه در این زمینه نقش پررنگی دارد.
محمودی اضافه کرد: در حوزه تسهیلات نیز انتظار داریم در ایام روز خبرنگار، در کنار تبریکها اتفاقات عملی برای خبرنگاران رخ دهد. همچنین خواهشم این است که با ابلاغ استاندار، پاسخگویی مدیران به رسانهها تقویت شود و جلسات همفکری و هماندیشی با فعالان رسانهای مانند این نشست ادامه پیدا کند. رسانهها چپ و راست ندارند و اگر حال خبرنگار خوب نباشد، نمیتواند شاخکهای حسی و عصبی خوبی برای جامعه باشد؛ خواهش میکنم در این زمینه نیز اتفاق ویژهتری بیفتد.
جواد طاریبخش، سردبیر شهرآرانیوز، نیز با اشاره به ظرفیت بالای رسانهای خراسان رضوی گفت: پتانسیل رسانهای خراسان رضوی بسیار بالاست؛ بعد از تهران، بزرگترین کلونی رسانهای کشور در مشهد و خراسان رضوی است و بیشترین تعداد خبرنگار و رسانه، چه خصوصی و چه دولتی، سیاسی و حزبی، در این استان فعالیت میکنند و هر اتفاقی که در استان رخ دهد، از مشهد مخابره میشود، اما همکاریای که باید با رسانهها صورت بگیرد و مثمرثمر باشد، وجود ندارد. اینکه در خراسان رضوی خبرنگاران زیادی داشته باشیم اما از حداقل حمایتها و بیمه برخوردار نباشند، واقعاً بد است.
وی افزود: موضوع دیگری که باید عرض کنم، مالیات از خبرنگاران است. فقط در استان از خبرنگاران مالیات گرفته میشود. طبق قانون مجلس، نباید از رسانه مالیات گرفته شود، اما تمام خبرنگاران حقالتألیف که بیمه ندارند، مالیات میدهند.
ابراهیم مروتی، معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، نیز با اشاره به ضرورت تقویت همدلی و همکاری در جامعه اظهار کرد: ما خیلی در جامعه داریم تلاش میکنیم، همگی در همه حوزهها، اما این تلاشها آنطور که باید و شاید به چشم نمیآید. با همه محدودیتها، شاید ما آنطور که باید و شاید کشورمان را دوست نداریم. میگویند عشق به وطن از ایمان است یا نیمی از ایمان؛ ما این روحیه را آنطور که باید در وجود خود متبلور نکردهایم.
وی ادامه داد: وقتی مجموعهها بدانند اگر پیشرفت نکنند نابود میشوند، برای پیشرفت تلاش میکنند؛ اما وقتی در جامعهای یکدیگر را خنثی کنیم یا منتظر باشیم دیگری کنار برود تا انتقام بگیریم، انرژیها پشت هم هدر میرود. من آرزو میکنم ما ایرانیها دستهایمان در دست هم باشد و با انرژی بیشتر و اعتماد به یکدیگر، جامعه را بهتر از آنچه امروز هست ببینیم.
حسین رفیعی، مدیرمسئول روزنامه صبح امروز، نیز با اشاره به مشکلات مشترک رسانههای مکتوب گفت: درد مشترک ما بیمه خبرنگاران و مشکل کاغذ برای رسانههای مکتوب است. محدودیتها و معضلاتی در این حوزه وجود دارد، اما برخی از این مسائل را میتوان در خود استان حل کرد. ارزی که برای واردات کاغذ تخصیص داده میشود ناچیز است، اما با پیگیری استاندار میتوان این ارز را برای روزنامههای استان تأمین کرد؛ همانطور که در دورههای گذشته شاهد تحقق این مطالبات بودیم.
وی ادامه داد: پیشنهاد مشخص من این است که رسانهها نیز مانند واحدهای صنعتی و تولیدی در ستاد تسهیل دیده شوند. شما در آن ستاد مشکلات مالیاتی و تأمین اجتماعی واحدها را حل میکنید؛ ما هم بنگاه خصوصی هستیم که محتوا تولید میکنیم و میتوانیم بهعنوان یکی از موارد در آن ستاد حضور پیدا کنیم. ما جزو معافان مالیاتی هستیم، اما اخیراً به بهانه تکمیل نکردن اظهارنامه از ما مطالبه مالیات میشود؛ این موارد را میتوان در همان ستاد بررسی کرد.
رفیعی افزود: تمامی مدیران رسانههای ما با تأمین اجتماعی درگیر هستند. مصوباتی داریم که اگر درصدی از حق بیمه را نقدی پرداخت نکنیم، آن دستورالعملها شکسته میشود. خروجی جلسه ستاد تسهیل میتواند برای تأمین اجتماعی لازمالاجرا باشد و این مشکل را حل کند.

