مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی با بیان اینکه گردشگران پس از ورود به ایران با مشکلاتی نظیر نوسانات نرخ ارز، قطع سیم کارتهای تلفن همراه به خاطر نبود سامانه جامع بین فراجا و وزارت ارتباطات و عدم دسترسی به کارت سوخت ویژه توریست مواجه میشوند، گفت: برای حل این معضلات نیازمند اراده مشترک و هماهنگی سیستمی میان دستگاههای متولی هستیم.
مسلم شجاعی اظهار داشت: بانک مرکزی نرخ تبدیلی جذاب و ترغیبکنندهای برای گردشگران اعمال نکرده، اگر نرخ دلار ۱۳۰ هزار تومان و در تالار دوم ۱۱۰ هزار تومان باشد زمانی که گردشگران میخواهند ارز خود را به ریال تبدیل کنند نرخ هر دلار را برای آنها ۱۱۰ هزار تومان محاسبه میکند، این اختلاف ۲۰ هزار تومانی باعث میشود گردشگر انگیزه ای برای تبدیل ارز خود نداشته باشد. با وجود صحبتهای مکرر با بانک مرکزی و وزارت اقتصاد، تاکنون این مشکل حل نشده است.
وی افزود: یکی دیگر از مشکلات گردشگران خارجی غیرفعال شدن سیم کارت هاست و ارتباط مستقیمی بین سامانههای ورود فراجا و وزارت ارتباطات وجود ندارد. همچنین برای گردشگرانی که با خودروی شخصی از کشورهای همسایه (عراق، ارمنستان، ترکیه و…) وارد ایران میشوند، کارت سوخت ویژه توریست در نظر گرفته نشده است. درخواستهای مکرری برای ایجاد کارت سوخت برای این افراد مطرح شده اما تاکنون اقدامی صورت نگرفته و نیازمند اراده و هماهنگی بین وزارتخانههاست.
به شرایط عادی گردشگری نزدیک شدیم
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی تأکید کرد: علت اصلی تأخیر در حل این مسائل، نه پیچیدگی فنی بلکه نبود اراده کافی برای حل سریع مشکل است. در دنیایی که مرزهای کشورها با یک دستگاه (اسکن پاسپورت) ارتباطات بینسازمانی را مدیریت میکنند، ما هنوز نیازمند نظر مثبت دستگاههای مختلف در مرز هستیم و این پیچیدگی اداری اعتبار کشور را زیر سؤال میبرد.
شجاعی ادامه داد: مشکلات زیرساختی منجر به نارضایتی و کاهش درآمد ارزی از گردشگر میشود و حل این موانع خُرد، تأثیری بسیار بیشتری نسبت به تبلیغات خارجی دارد.
وی درباره تأثیرپذیری گردشگری از برخی اتفاقات و حوادث طبیعی و غیرطبیعی اظهار داشت: میزان گردشگران ورودی بسیاری کشورها پس از حوادث طبیعی یا غیرطبیعی تا ۵۰ درصد کاهش مییابد؛ اما ایران توانست پس از جنگ ۱۲ روزه طی چند ماه به شرایط عادی نزدیک شود؛ این امر مرهون تنوع فرهنگی، چهارفصل بودن و جاذبههای منحصربهفرد کشور است.
شجاعی با بیان اینکه سال گذشته هفت میلیون و ۴۰۰ هزار گردشگر خارجی وارد ایران شدند، افزود: در مهر و آبان امسال به ترتیب با ۱۰.۹ و ۱۲.۷ درصد، شاهد رشد گردشگران خارجی نسبت به مدت مشابه سال قبل بودیم اما از اردیبهشت با آغاز تحولات منطقهای، میزان گردشگران در خرداد با کاهش ۲۰ درصد، در تیر با کاهش ۵۲.۶ درصد، در مرداد با کاهش ۲۲.۷ درصد و در شهریور با کاهش حدود ۱۸ درصدی روبرو شد.
