گزارش جدید سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نشان میدهد صنعت گردشگری جهان در سال ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر بحرانهای اقلیمی، تنشهای ژئوپلیتیکی و تغییر رفتار مسافران قرار خواهد گرفت؛ موضوعی که مقاصد گردشگری را به سمت برنامهریزی هوشمند، افزایش تابآوری و توسعه گردشگری مسئولانه سوق میدهد.
به گزارش چمدان خبر، تازهترین گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) حاکی از آن است که ورود گردشگران بینالمللی به کشورهای عضو این سازمان در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳.۴ درصدی به رکورد ۸۴۷ میلیون نفر رسیده است. با وجود این رشد، کارشناسان معتقدند صنعت گردشگری در سال ۲۰۲۶ با چالشهای تازهای از جمله بحرانهای آبوهوایی، تنشهای سیاسی، افزایش هزینههای سفر و تغییر الگوی انتخاب مقصد از سوی گردشگران روبهرو خواهد بود.
رشد گردشگری ادامه دارد، اما با سرعت و الگوهای متفاوت
بر اساس این گزارش، حدود یکسوم کشورهای عضو OECD انتظار دارند عملکرد گردشگری آنها تا پایان سال ۲۰۲۶ از رکوردهای سال قبل نیز فراتر برود. در سال ۲۰۲۵ کشورهای فنلاند، ژاپن، کره جنوبی و نروژ بیشترین رشد ورود گردشگران خارجی را ثبت کردند. توسعه مسیرهای هوایی، افزایش تقاضای سفر و جذابیت اقتصادی برخی مقاصد از مهمترین عوامل این رشد عنوان شده است.
در مقابل، برخی کشورها همچنان با کاهش ورود گردشگران مواجه هستند. کانادا، آلمان، ایرلند و ایالات متحده از جمله کشورهایی هستند که هنوز نتوانستهاند به آمار پیش از همهگیری کرونا بازگردند. همچنین درگیریهای منطقهای موجب شده گردشگری ورودی اسرائیل همچنان فاصله زیادی با شرایط عادی داشته باشد.
بحرانهای سیاسی و اقلیمی، رفتار گردشگران را تغییر میدهد
گزارش OECD تأکید میکند که جنگها و تنشهای ژئوپلیتیکی، بهویژه در خاورمیانه، بر شبکه حملونقل هوایی، هزینههای سفر و اعتماد گردشگران تأثیر مستقیم گذاشته است. در چنین شرایطی بسیاری از مسافران ترجیح میدهند مقاصد نزدیکتر، آشناتر و کمهزینهتر را انتخاب کنند و مدت اقامت خود را نیز کاهش دهند.
این گزارش توصیه میکند مقاصد گردشگری با رصد مداوم تحولات سیاسی، اقتصادی و امنیتی، سناریوهای مختلف را برای مدیریت بحران طراحی کنند تا در برابر رویدادهای غیرمنتظره آمادگی بیشتری داشته باشند.
آبوهوای افراطی به یکی از معیارهای انتخاب مقصد تبدیل شده است
یکی از مهمترین محورهای گزارش، تأثیر تغییرات اقلیمی بر صنعت گردشگری است. موجهای گرما، آتشسوزیهای جنگلی، سیل، طوفان و سایر پدیدههای جوی شدید اکنون در تصمیمگیری گردشگران برای انتخاب مقصد و زمان سفر نقش تعیینکنندهای دارند.
بر همین اساس، OECD از کشورها خواسته است ارزیابی ریسک، سامانههای هشدار سریع، برنامههای مدیریت بحران و سرمایهگذاری در زیرساختهای مقاوم را به بخش جداییناپذیر برنامهریزی گردشگری تبدیل کنند.
در برخی کشورها نیز سامانههای هشدار چندزبانه برای گردشگران راهاندازی شده است. ژاپن، اتریش، کرواسی و سامانه اروپایی MeteoAlarm از جمله نمونههایی هستند که هشدارهای لحظهای درباره شرایط جوی خطرناک را مستقیماً روی تلفن همراه گردشگران ارسال میکنند.
گردشگری مسئولانه؛ اولویت جدید مقاصد گردشگری
در ادامه این گزارش بر ضرورت توسعه گردشگری مسئولانه تأکید شده است. کارشناسان معتقدند رشد گردشگری زمانی پایدار خواهد بود که منافع آن به جوامع محلی نیز برسد و فشار بیش از حد بر مقاصد محبوب کاهش یابد.
بر همین اساس، توسعه گردشگری مبتنی بر جامعه محلی، حمایت از کسبوکارهای کوچک، توزیع سفر به شهرهای کمتر شناختهشده، اجرای مالیات گردشگری، تعیین سقف بازدیدکنندگان، استفاده از سامانههای رزرو زمانبندیشده و تشویق سفر در فصلهای کمگردشگر از جمله سیاستهایی است که احتمال میرود در سالهای آینده در کشورهای بیشتری اجرا شود.
گردشگری آینده بر پایه تابآوری شکل میگیرد
کارشناسان OECD معتقدند صنعت گردشگری جهان وارد مرحلهای شده است که موفقیت مقاصد تنها به تعداد گردشگران وابسته نیست، بلکه توانایی مدیریت بحران، حفاظت از منابع طبیعی، سازگاری با تغییرات اقلیمی، توسعه زیرساختهای مقاوم و ایجاد تعادل میان منافع اقتصادی و حفظ کیفیت زندگی ساکنان محلی، مهمترین شاخصهای موفقیت مقاصد گردشگری در سالهای آینده خواهند بود. این گزارش نشان میدهد مسیر آینده گردشگری جهانی بیش از گذشته بر «تابآوری»، «پایداری» و «مسئولیتپذیری» استوار خواهد بود.