پروژه «شهر فرودگاهی مشهد» بهعنوان یکی از بزرگترین طرحهای توسعهای شرق کشور با هدف تبدیل فرودگاه بینالمللی شهید هاشمینژاد به مرکز تجمع و توزیع پروازها و ایجاد یک قطب اقتصادی، لجستیکی و گردشگری در حال تکمیل مطالعات و ورود به فاز اجرایی است.
به گزارش چمدان خبر، شهر فرودگاهی مشهد طرحی توسعهمحور است که با تلفیق حوزههای حملونقل هوایی، تجارت، گردشگری، فناوری و لجستیک طراحی شده و قرار است نقش هاب منطقهای در شرق ایران و مسیرهای آسیای میانه و کشورهای اسلامی را ایفا کند.
این پروژه شامل بخشهای مختلفی از جمله منطقه لجستیکی و انبارداری هوایی برای صادرات و واردات کالا با تسهیلات گمرکی ویژه، منطقه گردشگری و اقامتی با هتلهای بینالمللی، مراکز خرید، سالنهای کنفرانس و زیرساختهای خدماتی ویژه زائران و گردشگران است.
همچنین ایجاد منطقه فناوری و نوآوری برای شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه هوافضا، حملونقل هوشمند و لجستیک در این طرح پیشبینی شده است. در صورت تصویب، منطقه آزاد اقتصادی پیشنهادی نیز میتواند با معافیتهای مالیاتی و تسهیلات سرمایهگذاری به جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی کمک کند.
به دلیل همجواری فرودگاه شهید هاشمینژاد با راهآهن، گمرک و شهرک صنعتی شماره پنج مشهد و همچنین وجود ایستگاه مترو در محدوده فرودگاه، ظرفیت اتصال مستقیم به شبکه ریلی سراسری و بزرگراههای منطقهای فراهم است. این مزیت زیرساختی امکان توسعه ترمینالهای جدید و افزایش باندهای پروازی در آینده را تقویت میکند.
مطالعات فاز اجرایی این پروژه تکمیل شده و بخشی از عملیات آمادهسازی زمین در حال انجام است. مذاکرات با سرمایهگذاران داخلی و خارجی نیز برای مشارکت در این طرح سرمایهگذاریمحور ادامه دارد. برآوردها نشان میدهد فاز نخست پروژه ممکن است در بازه زمانی ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۷ اجرایی شود.
بررسی مطالعات و جانمایی جدید
جواد خدایی، مشاور عالی استاندار خراسان رضوی با اشاره به روند پیگیری طرح اعلام کرد که مطالعات جامع شهر فرودگاهی به مراحل نهایی نزدیک شده است. این پروژه در سال ۱۳۹۱ نیز مورد بررسی قرار گرفته بود اما به نتیجه قطعی نرسید.
وی تأکید کرد: رویکرد استان از ابتدا صرفاً ساخت یک فرودگاه همتراز با فرودگاه فعلی نبوده، بلکه ایجاد یک شهر فرودگاهی با کارکرد اقتصادی و توسعهای مدنظر بوده است. این طرح پروژهای مشارکتی و سرمایهگذاریمحور است و فاقد ردیف اعتباری دولتی محسوب میشود.
مطالعات جدید از سال ۱۴۰۰ با توافق استان آغاز شد و قرارداد طراحی و جانمایی در پنج فصل تعریف شد که چهار فصل آن تکمیل شده و تنها بخش مرتبط با بررسی شرایط باد و تعیین جهت باند نیازمند تکمیل مطالعات فنی است.
در جانمایی جدید، همپوشانی با ایستگاه مطهری، شهرک صنعتی شماره پنج و محور ریلی پیشبینی شده در نظر گرفته شده تا یک پهنه یکپارچه و توسعهپذیر شکل گیرد.
خدایی تأکید کرد: اجرای این پروژه مستلزم اخذ مجوزهای نهایی است، زیرا جذب سرمایهگذار منوط به تعیین تکلیف رسمی محل اجرا و دریافت مجوزهای قانونی است. تاکنون سرمایهگذاران متعددی برای مشارکت اعلام آمادگی کردهاند.
ظرفیتهای اقتصادی و راهبردی پروژه
فرودگاه بینالمللی شهید هاشمینژاد مشهد با گستره حدود ۵۴۰ هکتار، پس از مهرآباد تهران دومین فرودگاه پرترافیک کشور محسوب میشود و روزانه بهطور میانگین ۱۸۰ پرواز و در ایام اوج تا ۲۵۰ پرواز ورودی و خروجی در آن انجام میشود.
این حجم بالای ترافیک هوایی، نیاز به توسعه زیرساختها و افزایش ظرفیت عملیاتی را بیش از پیش ضروری کرده است. به همین دلیل، طرح شهر فرودگاهی تنها یک پروژه عمرانی نیست بلکه یک راهبرد اقتصادی برای افزایش توان ترانزیتی و صادراتی شرق کشور به شمار میرود.
غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی نیز بر ضرورت پرهیز از تحمیل بار مالی سنگین بر دولت تأکید کرده و مدل سرمایهگذاری بخش خصوصی و مشارکتی را محور اصلی تأمین منابع مالی این پروژه دانسته است.
وی اعلام کرد: هزینههای طرح باید از ظرفیتهای اقتصادی خود پروژه تأمین شود و در بلندمدت حتی از طریق مولدسازی اراضی و داراییهای فرودگاه فعلی نیز میتوان منابع مالی مورد نیاز را فراهم کرد.
محمود امانی، مدیرکل فرودگاههای خراسان رضوی نیز با اشاره به مطالعات فنی جانمایی اظهار کرد: بررسیهای اولیه نشان داده برخی نقاط پیشنهادی از نظر شرایط توپوگرافی و وضعیت جوی مناسب نیستند؛ ازاینرو قرارداد جدیدی با مشاور برای امکانسنجی در محدوده دیگر منعقد شده و نتایج آن طی پنج تا شش ماه آینده مشخص خواهد شد.
چشمانداز
طرح شهر فرودگاهی مشهد در صورت تحقق میتواند این شهر را به هاب هوایی شرق کشور تبدیل کند و با پیوند میان حملونقل، صنعت، گردشگری و فناوری، نقش مهمی در توسعه منطقهای ایفا کند. تکمیل مطالعات، تعیین تکلیف نهایی زمین و جذب سرمایهگذار گامهای اصلی پیشروی این پروژه راهبردی محسوب میشود. / ایرنا