بعد از امضای تفاهمنامه همکاری سه جانبه میان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان، مثلث گردشگری بیابان لوت شکل گرفت. گستردگی پهنه این بیابان در ۳ استان، لزوم مدیریت یکپارچه و هماهنگی بیشتر در حوزه گردشگری پایدار را ضروری کرده و از این رو گردشگری لوت به صورت یکپارچه از سوی ۳ استان اداره می شود.
تفاهمنامه همکاری سه جانبه میان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان با هدف همافزایی ظرفیتها، شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری، تعریف مسیرهای گردشگری مشترک، احیای مسیرهای تاریخی، برگزاری تورها و رویدادهای مشترک، ارتقای زیرساختهای لازم و توسعه مشاغل سبز در پهنه لوت تنظیم شده است؛ تفاهمنامهای که با ایده مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی حالا به مرحله اجرا رسیده است.
سیداحمد برآبادی در این باره به همشهری میگوید: «بیابان لوت بیش از ۹ سال پیش به عنوان نخستین اثر میراث طبیعی ایران در فهرست یونسکو ثبت شد. پس از این ثبت جهانی، فعالیتهای گردشگری در این منطقه میان ۳ استان یاد شده آغاز شد.»
او ادامه می دهد: «هر استان بخشی از این پهنه را در اختیار داشت؛ مناطقی که آخرین زیستگاههای انسانی، جانوری و گیاهی پیش از ورود به بیابان محسوب میشدند. در این زیستگاهها سرمایهگذاریهایی صورت گرفت و هر استان بهطور مستقل گردشگران خود را جذب میکرد.»
مدیریت مستقل در گذشته
ویژگیهای طبیعی هر استان در بیابان لوت منحصر به فرد به نظر میرسد. در خراسان جنوبی، بلندترین تپههای ماسهای جهان در مناطق بهسن و ریگیلان قرار دارند. در کرمان، کلوتها به عنوان سازههای طبیعی شاخص و جاذبهای مهم شناخته میشوند. همچنین در سیستان و بلوچستان جاذبههای خاصی وجود دارد که گردشگران را به خود جذب میکند.
مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی با تایید این موضوع توضیح میدهد: «با وجود این ظرفیتها، گردشگران معمولا فقط به یک استان سفر میکردند و کمتر ارتباطی میان مسیرهای گردشگری ۳ استان برقرار میشد. به همین دلیل، در دور دوم همایشهای بیابان لوت که ۶ سال پیش در بیرجند، ۴ سال قبل در سیستان و بلوچستان و ۲ سال پیش نیز در کرمان برگزار شده بود، تصمیم گرفته شد رویکردی تازه اتخاذ شود.»
برآبادی عنوان میکند: «در این دوره، خراسان جنوبی میزبان همایش بود و برای نخستین بار مدیران کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و همچنین نمایندگان استانداریهای ۲ استان دیگر نیز حضور یافتند. نشستهای مقدماتی در بیرجند برگزار شد و نهایتا به این جمعبندی رسیدیم که به جای فعالیتهای جزیرهای، همکاری مشترک داشته باشیم.»
آغاز همکاری مشترک
حفاظت از بیابان لوت، توسعه گردشگری مشترک، حمایت از صنایعدستی مرتبط با این منطقه و سرمایهگذاری و آموزش در حوزه گردشگری از اهداف مهم همکاری مشترک ۳ استان به حساب میآید. مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی یادآور میشود: «هدف این تفاهمنامه آن است که گردشگران بتوانند در سفر به بیابان لوت، از همه ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی ۳ استان بهرهمند شوند؛ از بلندترین تپههای ماسهای در خراسان جنوبی تا کلوتهای کرمان و دیگر جاذبه های سیستان و بلوچستان.»
برآبادی اضافه میکند: «امید است با این همکاری، بهرهبرداری کامل و شایسته از ظرفیتهای بیابان لوت صورت گیرد و دستاوردهای ارزشمندی برای توسعه گردشگری کشور حاصل شود.»
این تفاهمنامه به مدت ۲ سال امضا شده و در صورت نیاز قابلیت تمدید و همچنین گسترش به سایر مناطق را دارد.