تخصیص کارت سوخت به گردشگران ورودی که با خودروی شخصی به کشور سفر می‌کنند، بار دیگر موضوع تسهیل گردشگری زمینی را به یکی از محورهای جدی سیاست‌گذاری در حوزه گردشگری تبدیل کرد؛ موضوعی که به گفته مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات گردشگری در معاونت گردشگری، از مدت‌ها پیش در دستور کار این وزارتخانه قرار داشت و پیگیری آن با هدف افزایش ورود گردشگران خارجی و تحقق اهداف کمی تعیین شده، انجام شده است.
کارشناسان درحالی تخصیص کارت سوخت به گردشگران ورودی با خودروی شخصی به کشور را باعث ارزآوری و افزایش تعداد گردشگران ورودی به کشور می‌دانند که به زعم آن‌ها این اقدام می‌تواند کمک زیادی به تغییر تصویر ذهنی گردشگران خارجی درباره سفر به ایران کند و گردشگری ورودی کشور را با رونق مواجه می‌کند.
آثار اقتصادی مثبت تخصیص کارت سوخت به گردشگران ورودی
مسلم شجاعی، مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، از موافقت دولت با این طرح و احتمال اجرایی شدن آن تا پایان سال خبر داد.
او با اشاره به برنامه‌ریزی برای افزایش تعداد گردشگران ورودی به ۱۵ میلیون نفر به ایلنا گفت: وقتی تکلیف می‌شود که گردشگر ورودی باید دو و نیم برابر شود، طبیعی است که به سراغ ظرفیت‌هایی برویم که کم‌هزینه‌تر، در دسترس‌تر و پایدارتر هستند.
شجاعی افزود: ایران کشوری است با ۱۵ همسایه و مرزهای گسترده زمینی با بسیاری از آن‌ها و یکی از سیاست‌های کلان ما این بود که ورود گردشگران با خودروی شخصی را تسهیل کنیم تا هم به اهداف کمی برسیم و هم گردشگران بیشتری جذب شوند.
او تأکید کرد: گردشگری زمینی، به‌ویژه سفر با خودروی شخصی، آثار اقتصادی و اجتماعی متفاوتی نسبت به گردشگری هوایی دارد.
به گفته شجاعی، گردشگرانی که با ماشین شخصی وارد ایران می‌شوند، اغلب با خانواده سفر می‌کنند، مدت اقامت بیشتری دارند و مقاصد متنوع‌تری را تجربه می‌کنند؛ مقاصدی که الزاما در مسیرهای شناخته‌شده گردشگری قرار ندارند.
او توضیح داد: برای مثال یک گردشگر عراقی که از مرز شلمچه یا خسروی وارد کشور می‌شود، در مسیر خود از شهرهای کوچک و بزرگ متعددی عبور می‌کند. این یعنی توقف در شهرهایی مانند اراک و استفاده از خدمات و کسب‌وکارهای محلی که اثرات مستقیم اقتصادی به همراه دارد.
مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری با مقایسه گردشگری زمینی و هوایی گفت: گردشگری که با هواپیما می‌آید، معمولا در یک برنامه مشخص وارد می‌شود و برمی‌گردد، اما گردشگر خودرومحور در طول مسیر از خدمات مختلف استفاده می‌کند، در شهرهای مختلف توقف دارد و همین موضوع باعث می‌شود آورده اقتصادی او برای کشور به‌مراتب بیشتر باشد. ضمن آنکه سفرهای خانوادگی معمولا با آسیب‌های اجتماعی کمتری همراه هستند و در مجموع اثرات مثبت‌تری به جا می‌گذارند.
موافقت دولت با ارایه کارت سوخت به گردشگران ورودی
شجاعی با اشاره به چالش‌های موجود در مسیر تحقق برنامه تخصیص کارت سوخت به گردشگران ورودی با خودروی شخصی افزود: ما هیچگاه کارت سوخت گردشگر نداشتیم به همین دلیل از سال گذشته تصمیم گرفتیم که از این امکان بهره ببریم. این یعنی اگر گردشگر با خودروی شخصی وارد ایران شود و به یک جایگاه سوخت مراجعه کند، ممکن است به او سوخت داده نشود یا با بلاتکلیفی مواجه شود، چون هیچ کارت مشخصی ندارد. از طرف دیگر، همین نبود سازوکار شفاف می‌توانست زمینه ایجاد فساد در برخی نقاط را فراهم کند.