وی اضافه کرد: فروردین امسال نسبت به فروردین سال ۱۴۰۳ میزان ورودی گردشگران به کشور ۴۸.۵ درصد افزایش یافت که حاصل روند مثبت پیش از بحران بود اما با شروع جنگ تحمیلی ۱۲ روزه جریان رشد قطع شد و در مجموع در هشتماهه امسال میزان گردشگران خارجی نسبت به مدت مشابهه سال قبل حدود هشت درصد کاهش یافت.
راهبردهای نوین در معرفی ایران
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی بر نقش تبلیغات هوشمند در مواجهه با تصویرسازی منفی تأکید کرد و گفت: برای معرفی جاذبههای ایران به ویژه در رسانههای کشورهای حاشیه خلیج فارس، نیاز به هزینههای سنگینی است اما ما استراتژی خود را بر محتوای دیجیتال رایگان و هدفمند قرار دادهایم.
شجاعی درباره اقدامات انجام شده، اضافه کرد: کتابچههای دیجیتال جاذبههای ایران با محتوای ویدئویی و موسیقی سنتی ایران با عنوان مجستیک ایران (Majestic iran) به ۱۷ زبان ترجمه شده و این محتواها در اختیار همه رایزنان فرهنگی قرار گرفته است. همچنین از اینفلوئنسرهای خارجی با بیش از دو میلیون دنبالکننده دعوت میشود تا پس از بازدید از جاذبه های طبیعی، تاریخی و فرهنگی محتوای اصیل تولید و منتشر کنند.
وی همچنین به دستاوردهای اخیر در زمینه میزبانی رویدادها اشاره کرد و گفت: برگزاری مجدد اجلاس بینالمللی نوروز پس از چند سال وقفه و تلاش برای گرفتن میزبانی رویدادهای بینالمللی، از جمله برگزاری اجلاس گردشگری جهان در اصفهان از ابتکارات وزارتخانه در این زمینه است.
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی در پاسخ به این پرسش که چرا تمرکز فقط بر گردشگران حاشیه خلیج فارس است، توضیح داد: در سطح جهان ۸۵ درصد گردشگران ورودی هر کشور را کشورهای همسایه و منطقه تشکیل میدهند. ما برای گردشگران اروپایی منعی نداریم، اما تبلیغات نامعتبر درباره ایران روی حضور این گروه از گردشگران تاثیر گذاشته است.
شجاعی با ذکر یک مثال عینی از تأثیر ایرانهراسی، گفت: یک از آژانس داران ایتالیایی که برای گردهمایی تورگردان دنیا به تهران آمده بود، پس از رسیدن به فرودگاه امام خمینی (ره) با سفارت ایتالیا تماس گرفت، آنها از او خواستند به کشورش بازگردد. این نشان میدهد که متغیرهای کلان خارج از کنترل وزارتخانه تأثیر شدیدی بر صنعت گردشگری دارد. اگر تعاملات بینالمللی افزایش یابد، قطعاً گردشگر بیشتری خواهیم داشت.
هر گردشگر ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ هزار دلار ارز آوری به دنبال دارد
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه ورود هر مسافر خارجی چه میزان ارز آوری به دنبال دارد، گفت: متوسط هزینه ای که هر گردشگر سیاحتی در سفر خرج میکند در جهان حدود هزار و ۳۰۰دلار تا سه هزار و ۵۰۰ دلار و در زمینه گردشگری سلامت سه برابر این میزان است اما در ایران به طور میانگین هر گردشگر سیاحتی ۱۰۰۰ دلار هزینه می کند که با بهبود زیرساختها میتوان آن را افزایش داد.
شجاعی تصریح کرد: گردشگری فراتر از تبادلات مالی است؛ این صنعت بر پایه صلح، امنیت و آرامش بنا شده است. ایران با قدمت تاریخی هفت هزار ساله و شواهد سکونت ۶۳ هزار ساله در خرمآباد، تمدنی دارد که بسیاری کشورها از داشتن نمونه مشابه آن محروماند. همین پیشینه غنی بزرگترین سرمایه ما برای جذب گردشگر است.