جزایر ایرانی خلیج فارس و دریای عمان با وجود موقعیت ژئوپلیتیک و طبیعت منحصربهفرد، همچنان از کمبود زیرساخت، نبود اتصال زمینی و ضعف برنامهریزی رنج میبرند؛ ظرفیتی که بسیاری از کشورها آن را به موتور توسعه و گردشگری خود تبدیل کردهاند.
به گزارش چمدان خبر، جزایر جنوبی ایران از کیش و قشم تا هرمز، هنگام، هندورابی، لارک و شیدور، سالهاست نقش مهمی در اقتصاد، امنیت و فرهنگ منطقه دارند، اما بخش بزرگی از پتانسیل آنها بهدلیل محدودیتهای زیرساختی و نبود برنامهریزی جامع بلااستفاده مانده است.
کیش و قشم بهعنوان جزایر توسعهیافتهتر، هرچند به قطب گردشگری کشور تبدیل شدهاند، اما نبود تنوع اقتصادی، محدودیت حملونقل بینجزیرهای و چالشهای محیطزیستی، مانع بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای آنهاست. در مقابل، جزایر کمتر توسعهیافته مانند هرمز، هنگام و لارک با وجود طبیعت بکر و قابلیتهای اکوتوریسم، بهدلیل فقر زیرساختهای اقامتی، حملونقل دشوار و کمبود خدمات عمومی در حاشیه ماندهاند.
جزایر ایران در حوزههایی چون گردشگری دریایی، شیلات و انرژیهای تجدیدپذیر ظرفیت ویژه دارند و موقعیت ژئوپلیتیک آنها در کنترل تردد نفتکشها مزیت مهمی بهشمار میرود. با این حال، نبود پل و اتصال زمینی بین جزایر و ساحل اصلی، کمبود بنادر استاندارد، محدودیت تأمین آب و برق و اجرای پروژههای پراکنده بدون ارزیابی محیطزیستی از موانع جدی توسعه پایدار است.
نمونههای جهانی نشان میدهد توسعه جزایر زمانی موفق است که با «گردشگری مسئولانه»، «حفاظت از محیطزیست»، «زیرساخت حملونقل کارآمد» و «مشارکت جامعه محلی» همراه باشد. تجربه سیشل، مالدیو و مالزی ثابت میکند اکوتوریسم با محدودسازی ساختوساز و مدیریت منابع طبیعی میتواند درآمد پایدار ایجاد کند. همچنین کشورهای امارات و ژاپن با ساخت پل، تونل و جزایر مصنوعی نشان دادهاند که اتصال امن و پایدار میتواند موتور محرک اقتصاد جزیرهای باشد.
کارشناسان معتقدند بهرهبرداری هوشمندانه از ظرفیتهای گسترده جزایر ایران، نیازمند تدوین برنامه جامع، سرمایهگذاری هدفمند و نگاهی مبتنی بر پایداری و مشارکت مردمی است؛ مسیری که میتواند جنوب ایران را به یکی از قطبهای بزرگ گردشگری، اقتصاد دریایی و انرژی منطقه تبدیل کند.