او ادامه داد: به همین دلیل این موضوع را به‌صورت جدی با وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط مطرح کردیم. نتیجه این پیگیری‌ها تدوین یک آیین‌نامه شد که در قالب ضوابط راهداری وزارت راه و شهرسازی شکل گرفت. متن این آیین‌نامه با هماهنگی کامل وزارت میراث فرهنگی و وزارت نفت نوشته شد، چراکه وزارت نفت متولی توزیع فرآورده‌های نفتی در سراسر کشور است.
به گفته شجاعی، این آیین‌نامه هم‌اکنون در کمیسیون اقتصادی دولت بررسی شده و کلیات آن مورد موافقت قرار گرفته است.
مسلم شجاعی تاکید کرد: یک جلسه تخصصی نیز در کمیسیون اقتصادی دولت برگزار شد و اکثر اعضا با اصل موضوع موافق بودند. فقط ایرادات جزئی به آیین‌نامه وارد شد که بیشتر مربوط به تعدد بندها بود و اصلاحات آن انجام شد و تصور ما این است که در نهایت به یک محصول مشخص به نام کارت سوخت ویژه گردشگران خارجی خواهیم رسید.
گردشگران خارجی بنزین ایرانی را به قیمت جهانی می‌خرند
مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری در توضیح نحوه قیمت‌گذاری سوخت مصرفی گردشگران ورودی در صورت تخصیص کارت سوخت به آن‌ها در مبادی ورودی کشور تأکید کرد: سوخت موجود در این کارت نه سه هزار تومان است و نه پنج هزار تومان. سوخت گردشگر خارجی براساس نرخ آزاد و متناسب با قیمت‌های جهانی محاسبه می‌شود؛ نرخی که شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تعیین می‌کند. بنابراین برای گردشگری که با خودروی مدل بالا وارد ایران می‌شود این عدد کاملاً معقول است و حتی ممکن است در کشور خودش هزینه سوخت بیشتری هم پرداخت کند.
شجاعی با اشاره به یارانه‌ای بودن سوخت در داخل کشور گفت: اصلاً منطقی نیست که گردشگر خارجی از یارانه سوخت استفاده کند. سوخت در ایران برای مردم هزار و پانصد تومان است، اما گردشگر خارجی بنزین را با نرخ آزاد دریافت می‌کند، هزینه آن را به‌صورت بین‌المللی پرداخت می‌کند و مسیر خود را ادامه می‌دهد. بنابراین همانطور که کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران تاکید کرده، این طرح هم منافع اقتصادی دارد و هم از منظر عدالت یارانه‌ای قابل دفاع است.
او در پاسخ به نگرانی‌ها درباره افزایش قاچاق سوخت نیز تأکید کرد: کارت سوخت گردشگران خارجی نه‌تنها قاچاق را افزایش نمی‌دهد، بلکه از بروز آن جلوگیری می‌کند.
به گفته شجاعی، قاچاق سوخت زمانی اتفاق می‌افتد که سوخت یارانه‌ای با قیمت‌های بسیار پایین در اختیار افراد قرار گیرد، درحالیکه در این طرح، سوخت با نرخ آزاد و به قیمت جهانی فروخته می‌شود و مقادیر آن نیز برای مصرف مسیر سفر است، نه برای انتقال یا فروش غیرقانونی.
مدیرکل دفتر بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری درباره زمان اجرای این طرح افزود: آیین‌نامه باید نهایی و ابلاغ شود و پس از آن شرکت پخش فرآورده‌های نفتی اجرای آن را برعهده بگیرد. دولت پشت این طرح است و پیش‌بینی ما این است که روند نهایی شدن آن تا پایان سال طی شود.
او در پایان تأکید کرد: پیش از این برای اتوبوس‌ها و کامیون‌های باری چنین سازوکاری وجود داشته، اما برای خودروهای سواری گردشگران چارچوب مشخصی تعریف نشده بود.
به گفته شجاعی، اجرای کارت سوخت ویژه گردشگران خارجی می‌تواند یکی از موانع مهم گردشگری زمینی را برطرف کند و نقش مؤثری در افزایش ورود گردشگران، توزیع متوازن منافع اقتصادی و تقویت ارزآوری کشور داشته باشد.