وزارت میراث فرهنگی کارشناسی یکصد روستای انتخاب شده برای بررسی ثبت جهانی را انجام داد و در نهایت پس از انتخاب 50 روستا به عنوان روستاهای هدف کاندیداتوری برای ثبت جهانی در فهرست برترین روستاهای گردشگری جهان، 12 روستای ایران به مرحله نهایی رسیدند و پرونده ثبت جهانی آنها در حال نگارش است.
به گزارش چمدان خبر، به نقل از ایلنا؛ سازمان جهانی گردشگری از سال ۲۰۲۱ با هدف کاهش مهاجرت روستاییان به شهرها، توانمندسازی جوامع محلی، زنان و جوانان و همچنین حفاظت از منابع فرهنگی و طبیعی روستاها با ثبت جهانی روستاها تلاش داشت تا با حفظ داشتههای فرهنگی از مهاجرت روستاییان به شهرها ممانعت کند و چرخه توسعه پایدار گردشگری را رونق ببخشد.
در ایران اما تنها ۱۳۰ روستا باقی مانده که دارای ظرفیتهای اولیه برای ارزیابی در پروسه ثبت جهانی روستاهاست. مابقی روستاهای ایران یا خالی از سکنه شدهاند یا کاملا با معماری ناهمگون نوسازی شدهاند. حتی ماسوله که یکی از روستاهای پلکانی و منحصربهفرد ایران بود نیز با تبدیل شدن به شهر، از قافله ثبتجهانی روستاهای جهانی باز ماند. بهطوری که کارشناسان گردشگری میگویند دیگر هیچگاه نام ماسوله در سکوی جهانی سازمان گردشگری ملل متحد نمینشیند.
مصطفی فاطمی، مدیرکل گردشگری داخلی و مسئول تدوین پرونده ثبت جهانی روستاهای ایران در گفتوگو با ایلنا اعلام کرد: امسال از بین 100 روستای کشور که برای نامزدی ثبت جهانی مورد بررسی قرار گرفتند که 50 روستا در ارزیابی اولیه دارای شاخصههای ثبت جهانی بودند. در نهایت پس از بررسی امتیازها و بازدیدهای میدانی صورت گرفته نام 12 روستای ایران به مرحله نهایی تدوین پرونده رسید که از این میان پرونده نهایی 8 روستای ایران به سازمان جهانی گردشگری ارسال خواهد شد تا در رای گیری نهایی در سال 2026 فهرست روستاهای ثبت جهانی شده ایران گسترده تر شود.
مدیرکل دفتر گردشگری داخلی معاونت گردشگری و مسئول تدوین پرونده های ثبت جهانی روستاهای گردشگری با اشاره به فهرست روستاهای انتخاب شده برای نوشتن پرونده ثبت جهانی آن ها اعلام کرد: امسال روستاهای «درک» در سیستان و بلوچستان، «قلعه بالا» در سمنان، «گیسوم» در استان گیلان، روستای «شانه تراش» مازندران، «موئیل» در استان اردبیل، روستای «بیشه» در استان لرستان، «پامنار» خوزستان، روستای «انجدان» در استان مرکزی، «مارین» در کهگیلویه و بویراحمد، روستای «ریاب» در استان خراسان رضوی، روستای «مصر» در اصفهان و «افین» خراسان جنوبی، روستاهای نهایی شده برای ارسال پرونده به سازمان جهانی گردشگری برای سال 2026 هستند.
9 شاخص ثبت جهانی روستاهای گردشگری
مسئول تدوین پرونده های ثبت جهانی روستاهای گردشگری ایران با اشاره به این که سازمان جهانی گردشگری 9 شاخص اصلی برای ثبت جهانی روستاهای گردشگری جهان ارایه کرده است، افزود: شاخصهای جهانی اعلام شده برای ثبت جهانی روستاهای گردشگری شامل «منابع و جاذبه ها»، «حفاظت از منابع و جاذبه ها»، «پایداری اجتماعی» مانند مشارکت مردم روستا و زنان و تشکیل تعاونی ها و… است،
همچنین «پایداری محیطی» شامل موضوع تفکیک زباله و مدیریت پسماند و حفظ گونه های نادر جانوری، «پایداری اقتصادی» به این معنا که تا چه اندازه اقتصادهای خرد در یک روستا توسعه یافته و روستای مورد بررسی چه اندازه از اقتصاد گردشگری منتفع می شود، «زنجیره ارزش گردشگری» شامل شکل گیری تاسیسات فعال گردشگری از قبیل فروشندگان و تولدکنندگان و فروشگاه ها و بومگردی و هتل ها، «زیرساخت و ارتباطات» شامل جاده و راه آهن و اینترنت، «ارتباطات اجتماعی و جهانی» شامل مراودات جهانی روستا، «بهداشت و ایمنی» به معنای وجود مراکز بهداشتی و ایمن بودن روستا برای میزبانی از گردشگران از جمله شاخص های جهانی در نظر گرفته شده برای ثبت جهانی روستاهای گردشگری معرفی شده از سوی کشورهای مختلف است.
مصطفی فاطمی با تاکید بر این که پرونده نهایی 8 روستای انتخاب شده برای ثبت جهانی ایران تا اردیبهشت ماه سال 1405 به سازمان جهانی گردشگری ارسال می شود، افزود: روند تهیه پرونده ثبت جهانی روستاهای گردشگری چند مرحله دارد که مرحله نخست نگارش و تکمیل پرونده ثبت جهانی آن ها، کارشناسی پرونده ها، داوری برای رستی آزمایی و معرفی نهایی آن ها است که این روند به ترتیب از خردادماه سال آینده آغاز و در شهریورماه به مرحله راستی آزمایی می رسد و پس از آن در آبان سال آینده ثبت جهانی آن ها انجام می شود.
چرا ثبت جهانی روستاها اهمیت دارد؟
روستاهای ثبت جهانی شده، نه تنها از برند و اعتبار بینالمللی برخوردار می شوند که از مهمترین مرجع بینالمللی گردشگری جهانی یعنی سازمان گردشگری ملل متحد، گواهی و لوح ثبت بهترین روستا در فهرست روستاهای جهانی گردشگری را دریافت میکنند.
روستاهای ثبت جهانی شده همچنین توسط سازمان جهانی گردشگری و سازمانهای ملی و وزارتخانههای رسمی گردشگری کشورها، تبلیغ و اطلاعرسانی میشوند تا در مسیر تورهای بینالمللی گردشگری قرار گیرند.
علاوه بر آن، این روستاها با قرار گیری در شبکه جهانی بهترین روستاهای جهانی گردشگری از امتیازات دورههای آموزشی سالیانه و دورههای تجربهاندوزی توسط اعضای شبکه برخوردار و امکان ایجاد تعاملات برای آنها فراهم میشود.