چمدان خبر – در پی تعطیلی گسترده پروازها پس از بسته شدن آسمان کشور، اختلافنظر میان نمایندگان صنف گردشگری و مقامهای سازمان هواپیمایی درباره میزان استرداد هزینه بلیتهای لغو شده بالا گرفته است؛ در حالی که رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران از باقیماندن دستکم ۵۰۰ میلیارد تومان از مطالبات مردم خبر میدهد، معاون سازمان هواپیمایی میگوید بیش از ۹۰ درصد مبالغ تعیین تکلیف و به مسافران بازگردانده شده است.
توقف پروازها تا موج کنسلیها
با آغاز «جنگ تحمیلی سوم» از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و انسداد کامل حریم هوایی کشور، تمامی پروازهای داخلی و خارجی متوقف و بهدنبال آن لغو شد. این محدودیتها تا اواخر فروردین ادامه یافت و سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد از ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ مجوز ازسرگیری پروازهای مسافری صادر شده است.
حداقل ۵۰۰ میلیارد تومان هنوز برنگشته
حرمت الله رفیعی، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران، با انتقاد از عملکرد برخی دستگاههای اجرایی گفت فعالان این صنف تحت فشار مالیات و بیمه قرار دارند و در شرایط بحرانی از حمایت مؤثر برخوردار نشدهاند.
او همچنین به تضییع حقوق مسافران اشاره کرد و گفت تاکنون برخی ایرلاینها و مراکز اقامتی اقدامی جدی برای بازگرداندن هزینه پرواز و هتلهای کنسلشده انجام ندادهاند.
به گفته رفیعی، به دلیل نبود مرجع واحد رسیدگی به شکایات، آمار دقیقی از مطالبات وجود ندارد، اما «در خوشبینانهترین حالت حداقل ۵۰۰ میلیارد تومان» از پول مردم بابت کنسلی پرواز و اقامت نزد ایرلاینها، مراکز اقامتی و «صاحبان قدرت» باقی مانده و باید سریعتر بازگردانده شود.
روایت سازمان هواپیمایی: «بیش از ۹۰ درصد عودت شده است»
در مقابل، معاون سازمان هواپیمایی کشوری با اشاره به تسریع روند استرداد اعلام کرده است بیش از ۹۰ درصد هزینه بلیتهای پروازهای لغوشده به مسافران بازگردانده شده است.
طبق توضیح این مقام، حدود ۱۰ درصد باقیمانده عمدتاً مربوط به مسافرانی است که به دلایل مختلف—از جمله جابهجایی بلیت به زمان دیگر—هنوز فرآیند استرداد را آغاز نکردهاند.
بخشنامهها و ضربالاجل: «دو روز کاری» برای بلیتهای چارتری
سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده برای حمایت از حقوق مسافران، بخشنامههای متعددی به ایرلاینها و دفاتر خدمات مسافرتی ابلاغ و روند تسویه حساب را بهصورت دقیق رصد کرده است.
ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، نیز در اواسط اردیبهشتماه گفته بود بیش از ۷۰ درصد از مبالغ مربوط به بلیتهای لغو شده با راهکارهای مختلف به صاحبان آن بازگشته است.
بر اساس اعلام سازمان هواپیمایی، همه ایرلاینها موظفاند حداکثر ظرف دو روز کاری هزینه بلیتهای چارتری لغوشده را بازپرداخت کنند و هرگونه تعلل، تخلف محسوب شده و پرونده متخلفان به مراجع قضایی ارجاع میشود. همچنین از معرفی برخی آژانسها به مراجع قضایی خبر داده شده است.
گره اصلی کجاست؟ نبود مرجع واحد شکایت و اختلاف آمار
در حالی که یک طرف از «مطالبات انباشته» و نبود آمار دقیق به دلیل فقدان مرجع واحد شکایت میگوید، طرف دیگر از «تعیین تکلیف بیش از ۹۰ درصد» سخن میراند. این اختلاف روایتها باعث شده بخش قابل توجهی از مسافران همچنان در پی پاسخ روشن درباره زمان و سازوکار دریافت کامل وجه کنسلی باشند.
انتقاد از رانت و توزیع امکانات زیرساختی
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران علاوه بر موضوع استرداد وجه، از وجود «رانت در توزیع امکانات زیرساختی» انتقاد کرده و گفته است در حالی که برای برخی افراد دارای روابط بدون ضابطه امکانات فراهم میشود، فعالانی که طبق ضوابط قانونی کار میکنند حمایت مؤثری دریافت نمیکنند.